(CAO) Trở thành một đứa trẻ lang thang ngay trên đất bạn Campuchia khi mới 8, 9 tuổi, Phùng Ngọc Phong (SN 1978) theo chân dân buôn về Việt Nam trong tình trạng năm không: không gia đình, không nhà cửa, không tiền bạc, không học vấn, không giấy tờ tùy thân. Bằng ý chí và nghị lực phi thường của mình, anh đã từng bước ngoi lên từ dưới đáy xã hội để rồi mười mấy năm sau, cậu bé bụi đời thưở nào đã là ông chủ của một công ty sửa chữa ô tô khá uy tín tại Sài Gòn.

Anh Phùng Ngọc Phong (bìa phải) trong lễ ra mất Trung tâm Giáo dục
Sức khỏe và phát triển cộng đồng Tương Lai

Tuổi thơ lạc lối

Hỏi quê quán, Phong cười: “Tôi là người Việt Nam”. Câu nói nghe gọn trơn, buồn buồn nhưng lại hàm chứa bên trong rất nhiều ý nghĩa. Quá khứ của Phong tối đen, nhưng anh không ngần ngại chia sẻ bởi: “Chẳng có một đứa trẻ nào vừa sinh ra đã được sống ngay cái tuổi 20, 30 tươi đẹp. Đời ai cũng có một quá khứ. Dù là vui, buồn, sướng, khổ, màu đen hay màu hồng thì đó cũng là một phần đời mình, có gì đâu mà phải giấu”.

Khi Phong còn bé, gia đình lưu lạc sang tận Campuchia. Hạnh phúc vốn đã như ngọn đèn trước gió vì đói nghèo, đòn roi bỗng vụt tắt hoàn toàn khi ba, mẹ Phong ly hôn, mỗi người tìm cho mình một hướng đi khác. Ba một nơi, mẹ một nơi, Phong không người nương tựa. Thế là anh dạt ra đường và bắt đầu chuỗi ngày lang thang như một đứa trẻ bụi đời chính hiệu. Phong thường theo chân dân buôn người Việt để chờ họ sai vặt đặng kiếm miếng ăn qua ngày. Trong suy nghĩ non nớt của Phong, Việt Nam chính là nhà và vì thế phải trở về.

Những ngày đầu mới đặt chân lên đất Sài Gòn, mọi thứ đối với anh đều lạ lẫm. Nhưng cái kinh nghiệm sống bụi bờ từ bên kia biên giới đã giúp Phong hòa nhập rất nhanh với đám trẻ ở chợ Cầu Muối (Q.1) thời đó. Ngày ngày, anh loanh quanh trong các chợ Cầu Muối, khu Mả Lạng (Q.1), chợ cá Hòa Bình (Q.5) … đẩy xe trái cây cho người ta, nhưng thực chất là liếc dọc liếc ngang để giật đồ, móc túi. Ăn trộm vặt thì giỏi, đánh đấm lại chẳng nể nang ai nên chỉ một thời gian ngắn, đám trẻ bụi đời chợ Cầu Muối đặt cho Phong biệt danh: “Thổ địa”.

Sống lang bạt hoài rồi cũng có ngày Phong bị đưa về Trung tâm Giáo dục- Dạy nghề thiếu niên TPHCM (Q.Gò Vấp). Tại đây, lần đầu tiên trong đời Phong biết đến bảng chữ cái, phép toán cộng, trừ. Nhưng chỉ được ba năm thì Phong bỏ trốn khỏi trung tâm. Ban đầu, anh về CLB trẻ em đường phố Cầu Muối ở vài tháng rồi lại bỏ đi bụi. Càng lớn, Phong càng liều mạng bởi ý nghĩ: “Mình có còn gì đâu mà phải sợ”. Hồi đó, cướp giật, ăn cắp, trấn lột…, việc gì Phong cũng đã từng nhúng tay vào. 15 tuổi, trong một lần tụ tập cùng nhóm bạn chặn xe người đi đường để cướp, anh bị công an bắt và đưa vào trường giáo dưỡng số 4 (Long Thành, Đồng Nai).

Hai năm ở trường giáo dưỡng, Phong vẫn thích động chân, động tay đánh đấm chứ chưa có một ý niệm nào về công việc, tương lai. Ra khỏi trường, Phong lại về CLB trẻ em đường phố Cầu Muối tá túc. Mặc dù lì đòn và bất cần, nhưng trong ký ức của Phong vẫn có những mảng sáng rất đáng trân trọng. Anh bộc bạch: “Cả đời tôi sẽ không bao giờ quên cái đêm đói lả người mà lại được một chủ nhà tốt bụng trên đường Nguyễn Tri Phương hỏi thăm rồi cho ăn một bữa cơm với canh khổ qua. Canh đắng, nhưng lòng lại thấy rất ấm. Cũng có những người đã không ngần ngại cho tôi một manh áo hay chỗ tá túc qua đêm. Chính những điều tưởng rất giản dị đó lại khiến tôi khát khao làm lại từ đầu, sống một cuộc đời khác mà ở đó không có đánh đấm, chửi bới, bụi bặm và ăn cắp”.

