Nhằm lan tỏa tinh thần phong trào thi đua "Ba nhất: Kỷ luật nhất, Trung thành nhất, Gần dân nhất" do Bộ Công an phát động, Trại tạm giam Chí Hòa đã xây dựng kế hoạch tổ chức Chương trình "Kết nối yêu thương - Ươm mầm hy vọng". Đây không chỉ là một sáng kiến đầy ý nghĩa trong công tác quản lý, giam giữ, mà còn là một tuyên ngôn sống động về giá trị cốt lõi của nền tư pháp nhân văn rằng ở bất cứ đâu, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, quyền được sống, được yêu thương và được chăm sóc của trẻ em vẫn là thiêng liêng và bất khả xâm phạm.
Những đứa trẻ không được chọn nơi sinh ra
Trại tạm giam Chí Hòa (TPHCM) là nơi giam giữ những người vi phạm pháp luật, chờ tòa xét xử. Thế nhưng, ít ai biết rằng, phía sau những bức tường kiên cố và những lớp song sắt lạnh lẽo ấy, vẫn vang lên tiếng khóc của những đứa trẻ dưới 36 tháng tuổi phải theo mẹ vào nơi tạm giữ, tạm giam. Đằng sau mỗi đứa trẻ là một câu chuyện gia đình éo le, đầy những mất mát và tổn thương. Vì nhiều hoàn cảnh, có cháu được gia đình nhận về nuôi, có cháu không có gia đình, điều kiện khó khăn hoặc nhà quá xa nơi tạm giam, khiến những chuyến thăm nom trở thành điều xa xỉ. Có cháu sinh ra trong những ngày tháng mẹ đang chấp hành biện pháp ngăn chặn. Và từ giây phút chào đời, thế giới của con đã được định hình bởi bốn bức tường.
Nụ cười của "người mẹ thứ hai" khi chăm các bé
Các cháu gần như thiếu vắng hoàn toàn điểm tựa từ người thân, ít có cơ hội nhận quà, nhu yếu phẩm từ gia đình. Trong khi những đứa trẻ khác cùng tuổi được đón nhận tình yêu thương vô bờ từ ông bà, cha mẹ, được ngắm nhìn thế giới rộng lớn qua những chuyến đi chơi, được vui đùa dưới ánh nắng mặt trời và bầu trời xanh thẳm, thì các em nhỏ trong trại lại chỉ biết đến khoảng không gian chật hẹp của phòng tạm giam. Mẹ các em - những người phụ nữ đang mang trong mình những lầm lỡ, vừa phải đối diện với sự trừng phạt của pháp luật, vừa phải gánh trên vai nhiệm vụ thiêng liêng của người mẹ.
Dù chế độ chăm sóc tại Trại luôn được bảo đảm đúng quy định, thực tế cuộc sống của các bé theo mẹ vẫn là một nỗi xót xa thắt lòng. Cuộc sống của các con gói gọn trong không gian hạn chế của bốn bức tường buồng giam, nơi ánh sáng mặt trời chỉ lọt qua những ô cửa nhỏ. Nhưng có lẽ, thiệt thòi lớn nhất không phải là những thiếu thốn vật chất, mà là sự thiếu vắng tình cảm từ một xã hội rộng lớn bên ngoài, là cảm giác bị lãng quên ngay từ khi mới cất tiếng khóc chào đời. Những đứa trẻ vô tội và ngây thơ ấy đang phải gánh chịu hệ quả từ những sai lầm của người lớn. Chúng không được chọn nơi mình sinh ra, nhưng chúng có quyền được yêu thương, được chăm sóc và được lớn lên trong hy vọng.
Hành trình kết nối yêu thương
Xuất phát từ thực tế ấy, với mong muốn kết nối thật nhiều tấm lòng, thật nhiều vòng tay yêu thương đến với các con, Trại tạm giam Chí Hòa đã xây dựng kế hoạch tổ chức Chương trình "Kết nối yêu thương - Ươm mầm hy vọng". Đây không đơn thuần là một hoạt động xã hội, mà còn là sự thể hiện trách nhiệm và tình cảm của những người chiến sĩ Công an đối với những số phận kém may mắn. Chương trình như một cánh tay nối dài của tình thương, vượt qua những rào cản của không gian giam giữ để chạm đến những mảnh đời mong manh.
