Dự kiến khởi công cuối năm 2026
Phường Bình Dương, TPHCM là một trong những điểm nóng về hạ tầng giao thông đang được thành phố (TP) ưu tiên đẩy mạnh xây dựng (XD) Tuyến metro số 1 (thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên) với tổng chiều dài 32,43km gồm tuyến chính 29,01km toàn bộ đi trên cao và đoạn nối depot 3,42km; tổng mức đầu tư dự kiến 2,27 tỉ USD (khoảng 46.725 tỉ VND).
Tuyến Metro thành phố mới Bình Dương - TPHCM được đề xuất triển khai XD vào cuối năm 2026 và hoàn thành trong năm 2030, sớm hơn khoảng 5 năm so với lộ trình trước đây đồng thời trở thành một trong những DA trọng điểm giúp TPHCM đạt mục tiêu 200 km ĐSĐT. Dự án có ý nghĩa đặc biệt trong việc tăng cường kết nối giữa TPHCM với khu vực (KV) Bình Dương cũ và vùng Đông Nam Bộ.
Nhiều người dân chọn Metro là phương tiện giao thông
UBND TPHCM đã có quyết định giao Ban Quản lý đường sắt đô thị (BQLĐSĐT) làm chủ đầu tư. Điểm đầu của DA tại trung tâm thành phố mới thuộc phường Bình Dương; điểm cuối tại Ga bến xe Suối Tiên (tuyến Metro số 1 TPHCM). Tuyến này có 19 ga trên cao và 1 depot tại phường Phú Chánh. Theo tài liệu niêm yết, tuyến Metro trên có điểm đầu nối Metro số 1 đoạn thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, điểm cuối kết nối là Ga Tao Đàn, giao với tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương). Tuyến Metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên là DA hạ tầng trọng điểm dài 31,6 km - 32,8 km với tổng vốn đầu tư dự kiến 55.000 tỉ đồng, sẽ khởi công vào quý IV/2026 và hoàn thành trong quý IV/2030.
Tiếp đó, Tuyến metro số 2 (phường Thủ Dầu Một - TPHCM) dài khoảng 35,1 km, dự kiến đi qua 18 phường, gồm 24 nhà ga và 1 depot rộng 33 ha. Theo dự kiến, Tuyến ĐSĐT số 2 (Thủ Dầu Một - TPHCM) sẽ đi qua các phường: Bình Dương, Phú Lợi, Thủ Dầu Một, Thuận An, Thuận Giao, Lái Thiêu, Bình Hòa, Tam Bình, Hiệp Bình, Bình Lợi Trung, Bình Quới, Bình Thạnh, Gia Định, Thạnh Mỹ Tây, Sài Gòn, Xuân Hòa, Bến Thành, Bàn Cờ. Dự án được đầu tư đường đôi, khổ ray 1.435mm và điện khí hóa; tốc độ thiết kế tối đa 100km/h đối với đoạn trên cao và 90km/h đối với đoạn đi ngầm. Toàn tuyến dự kiến có 24 nhà ga (13 ga ngầm, 11 ga trên cao) và depot Hiệp Bình Phước rộng khoảng 33ha (đặt tại phường Tam Bình và phường Hiệp Bình, TPHCM).
Theo ông Phan Công Bằng, việc kết nối hai tuyến metro trên được đề xuất ưu tiên đầu tư để có thể khởi công vào cuối năm 2026, hoàn thành vào năm 2030, trong đó tuyến Metro đầu tiên đang khoan khảo sát địa chất.
Mở rộng mạng lưới Metro
Việc cơ quan chức năng triển khai khoan khảo sát địa chất DA tuyến ĐSĐT - Metro thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên nhằm đẩy nhanh tiến độ của DA. Đây là tuyến Metro đầu tiên kết nối trung tâm TPHCM và khu vực (KV) Tây Bắc TPHCM (Bình Dương cũ), hiện đã được đưa vào danh mục ưu tiên đầu tư.
TPHCM sẽ đầu tư thêm nhiều tuyến Metro mới
Trên đường Hùng Vương, phường Bình Dương, TPHCM, do tính cấp thiết của DA, các điểm khoan địa chất đang được thực hiện cùng lúc, cả ngày lẫn đêm và cuối tuần để bảo đảm tiến độ. Theo ông Bằng, từ trung tâm TPHCM về KV Tây Bắc TPHCM (Bình Dương cũ) có 2 tuyến Metro đều được đưa vào danh mục 8 tuyến Metro ưu tiên đầu tư của thành phố; trong đó Tuyến ĐSĐT số 1: Metro thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên dài khoảng 31,6km, tổng mức đầu tư dự kiến 55.000 tỉ đồng; còn Tuyến ĐSĐT số 2 (Bình Dương): Metro Thủ Dầu Một - trung tâm TPHCM dài khoảng 35km, tổng mức đầu tư 113.000 tỉ đồng. Cả hai dự kiến được đầu tư bằng vốn đầu tư công, hiện đang trong giai đoạn hoàn tất thủ tục, đặt mục tiêu khởi công vào cuối năm 2026 và hoàn thành trong năm 2030.
Sau khi TPHCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, việc XD các tuyến Metro kết nối sẽ giúp các cực tăng trưởng của thành phố gần nhau hơn. TPHCM đã điều chỉnh kế hoạch, phấn đấu đến năm 2030 sẽ hoàn thành khoảng 255 km Metro, vượt 55 km so với chỉ tiêu được giao.
Cũng theo ông Bằng, từ tài liệu MAUR tham vấn ý kiến khi đưa vào khai thác, tuyến Metro sẽ bổ sung phương thức giao thông công cộng (TOD) hiện đại, an toàn, có năng lực vận chuyển lớn. Khu vực quanh nhà ga được định hướng phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng, tích hợp các công trình thương mại, dịch vụ, văn phòng, giáo dục, y tế và không gian công cộng trong phạm vi đi bộ. Nhờ đó người dân thuận tiện hơn trong việc đi lại, học tập, làm việc và tiếp cận các dịch vụ đô thị. Việc hình thành các khu TOD cũng được kỳ vọng thu hút đầu tư, tạo thêm việc làm, mở rộng cơ hội kinh doanh. Trong 5 năm tới, TPHCM đặt mục tiêu hoàn thành thêm 8 tuyến Metro.
Đại diện MAUR cho biết, sau khi mở rộng địa giới hành chính, thành phố phối hợp các đơn vị tư vấn và cơ quan liên quan rà soát toàn bộ quy hoạch đường sắt nhằm điều chỉnh mạng lưới phù hợp với không gian phát triển mới. Định hướng đến năm 2050, TPHCM sẽ có khoảng 1.540 km ĐSĐT, gồm khoảng 1.100 km Metro và 440 km đường sắt nhẹ (LRT) với tầm nhìn phát triển 100 năm, tăng cường kết nối khu trung tâm với các cực tăng trưởng mới.
Để đạt mục tiêu trên, thành phố sẽ tận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm rút ngắn thủ tục, đẩy nhanh tiến độ DA; đồng thời rà soát, cập nhật quy hoạch mạng lưới ĐSĐT và mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Về nguồn vốn, TPHCM định hướng huy động đa dạng các nguồn lực, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, tạo động lực thu hút KV tư nhân. Thành phố cũng sẽ đổi mới mô hình đầu tư, quản lý, vận hành, đồng thời phát triển nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ và công nghiệp ĐSĐT.