Ánh sáng cuối đường

17 tuổi, Phong lang thang làm thuê chỗ này chỗ nọ kiếm sống. Khi phụ hồ, khi bưng bê trong quán cà phê. Ở đâu, Phong cũng chỉ là một chân sai vặt, bị ức hiếp, chửi bới, khinh rẻ đến uất ức. Và bài học đầu tiên kể từ khi giã từ “hội đường phố” của Phong chính là chữ “nhẫn”. Anh giải thích: “Đi làm công cho người ta kiếm cơm mà còn dùng tới nắm đấm thì ai dám nhận. Uất ức dồn nén nhiều, tôi bắt đầu suy nghĩ và mơ được đi học nghề để mai sau thành một người thợ giỏi”. Khoảng thời gian này, Phong được anh Trần Minh Hải, hiện là Giám đốc Trung tâm Giáo dục Sức khỏe và Phát triển cộng đồng Tương Lai (457/7 Điện Biên Phủ, P3Q3) khuyên bảo, động viên nhiều. Cũng chính anh Hải đã chở Phong rong ruổi khắp nơi tìm chỗ học. Cuối cùng, Phong được nhận vào học nghề sửa chữa ô tô tại trường Trung cấp nghề kỹ thuật Hùng Vương (Q.5).

Ngày đi học, tối đến Phong lại đi phụ bán trong quán cà phê, nhà hàng để trang trải học phí. Sau khi nhận chứng chỉ nghề, anh lại được anh Minh Hải tín nhiệm giới thiệu vào học việc trong một gara trên đường Lê Hồng Phong, Q.5. Mấy năm ròng rã, Phong vừa học vừa làm giữa bộn bề khó khăn, nhưng người ta luôn thấy anh chăm chú mày mò, học hỏi từng kiến thức, kinh nghiệm sửa chữa ô tô mà không tỏ ra mệt mỏi, chán nản. Anh Phong tình thiệt: “Khi nhận được những đồng lương đầu tiên từ nghề sửa ô tô, tôi mừng đến rơi nước mắt và dặn lòng: mày thành thợ rồi đó Phong, không còn là thằng bụi đời, chân sai vặt nữa nên càng phải cố gắng sống tốt hơn”.

24 tuổi, Phong là một người thợ lành nghề của công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại AMC (đại lý ủy quyền kinh doanh xe Mitsubishi và sữa chữa ô tô các loại). Trong thời gian ba năm rưỡi làm việc tại công ty, Phong được tạo điều kiện đi học để hoàn thành chương trình bổ túc lớp 12. Cũng chính nơi đây đã hun đúc trong anh giấc mơ mở một gara sửa chữa ô tô của riêng mình. Nhớ lại những năm tháng cũ, anh Trần Minh Hải chia sẻ: “Có lần, Phong tìm tôi và nói “Thầy ơi, con để dành được ít tiền rồi, giờ con muốn mở một gara”. Nghe vậy, tôi hết sức ngỡ ngàng. Vừa thương vừa cảm phục Phong. Vậy là hai thầy trò lại rong ruổi đi tìm mặt bằng làm xuất phát điểm cho Phong thực hiện ước mơ của mình. Tôi có niềm tin Phong sẽ thành công”.

Anh Phong hướng dẫn thợ các kỹ thuật sửa chữa ô tô

Có một điều đặc biệt là ngoài giấy khai sinh do mái ấm Tre Xanh (thuộc Hội bảo trợ trẻ em TPHCM) bảo lãnh, Phong không có giấy tờ tùy thân nào để lận lưng. Mãi đến năm 2006, anh mới được cầm trên tay thẻ CMND của chính mình. Giây phút đó, Phong hạnh phúc hơn bao giờ hết. Bởi cái CMND ấy chính là minh chứng sự công nhận của cuộc đời dành cho anh, một đứa trẻ không gia đình. Cũng trong năm này, Phong cùng vài người bạn hùn vốn thành lâp công ty TNHH kỹ thuật Phùng Nguyễn Caotoc Công ty nhận sửa chữa, bảo trì, mua bán hoặc trao đổi xe ô tô. Đến nay, Phùng Nguyễn Caotoc đã tạo việc làm cho rất nhiều bạn trẻ có hoàn cảnh gia đình khó khăn hoặc đã từng là trẻ đường phố. Ngoài ra, thỉnh thoảng, anh Phong lại hỗ trợ một phần học bổng, bảo hiểm y tế cho các em nhỏ kém may mắn, cụ già neo đơn như một cách tri ân cuộc đời.