Quần đảo tranh chấp Senkaku

(CATP) Hôm 12-9-2012, Mỹ đưa ra cảnh cáo chống lại sự leo thang trong tranh chấp quần đảo Senkaku (Điếu Ngư) giữa Trung Quốc và Nhật đồng thời báo trước rằng những căng thẳng giữa nền kinh tế lớn thứ hai và ba thế giới sẽ tác động tới toàn cầu.

Cảnh báo đưa ra sau khi Bắc Kinh điều hai tàu hải giám tới để “khẳng định chủ quyền của mình” ở quần đảo mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư và Nhật gọi là Senkaku ở biển Hoa Đông. Động thái trên diễn ra sau khi Nhật cho biết sẽ quốc hữu hóa quần đảo này thông qua hợp đồng mua từ một dòng tộc Nhật. Quần đảo nằm gần các vỉa quặng tiềm năng và ở vị trí chiến lược gần với eo biển Đài Loan.

Hãng tin AFP dẫn lời trợ lý Ngoại trưởng Mỹ đặc trách Đông Á và Thái Bình Dương Kurt Campbell: “Chúng tôi nghĩ trong môi trường hiện tại, chúng ta cần cái đầu lạnh để thắng thế...”. Ông Campbell lặp lại những bình luận tuần này của Ngoại trưởng Hillary Clinton vào cuối chuyến công du châu Á rằng hiện nay sự điềm tĩnh rất quan trọng vì khu vực này là “đầu tàu của nền kinh tế toàn cầu”. Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi tin rằng đối thoại và duy trì hòa bình, an ninh luôn có tầm quan trọng tột bậc, đặc biệt trong tình hình hiện nay”.

Giống như nhiều tuyên bố trước đó của Mỹ, Campbell cho rằng Washington không chiếm vị trí nào trong hàng loạt tranh chấp ngày càng tăng quanh châu Á.
Châu lục này đang bị vướng vào một loạt tranh chấp, gồm cả những căng thẳng ở biển Đông và tranh chấp ồn ào giữa hai đồng minh của Mỹ là Nhật và Hàn Quốc qua các đảo nhỏ ở vùng biển này, mà phía Nhật gọi là biển Nhật Bản.
Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh châu Á - Thái Bình Dương ở Vladivostok, Nga cuối tuần qua, bà Clinton đã thúc giục Nhật và Hàn Quốc “hạ nhiệt, ngồi vào làm việc cùng nhau”. Mở rộng ra châu Á, bà cảnh báo rằng đây “không phải là vì lợi ích của Mỹ hay phần còn lại của thế giới, mà vì sự ổn định và hòa bình trong khu vực”.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Trung Quốc đưa ra tuyên bố mạnh mẽ chống lại động thái mua đảo của Nhật. Phát ngôn viên Geng Yansheng được Tân Hoa xã dẫn lời nói: “Chính phủ và các lực lượng vũ trang Trung Quốc quyết tâm sẽ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia... Chúng tôi đang theo dõi sát tiến triển của tình hình và dành quyền sử dụng các biện pháp đối ứng”.

Hãng tin BBC dẫn lời Bộ trưởng Nội các Nhật Osamu Fujimura: “Chúng tôi tuyệt đối không mong muốn xảy ra bất kỳ hậu quả nào trong quan hệ Nhật - Trung. Điều quan trọng là chúng ta tránh hiểu lầm và những vấn đề không lường trước được”.

Ông Fujimura cho báo giới biết rằng chính phủ đã dành 2,05 tỷ yen (26 triệu đôla) để mua ba đảo, một hành động mà các nhà phân tích tin rằng sẽ tiếp tục làm cho mối quan hệ Trung - Nhật căng thẳng hơn nữa.