Những đứa trẻ không được chọn nơi sinh ra
Chương trình được triển khai với nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực, hướng đến 2 nhóm đối tượng chính: trẻ em dưới 36 tháng tuổi theo mẹ và người bị tạm giữ, tạm giam đang mang thai. Mỗi hoạt động đều thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến cả thể chất lẫn tinh thần của mẹ và các con, như những sợi chỉ vô hình đan kết tình người trong hoàn cảnh đặc biệt.
Công tác tổ chức và chăm sóc sức khỏe, việc chủ động bố trí buồng giam hợp lý cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ thể hiện sự thấu hiểu những nhu cầu đặc biệt của đối tượng này. Trại tạm giam Chí Hòa không chỉ tuân thủ nghiêm ngặt quy định mà còn chủ động sắp xếp khu vực tắm nắng cho trẻ sơ sinh, giúp trẻ hấp thụ vitamin D, phòng ngừa còi xương và các bệnh ngoài da. Hình ảnh các cô Công an dành những phút giây để đưa các con ra tắm nắng buổi sớm, không chỉ sưởi ấm thân thể các con mà còn cả tâm hồn những người mẹ đang mang gánh nặng tội lỗi.
Công tác y tế được đặc biệt coi trọng: khám thai định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý nguy hiểm như tiền sản giật, tiểu đường thai kỳ; bảo đảm tiêm chủng đầy đủ cho trẻ theo Chương trình Tiêm chủng mở rộng; hỗ trợ dinh dưỡng phù hợp với trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Mỗi mũi tiêm cho con, mỗi lần thăm khám cho mẹ không chỉ là thực hiện quy trình y tế, mà còn là sự khẳng định rằng bất kể hoàn cảnh nào, quyền được sống khỏe mạnh và phát triển của trẻ em luôn phải được đặt lên hàng đầu.
Chế độ dinh dưỡng cho phạm nhân nữ trong thời gian mang thai hoặc nuôi con nhỏ được quy định với tổng định lượng ăn bằng 2 lần định lượng tiêu chuẩn - một con số tưởng chừng khô khan nhưng lại chứa đựng cả một triết lý nhân văn sâu sắc rằng pháp luật không chỉ có chế tài, mà còn có sự sẻ chia và thấu hiểu. Những bữa ăn được nâng cao chất lượng không chỉ nuôi sống thể xác mà còn nhắc nhở những người mẹ phạm tội rằng phía trước vẫn còn tương lai, vẫn còn những đứa con để họ phải sống tốt, để họ thấy rằng dù có lầm lỗi vẫn có cơ hội làm lại cuộc đời.
Công tác hành chính bảo đảm quyền lợi cho trẻ, là việc rà soát, phối hợp với Công an địa phương để đăng ký làm căn cước cho các nữ can phạm, từ đó đăng ký khai sinh và bảo hiểm y tế cho trẻ được sinh ra trong thời gian theo mẹ tại Trại. Đây là một hoạt động vô cùng ý nghĩa, bảo đảm cho các con có một danh tính chính thức ngay từ khi chào đời, được hưởng các quyền lợi cơ bản như mọi công dân khác. Các quản giáo tại Trại tạm giam Chí Hòa đã không chỉ làm công tác giam giữ, mà còn làm công tác "khai sinh" cho những số phận, trao cho các con tấm vé bước vào đời với đầy đủ quyền lợi và phẩm giá.
Hội Phụ nữ Công an Trại tạm giam Chí Hòa trao tặng sữa, tã... cho các nữ phạm nhân
Đặc biệt, hoạt động động viên tinh thần, thăm hỏi, chia sẻ với các bà mẹ đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Việc giúp họ ổn định tâm lý, giảm căng thẳng không chỉ tốt cho sức khỏe của người mẹ mà còn ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của thai nhi và việc chăm sóc trẻ nhỏ. Qua đó, các mẹ cũng có tinh thần chấp hành tốt nội quy của Trại, yên tâm cải tạo. Những câu chuyện tâm tình, những lời động viên nhẹ nhàng từ các cán bộ nữ trong những buổi thăm hỏi đôi khi còn ý nghĩa hơn cả vật chất, bởi nó giúp các mẹ vơi đi mặc cảm tội lỗi, thấy được rằng mình vẫn còn được xã hội quan tâm và chở che.
