4 giờ chạy đua giải toả ùn tắc hiện trường
Tối 22/4, dòng xe container, xe tải nặng ken đặc trên cầu Phú Mỹ (đoạn hướng về nút giao Mỹ Thuỷ, P.Cát Lái) đã phải chịu trận sau vụ tai nạn liên hoàn hết sức nghiêm trọng. Theo báo cáo nhanh của Phòng Cảnh sát giao thông (CSGT), Công an TPHCM (CATP), khoảng 20 giờ 30 phút cùng ngày, tại khu vực gần trụ đèn số 01 trên cầu Phú Mỹ (thuộc phường Cát Lái), vụ va chạm liên hoàn giữa nhiều phương tiện đã xảy ra theo hướng lưu thông từ khu Nam TPHCM đi cảng Cát Lái.
Hiện trường vụ tai nạn nghiêm trọng được Phòng CSGT quan sát từ thiết bị bay không người lái
Cú va chạm ban đầu được xác định giữa xe đầu kéo mang biển số 51D-452.74 kéo theo rơ-moóc 51R-145.59 với một ô tô con lưu thông phía trước cùng chiều. Chỉ trong tích tắc, phản ứng dây chuyền xảy ra, kéo theo hàng loạt xe tải, xe đầu kéo phía sau không kịp xử lý, “dồn toa” vào nhau. Hiện trường nhanh chóng biến thành một “chuỗi kim loại xoắn vặn”, khi tổng cộng 6 phương tiện bị hư hỏng, nhiều xe dính chặt, biến dạng phần đầu và thùng xe. Nhận định ban đầu, nguyên nhân xuất phát từ việc tài xế xe đầu kéo không giữ khoảng cách an toàn khi lưu thông trên cầu.
Lực lượng CSGT TPHCM đã sử dụng thiết bị quan sát từ trên cao để chủ động nắm bắt tình hình, đưa ra hướng điều tiết giao thông một cách bao quát nhất
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, CBCS Trạm CSGT Đa Phước đã có mặt tại hiện trường phối hợp với Công an phường Cát Lái, các đơn vị nghiệp vụ tổ chức khám nghiệm, kiểm tra nồng độ cồn, ma túy, đồng thời trích xuất dữ liệu camera hành trình để phục vụ điều tra. Các phương tiện sau va chạm dính chặt vào nhau, việc cẩu kéo gặp nhiều trở ngại, trong khi lưu lượng xe container từ hướng Nguyễn Văn Linh liên tục đổ về, tạo áp lực rất lớn lên toàn tuyến.
Trong hàng loạt các biện pháp nghiệp vụ được sử dụng trong đêm 22/4 tại hiện trường vụ tai nạn, việc Phòng CSGT đã chủ động áp dụng khoa học công nghệ để chủ động quan sát, nắm tình hình một cách bao quát, chủ động từ sớm, từ xa đã giúp ích rất nhiều trong việc đưa ra phương hướng giải quyết, sớm ổn định tình hình trật tự. Đặc biệt, sử dụng thiết bị bay không người lái (drone, flycam) vào quan sát tình hình vụ tai nạn liên hoàn trên cầu Phú Mỹ đã giúp lực lượng Công an chủ động nắm bắt tình hình, từ đó đưa ra phương án giải cứu nạn nhân cũng như tổ chức phân luồng sớm.
Trước nguy cơ ùn tắc lan rộng, lực lượng CSGT đã kích hoạt phương án phân luồng từ xa: Điều tiết phương tiện rẽ sang các hướng cầu Tân Thuận, Kênh Tẻ, Nguyễn Văn Cừ để giảm tải cho trục Nguyễn Văn Linh; Tạm thời cho xe con di chuyển vào làn xe máy trên cầu; Tổ chức cho một số phương tiện lưu thông ngược chiều có kiểm soát để “xả” điểm nghẽn; Phối hợp phát thông tin cảnh báo qua VOV giao thông và các kênh liên lạc. Song song đó, các tổ công tác liên tục túc trực tại các nút giao trọng điểm, vừa điều tiết giao thông, vừa đảm bảo an toàn cho người dân.
Bằng hàng loạt các biện pháp xử lý nhanh chóng, khoa học và bảo đảm an toàn tuyệt đối, sau khoảng 4 giờ nỗ lực (đến 1 giờ rạng sáng 23/4), hiện trường vụ tai nạn mới được giải quyết cơ bản, các phương tiện bắt đầu lưu thông trở lại. Dù vậy, lực lượng chức năng vẫn tiếp tục duy trì chốt trực tại khu vực để theo dõi, điều tiết, tránh tình trạng ùn ứ tái diễn.
Chủ động bảo vệ bản thân và tài sản
Vụ tai nạn không gây thiệt hại về người, nhưng là lời cảnh báo rõ ràng về nguy cơ từ việc không giữ khoảng cách an toàn. Đây là lỗi vi phạm phổ biến nhưng đặc biệt nguy hiểm trên các tuyến cầu, đường vành đai có mật độ xe tải, container cao.
Chỉ một tích tắc chủ quan, hệ lụy có thể kéo theo hàng loạt phương tiện, gây tê liệt giao thông nhiều giờ, thậm chí đe dọa tính mạng người tham gia giao thông. Không phải ngẫu nhiên mà cầu Phú Mỹ nhiều lần trở thành “tâm điểm” của những vụ tai nạn liên hoàn khiến giao thông tê liệt hàng giờ.
