(CATP) Từ một hội nghị toàn quốc tổ chức giữa năm trước đi cùng các chiến dịch cộng đồng đến một đề án được ban hành đầu năm nay, các CLB niềm tin số lần lượt ra đời. Hành trình xây dựng niềm tin số tại Việt Nam đã đi được một chặng đường ấn tượng dù thời gian chưa dài. Song hành trong quá trình này, khung pháp lý cho người có ảnh hưởng trên không gian mạng (KOL, KOC) cũng được xác lập cụ thể qua Luật Thương mại điện tử, Luật Quảng cáo.
CLB niềm tin số lần lượt ra mắt
Chiều 24/7/2026, tại Hà Nội, CLB Niềm tin số Thủ đô (Digital Trust Alliance Club Thủ đô) chính thức ra mắt trong khuôn khổ Hội nghị KOL, mang thông điệp "Trọn niềm tin số - Kiến tạo tương lai". Phát biểu tại hội nghị, Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, Phó Giám đốc Công an TP.Hà Nội, cho rằng điều đáng ngại nhất không phải những tin bịa hoàn toàn, mà là dạng tin vừa giả vừa cắt ghép một phần sự thật - thứ len được vào lòng tin của người đọc rồi dẫn họ đi rất xa.
Tại lễ ra mắt, Công an Hà Nội công bố 144 trường hợp tung tin giả đã bị xử lý trong sáu tháng đầu năm 2026 và đưa ra nguyên tắc "3 nhanh" trong công tác chống tin giả. Theo Ban tổ chức, CLB được thành lập nhằm hưởng ứng chủ trương của Bộ Công an về xây dựng Liên minh Niềm tin số, cụ thể hóa định hướng này trên địa bàn Thủ đô bằng cách kết nối cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, cơ quan báo chí, nền tảng số, KOL, KOC, chuyên gia và quản trị viên các trang, kênh, cộng đồng sáng tạo nội dung. Ban Chủ nhiệm mong muốn mỗi thành viên khi tham gia thực hiện ba cam kết: tuân thủ pháp luật và chuẩn mực đạo đức; minh bạch, thận trọng, kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải; và sử dụng uy tín, sức ảnh hưởng của mình để bảo vệ người dùng, lan tỏa giá trị tích cực.
Lễ ra mắt CLB "Niềm tin số Thủ đô" tại Hà Nội tháng 7/2026
Từ đầu năm 2026 đến nay mô hình CLB Niềm tin số đã lần lượt xuất hiện ở một số địa phương. Chiều 28/5, Công an tỉnh Gia Lai tổ chức hội nghị ra mắt CLB Niềm tin số Gia Lai, với sự tham dự của lãnh đạo các sở, ban, ngành cùng đại biểu là KOL, người sáng tạo nội dung, quản trị viên cộng đồng số và doanh nghiệp truyền thông. Việc thành lập CLB là hoạt động có ý nghĩa quan trọng nhằm cụ thể hóa định hướng của Liên minh Niềm tin số tại địa phương, đồng thời tiếp nối kết quả triển khai mô hình "Kiến tạo Không gian số Gia Lai" và chiến dịch "Không Một Mình - Cùng nhau an toàn trực tuyến" trên địa bàn tỉnh. CLB được xác định là cơ chế kết nối, phối hợp, đồng hành tự nguyện của các thành viên trên địa bàn tỉnh, hoạt động theo tinh thần mở, linh hoạt, không hành chính hóa và không vì mục đích lợi nhuận. Gần hai tháng sau, đến lượt Hà Nội, cứ như vậy, mô hình CLB Niềm tin số dần hình thành ở nhiều tỉnh, thành trước khi TPHCM chính thức góp mặt vào ngày 10/8 vừa qua.
Khung pháp lý mới cho KOL, KOC
Việc nhân rộng mô hình CLB diễn ra đúng vào thời điểm khung pháp lý đối với hoạt động livestream bán hàng và quảng cáo trên không gian mạng cũng được siết chặt. Từ ngày 01/7/2026, Luật Thương mại điện tử chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản lý hoạt động thương mại điện tử, quy định việc xác thực danh tính người bán, người livestream bán hàng và tăng cường trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử. Luật quy định rõ trách nhiệm của người bán tại Điều 23, trách nhiệm của người livestream bán hàng tại Điều 24, và trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử có chức năng livestream, đặt hàng trực tuyến tại Điều 18. Trong đó, người livestream phải thực hiện xác thực danh tính, từ chối hợp tác nếu người bán không cung cấp đầy đủ thông tin theo quy định, không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, xuất xứ, giá cả của hàng hóa, dịch vụ.
