(CAO) Hôm 21/4, Reuters đưa Nhật Bản đã công bố cuộc cải tổ lớn nhất về quy định xuất khẩu quốc phòng trong nhiều thập kỷ của nước này khi bãi bỏ các hạn chế đối với việc bán vũ khí ra nước ngoài và mở đường cho việc xuất khẩu tàu chiến, tên lửa và các loại vũ khí khác.
Động thái này nhằm củng cố nền tảng công nghiệp quốc phòng của Nhật Bản đánh dấu một bước nữa rời xa những ràng buộc hòa bình đã định hình chính sách an ninh thời hậu chiến của nước này.
Các cuộc chiến ở Ukraine và Trung Đông cũng đang gây áp lực lên sản xuất vũ khí của Mỹ, mở rộng cơ hội cho Nhật Bản. Đồng thời, các đồng minh của Mỹ ở châu Âu và châu Á đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung khi các cam kết an ninh lâu dài của Mỹ trở nên ít chắc chắn hơn dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Các quan chức và nhà ngoại giao Nhật Bản đã nói với Reuters rằng các quốc gia từ Ba Lan đến Philippines đang tìm kiếm các cơ hội mua sắm khi họ hiện đại hóa lực lượng quân sự của mình. Một trong những thỏa thuận đầu tiên có thể là xuất khẩu tàu chiến đã qua sử dụng sang Philippines, theo hai nguồn tin cho biết.
Những thay đổi được chính phủ của Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi phê duyệt đã loại bỏ năm hạng mục xuất khẩu đã hạn chế hầu hết các mặt hàng xuất khẩu quân sự chỉ còn thiết bị cứu hộ, vận tải, cảnh báo, giám sát và rà phá thủy lôi. Thay vào đó, các bộ trưởng và quan chức sẽ đánh giá giá trị của từng đề xuất bán hàng.
Nhật Bản sẽ duy trì ba nguyên tắc xuất khẩu khi cam kết sàng lọc nghiêm ngặt, kiểm soát việc chuyển giao cho các nước thứ ba và cấm bán hàng cho các quốc gia có xung đột. Nhưng trong một bài thuyết trình phác thảo những thay đổi, chính phủ cho biết có thể có ngoại lệ khi cần thiết cho an ninh quốc gia.
Mô hình của tên lửa chống hạm Type-12 nâng cấp được trưng bày tại Triển lãm Thiết bị An ninh Quốc phòng Quốc tế (DSEI) Nhật Bản ở Trung tâm Thương mại Makuhari Messe tại Chiba, phía đông Tokyo, Nhật Bản vào ngày 21/5/2025 - Ảnh: Reuters
Nhật Bản hy vọng việc xuất khẩu quốc phòng như vậy sẽ củng cố nền tảng công nghiệp bằng cách tăng sản lượng, giảm chi phí trên mỗi đơn vị và bổ sung năng lực sản xuất mà nước này có thể sử dụng trong một cuộc khủng hoảng quân sự.
Các nhà thầu như Mitsubishi Heavy Industries có thể chế tạo các hệ thống tiên tiến bao gồm tàu ngầm, máy bay chiến đấu và tên lửa, nhưng trong nhiều thập kỷ qua, họ chỉ dựa vào các đơn đặt hàng nhỏ từ một khách hàng duy nhất là Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản.
Nhật Bản đang đẩy mạnh những nỗ lực chưa từng có để tăng cường sức mạnh quân sự như mua tên lửa, máy bay tàng hình và máy bay không người lái mà nước này cho là cần thiết để răn đe bất kỳ mối đe dọa nào từ bên ngoài đối với lãnh thổ của mình.
Tokyo cũng đang phát triển một loại máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo với Anh và Ý để triển khai vào giữa những năm 2030, một phần của chiến lược chia sẻ chi phí phát triển và tiếp cận công nghệ mới.
Nhật Bản đã liên tục tăng chi tiêu quốc phòng trong những năm gần đây lên 2% GDP, và chính phủ của bà Takaichi dự kiến sẽ công bố những đợt tăng chi tiêu hơn nữa trong năm nay khi công bố chiến lược an ninh mới.