CBCS Phòng CSGT mất 4 giờ đồng hồ để tổ chức điều tiết, phân luồn từ xa với phạm vi bán kính trên 5km để sớm giải toả ùn ứ cho khu vực này
Trao đổi với phóng viên, đại diện Phòng CSGT nhìn nhận, những sự cố liên quan đến xe tải lớn và xe đầu kéo trên cầu Phú Mỹ thường xuyên xảy ra vào các khung giờ cao điểm, khiến hàng loạt phương tiện bị ùn ứ, tạo điều kiện cho nguy cơ va chạm liên hoàn. Đa phần, các phương tiện gặp sự cố đều không bảo đảm kỹ thuật.
Nhiều xe đầu kéo cũ, không được bảo dưỡng định kỳ, dẫn đến chết máy hoặc hỏng hệ thống phanh. Bên cạnh đó, nhiều tài xế trong quá trình hành nghề chưa có kinh nghiệp hoặc chủ quan. Việc không kiểm tra kỹ trước hành trình cũng góp phần gây ra tình trạng này. Ngoài ra, vấn đề liên quan đến áp lực tải trọng và độ dốc của cầu đòi hỏi phương tiện nặng cần duy trì hệ thống phanh và động cơ hoạt động ổn định.
Với đặc thù là cây cầu dây văng có độ dốc lớn, mặt cầu dài, lưu lượng phương tiện nặng (đặc biệt là xe container, đầu ké) luôn ở mức cao, mọi sai sót dù rất nhỏ của tài xế đều có thể phải trả giá rất nặng. Thực tế cho thấy, kịch bản của các vụ tai nạn trên cầu Phú Mỹ thường lặp lại một cách đáng báo động một phương tiện phía trước giảm tốc đột ngột hoặc xảy ra va chạm nhẹ.
CSGT điều tiết từ xa ngay trên đoạn Nguyễn Văn Linh
Chỉ trong tích tắc, xe phía sau (thường là container hoặc xe tải nặng) do không giữ khoảng cách an toàn, không kịp xử lý, lao tới như một “khối thép mất kiểm soát”. Cú va chạm đầu tiên chưa kịp dứt thì phía sau, hàng loạt phương tiện tiếp tục “dồn toa”, tạo thành chuỗi va chạm liên hoàn. Khi đó, quán tính lớn của xe tải nặng khiến lực va đập tăng gấp nhiều lần, đẩy các xe dính chặt vào nhau, biến hiện trường thành một “bức tường kim loại” chắn ngang mặt cầu.
Vụ tai nạn tối 22/4 là một ví dụ điển hình mà các tài xế cần xem đó là bài học cảnh giác. Chỉ từ lỗi không giữ khoảng cách của một tài xế, 6 phương tiện đã bị cuốn vào một vụ tai nạn hết sức nghiêm trọng.
Hậu quả không chỉ dừng lại ở thiệt hại tài sản mà còn là sức ảnh hưởng nặng nề khi hàng ngàn phương tiện bị “chôn chân” trên cầu. Dòng xe container kéo dài hàng cây số trên đường Nguyễn Văn Linh, áp lực dồn nén lên toàn bộ hệ thống giao thông cửa ngõ phía Nam thành phố, gây khó khăn cho công tác cứu hộ.
Cận cảnh hiện trường vụ tai nạn (ảnh D.K)
Nhiều tài xế cho rằng chỉ cần đi chậm là an toàn. Nhưng trên thực tế, với đặc thù của cầu Phú Mỹ, khoảng cách an toàn mới là yếu tố sống còn. Xe container, xe đầu kéo khi chở nặng có quãng đường phanh rất dài. Trong điều kiện xuống dốc cầu hoặc mặt đường trơn trượt, chỉ cần một tình huống bất ngờ phía trước, nếu không giữ khoảng cách đủ lớn, tài xế gần như không còn cơ hội xử lý.
Đáng lo ngại hơn, không ít trường hợp tài xế có tâm lý “bám đuôi” để tránh bị chen lấn hoặc nhằm giữ nhịp di chuyển, vô tình tự đặt mình vào thế nguy hiểm. Một số vụ việc trước đây còn ghi nhận tình trạng tài xế mất tập trung, sử dụng điện thoại, hoặc đánh giá sai tốc độ phương tiện phía trước, những yếu tố tưởng chừng nhỏ nhưng lại là “mồi lửa” châm ngòi cho tai nạn liên hoàn.
Khác với đường nội đô, cầu Phú Mỹ có không gian hạn chế, không có nhiều “điểm thoát” khi xảy ra sự cố. Khi tai nạn xảy ra, toàn bộ dòng xe phía sau gần như không thể xoay xở, dẫn đến ùn tắc kéo dài và nguy cơ va chạm tiếp diễn. Chính vì vậy, mỗi tài xế khi điều khiển phương tiện qua cầu cần đặc biệt lưu ý: Tuyệt đối giữ khoảng cách an toàn, nhất là với xe tải, container; Chủ động giảm tốc khi lên và xuống dốc cầu; Quan sát xa, dự đoán tình huống thay vì chỉ tập trung vào xe phía trước; Không sử dụng điện thoại, tránh mọi yếu tố gây mất tập trung...