(CAO) Các ĐBQH đề nghị cần đánh giá, làm rõ hơn sự cần thiết và hiệu quả đầu tư, nhất là hiệu quả kinh tế- xã hội, quốc phòng, an ninh và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, khả năng mở rộng và hình thành các hành lang kinh tế mới.
Sáng 12/8, tại phiên thảo luận ở hội trường về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, giải trình những ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định, dự án có vai trò rất quan trọng, tạo đột phá phát triển về kết cấu hạ tầng giao thông.
Giải trình những ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định, dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội có vai trò rất quan trọng gắn kết nối vùng, kết nối giữa các đường vành đai, đặc biệt là trong bối cảnh Vành đai 4 đang triển khai.
Quang cảnh phiên họp
Chính phủ đã rà soát và đánh giá kỹ lưỡng quá trình nghiên cứu, lập đề xuất chủ trương đầu tư dự án. Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội nằm trong chương trình hành động của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đó là tạo đột phá phát triển về kết cấu hạ tầng giao thông. Theo quy hoạch mạng lưới giao thông vùng thủ đô Hà Nội đã được thông qua, dự án Vành đai 5 được tổ chức dưới mô hình là các trục hướng tâm kết nối với các đường vành đai. Mỗi tuyến vành đai có các vị trí, vai trò, chức năng tổ chức không gian và phát triển giao thông.
Về quy mô đầu tư bảo đảm với tầm nhìn dài hạn, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Bộ đã báo cáo theo nhu cầu vận tải từ nay đến năm 2050 thì có liên kết đến 5 phương thức vận tải và kết quả là toàn tuyến tạm thời xây dựng với quy mô là 6 làn xe cao tốc chính, hai bên có hai làn song hành. Như vậy, khi xây dựng xong tuyến đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội có tổng cộng 10 làn xe.
Trên cơ sở những đóng góp ý kiến của các ĐBQH, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Bộ Xây dựng sẽ tổng hợp tiếp thu giải trình một số vấn đề trọng tâm mà nhiều ĐBQH quan tâm, cho ý kiến để tiếp tục nghiên cứu, làm rõ chủ trương đầu tư xây dựng dự án.
Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, qua thảo luận, hầu hết ý kiến của các ĐBQH thống nhất về sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Quốc hội, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát hoàn thiện các dự thảo Nghị quyết.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình, làm rõ một số nội dung các ĐBQH nêu
Về chủ trương đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, các ĐBQH đánh giá, làm rõ hơn sự cần thiết và hiệu quả đầu tư, nhất là hiệu quả kinh tế- xã hội, quốc phòng, an ninh và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, khả năng mở rộng và hình thành các hành lang kinh tế mới. Rà soát kỹ cơ sở xác định tổng mức đầu tư, xác định, đánh giá tính khả thi của phương án đầu tư, làm rõ cơ cấu nguồn vốn, khả năng cân đối vốn ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và khả năng huy động các nguồn vốn hợp pháp khác. Tiếp tục rà soát cơ chế chính sách đặc thù cho dự án, bảo đảm chỉ áp dụng đối với những nội dung có căn cứ pháp lý thực tiễn rõ ràng gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát, thanh tra kiểm toán để phòng chống tham nhũng, thất thoát, lãng phí, tiêu cực.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, ngay sau phiên họp này, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính khẩn trương tổng hợp và chuyển đến Chính phủ ý kiến của các ĐBQH cả tại Tổ và hội trường cũng như ý kiến bằng văn bản để chỉ đạo nghiên cứu, tiếp thu hoàn thiện dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội xem xét thông qua vào cuối kỳ họp này.
Báo cáo, làm rõ thêm nội dung các đại biểu Quốc hội quan tâm, cho rằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng mới được thông qua chủ trương đầu tư hơn một năm nhưng nay điều chỉnh chủ trương đầu tư, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nêu rõ, tại Tờ trình 444 ngày 24/7/2026, Chính phủ đã làm rõ nguyên nhân tại sao phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, trong đó có nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan.
Các ĐBQH tại phiên thảo luận sáng 12/8
Cụ thể như, việc thực hiện chủ trương của Đảng về tăng trưởng hai con số; chủ trương sáp nhập địa giới hành chính; thay đổi quy hoạch quốc gia dẫn đến thay đổi lớn quy mô... Trong đó, Bộ trưởng chỉ rõ nguyên nhân chủ quan là do các vấn đề như: tư vấn, chủ đầu tư, cơ quan thẩm định chưa đủ kinh nghiệm, đặc biệt trong bối cảnh dự án có quy mô lớn, công nghệ mới, lần đầu tiên áp dụng tại Việt Nam dẫn đến việc nghiên cứu, tính toán chưa lường hết các yếu tố phát sinh.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cũng dẫn chứng ví dụ, nguyên nhân tăng tổng mức đầu tư, nguyên nhân khách quan là vì phải bổ sung một đoạn tuyến khoảng 8km (chi phí khoảng 21.605 tỷ đồng); các kinh phí đầu tư (đoạn đường đôi từ Hà Nội đi Hải Phòng hơn 20.000 tỷ đồng); cơ chế chính sách cho giải phóng mặt bằng theo đơn giá mới (khoảng 34.000 tỷ đồng); điều chỉnh tỷ giá, mua sắm các phương tiện, vật liệu….
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cũng tiếp thu các ý kiến phát biểu của đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận; đồng thời khẳng định sẽ giải trình tới đây.