Bên cạnh đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo cũng bổ sung trách nhiệm của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo, trong đó có người có ảnh hưởng trên không gian mạng - tức KOL, KOC: người quảng cáo không chỉ là người giới thiệu sản phẩm, mà còn phải chịu trách nhiệm đối với nội dung quảng cáo do mình thực hiện, không được quảng cáo sai sự thật, quảng cáo vượt quá công dụng đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận hoặc quảng cáo khi chưa có căn cứ xác minh về sản phẩm. Nguồn tin dẫn thực tiễn thời gian qua cho thấy một số cá nhân có sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội đã bị xử lý vì quảng cáo sai sự thật, sản xuất hoặc kinh doanh hàng giả, lừa dối khách hàng sau khi có đủ căn cứ theo quy định pháp luật. Qua đó khẳng định nguyên tắc mọi tổ chức, cá nhân đều bình đẳng trước pháp luật - số lượng người theo dõi lớn hay sức ảnh hưởng trên mạng xã hội không phải là căn cứ để miễn trừ trách nhiệm pháp lý.
Cẩm nang "Cùng nhau an toàn trực tuyến"
Cùng với khung pháp lý mang tính bắt buộc nêu trên, Liên minh Niềm tin số còn xây dựng một cơ chế tự nguyện dành riêng cho KOL, KOC: chương trình "Tín nhiệm người có ảnh hưởng" được khởi động ngay tại hội nghị toàn quốc ra mắt Liên minh giữa năm 2025. Khung tiêu chí đánh giá tín nhiệm được xây dựng dựa trên năm trụ cột: minh bạch nội dung và hoạt động quảng cáo; chuẩn mực đạo đức và lịch sử hành vi truyền thông; mức độ tương tác thực và phản hồi cộng đồng; sự phù hợp với thương hiệu và giá trị xã hội và việc tuân thủ quy định pháp luật. Đến đầu năm 2026, tại Hội nghị toàn thể lần thứ I của Liên minh Niềm tin số, chương trình tín nhiệm KOL, KOC tiếp tục được xác định là một trong sáu chương trình hành động của năm, với việc xây dựng, công bố bộ tiêu chuẩn, tổ chức đào tạo nâng cao nhận thức pháp lý và triển khai đánh giá tín nhiệm trên cơ sở tự nguyện.
Nếu Luật Thương mại điện tử và Luật Quảng cáo đặt ra ranh giới bắt buộc, thì chương trình tín nhiệm này hướng tới xây dựng chuẩn mực tự giác cho KOL, KOC. Chương trình giúp doanh nghiệp, cơ quan quản lý và cả người dùng mạng xã hội có thêm căn cứ để nhận diện những người có ảnh hưởng hoạt động minh bạch, có trách nhiệm. Đây cũng là lý do vì sao tại Hội nghị KOL và Lễ ra mắt CLB Niềm tin số ở mỗi địa phương, từ Gia Lai, Hà Nội đến TPHCM, các thành viên tham gia đều được yêu cầu ký cam kết trách nhiệm, thay vì chỉ đơn thuần đăng ký tên tuổi vào một danh sách. Ảnh hưởng trên không gian mạng, theo cách tiếp cận này, không còn được đo chỉ bằng số lượng người theo dõi, mà còn bằng mức độ tín nhiệm mà chính KOL, KOC ấy tạo dựng được qua thời gian.
Bà Michaela Bauer, Phó Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam cùng tham gia Chiến dịch "Không một mình" năm 2025
Chiến dịch "TinAI?" được Bộ Công an phát động tại Hà Nội vào sáng 31/7; khung pháp lý mới về trách nhiệm KOL, KOC trong quảng cáo, livestream được quy định trong Luật Thương mại điện tử, Luật Quảng cáo và phản xạ kiểm chứng thông tin trước tin giả, deepfake do AI tạo ra sẽ là các điểm nhấn tại Hội nghị KOL năm 2026 sắp diễn ra. Chương trình bao gồm phần báo cáo tổng hợp tình hình hoạt động KOL trên địa bàn thành phố, tọa đàm với chủ đề "Kiến tạo Niềm tin số trong kỷ nguyên AI: Phát huy trách nhiệm KOL trong xây dựng không gian mạng văn minh - lành mạnh - an toàn" và Lễ ra mắt CLB Niềm tin số TPHCM với việc công bố Ban Điều hành cùng các thành viên tiên phong.
(CATP) Chiến dịch "Không một mình" chống bắt cóc Online với sự bảo trợ của Cơ quan Phòng, chống Ma túy và Tội phạm của Liên Hợp Quốc (UNODC), Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế đã đạt hơn 1,5 tỷ lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội. Kết quả chiến dịch rất ấn tượng: tiếp cận hơn 40 triệu người dân và hơn 8 triệu học sinh trên cả nước được trang bị kỹ năng số.