Có thể nói, linh hồn của Chương trình "Kết nối yêu thương - Ươm mầm hy vọng" chính là những nữ cán bộ, chiến sĩ của Hội Phụ nữ Công an Trại tạm giam Chí Hòa. Đối với họ, việc quan tâm, chăm sóc trẻ ngay từ khi còn là bào thai bé nhỏ đến khi được sinh ra và lớn dần trong Trại đã trở thành một sự yêu thương, gắn kết, trở thành "mệnh lệnh từ trái tim". Họ không chỉ hoàn thành nhiệm vụ quản giáo mà còn dành thời gian vui đùa với các con, động viên, chỉ dẫn các mẹ cách chăm sóc trẻ. Nhiều chị em tự mình gom góp, hoặc vận động người thân, gia đình, ban ngành, đoàn thể và các nhà hảo tâm góp tặng thêm cho các con tã, sữa, quần áo, đồ chơi. Họ thực sự là những người mẹ thứ hai, những người chị, người thân của các phạm nhân, thắp lên ngọn lửa ấm áp giữa không gian lạnh lẽo của trại tạm giam.
Tính nhân văn từ chính sách pháp luật
Việc cho phép trẻ em dưới 36 tháng tuổi được ở cùng mẹ tại nơi tạm giữ, tạm giam thể hiện sâu sắc tính nhân văn của pháp luật Việt Nam. Quy định này tại Luật Trẻ em, Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và Nghị định số 213/2026/NĐ-CP ngày 18/6/2026 của Chính phủ đã bảo đảm quyền của trẻ nhỏ được gần gũi với mẹ trong giai đoạn đầu đời - đây là giai đoạn vàng cho sự phát triển thể chất và tinh thần. Điều này cho thấy pháp luật không chỉ là những điều khoản khô cứng, mà còn là sự thấu hiểu sâu sắc về bản chất con người. Người mẹ và đứa con trong những năm tháng đầu đời có một sợi dây gắn kết thiêng liêng, không gì có thể thay thế. Việc để trẻ ở cùng mẹ, dù trong hoàn cảnh giam giữ, là sự bảo vệ quyền được phát triển một cách tự nhiên và đầy đủ nhất của trẻ.
Khi trẻ từ đủ 36 tháng tuổi trở lên mà không có người thân thích nhận nuôi dưỡng, cơ sở bảo trợ xã hội sẽ tiếp nhận nuôi dưỡng trẻ để bảo đảm quyền lợi, sự chăm sóc và phát triển cho trẻ. Sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an và các cơ sở bảo trợ xã hội trong quy trình này thể hiện sự thống nhất trong hệ thống chính sách an sinh xã hội của Nhà nước ta, tạo nên một vòng tay bảo vệ vững chắc cho những số phận đặc biệt.
Một buổi tắm và vệ sinh cho trẻ của Hội Phụ nữ Công an Trại tạm giam Chí Hòa
Chương trình "Kết nối yêu thương - Ươm mầm hy vọng" tại Trại tạm giam Chí Hòa không chỉ là một hoạt động nhân đạo, mà còn là biểu hiện sinh động cho tinh thần trách nhiệm xã hội, lòng nhân ái và sự tận tụy của lực lượng Công an Nhân dân. Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ về tình yêu thương đối với thiếu nhi, đồng thời hưởng ứng phong trào thi đua "Ba nhất" - đặc biệt là tiêu chí "Gần dân nhất", những người cán bộ, chiến sĩ Trại tạm giam Chí Hòa đã vượt ra khỏi khuôn khổ nhiệm vụ thông thường để trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho các phạm nhân và những đứa trẻ vô tội.