(CATP) Những ngày qua, việc triển khai phân luồng linh hoạt trên đường Cộng Hòa, tuyến giao thông (GT) huyết mạch kết nối khu Tây Bắc với sân bay (SB) Tân Sơn Nhất và trung tâm TPHCM nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân thành phố. Trong bối cảnh áp lực GT ngày càng lớn, quỹ đất đô thị hạn hẹp, việc mạnh dạn áp dụng mô hình điều tiết GT mới này cho thấy TPHCM đang chuyển từ tư duy chủ động xử lý ùn tắc, dám nghĩ, dám làm và linh hoạt điều chỉnh trong quá trình thực hiện. Đây được xem là hướng đi cần thiết đối với một siêu đô thị đang phát triển nhanh như TPHCM.
Khi diện tích mặt đường không thể tiếp tục mở rộng, TPHCM cần ưu tiên điều hành, tổ chức và phân luồng giao thông linh hoạt... để nhanh chóng giải quyết ùn tắc.
"Mở khóa" điểm nghẽn Cộng Hòa
Giữa những ngày tháng 5 này, câu chuyện về cách tổ chức lưu thông linh hoạt trên đường Cộng Hòa đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân thành phố. Suốt nhiều năm qua, tuyến đường dài khoảng 6km này luôn là "điểm nóng" ùn tắc, trở thành nỗi ám ảnh của người tham gia GT đồng thời ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển kinh tế của TPHCM vì tuyến này giữ vai trò "huyết mạch" kết nối cửa ngõ Tây Bắc thành phố với SB Tân Sơn Nhất và khu trung tâm. Mỗi ngày, hàng trăm ngàn lượt phương tiện dồn về đây, đặc biệt trong các khung giờ cao điểm; áp lực càng gia tăng khi Nhà ga T3 được đưa vào khai thác khiến diễn biến GT khu vực cửa ngõ SB càng trở nên phức tạp.
Nhiều tín hiệu tích cực trong quá trình triển khai mô hình chống ùn tắc giao thông mới
Trong bối cảnh quỹ đất phát triển hạ tầng GT ngày càng hạn hẹp, việc mở rộng mặt đường gần như không còn khả thi. Từ yêu cầu thực tiễn đó, Sở Xây dựng TPHCM đã mạnh dạn đề xuất và được UBND TPHCM chấp thuận triển khai mô hình "làn đảo chiều linh hoạt" trên đường Cộng Hòa nhằm giảm áp lực GT khu vực cửa ngõ SB Tân Sơn Nhất. Đây là lần đầu tiên mô hình này được áp dụng trên một trục GT lớn của thành phố. Điểm đặc biệt của phương án mới nằm ở cách phân bổ làn xe theo nhu cầu thực tế từng thời điểm. Thay vì cố định số làn cho mỗi chiều lưu thông suốt cả ngày như trước đây, ngành chức năng tổ chức hai làn giữa có thể đảo chiều linh hoạt bằng hệ thống dải phân cách di động.
Buổi sáng, khi lượng xe từ hướng Trường Chinh đổ về SB và trung tâm tăng cao, số làn ưu tiên sẽ được mở rộng theo hướng này. Đến chiều tối, hệ thống tiếp tục đảo chiều để "giải phóng" lượng xe từ trung tâm, SB quay ngược về cửa ngõ Tây Bắc. Nói cách khác, mặt đường không thay đổi nhưng "công suất khai thác" được điều chỉnh theo nhịp chuyển động thực tế của dòng phương tiện. Theo Sở Xây dựng TPHCM, việc đảo chiều làn xe nhằm tận dụng tối đa mặt đường hiện hữu, qua đó giúp giảm áp lực ùn tắc tại các "điểm nóng" Cộng Hòa, Hoàng Hoa Thám, cửa ngõ SB và hạn chế tình trạng dồn ứ kéo dài mà chưa cần mở rộng mặt đường.
Tuyến đường Cộng Hòa trong ngày đầu thử nghiệm áp dụng phân luồng linh hoạt
Căng mình "gỡ rối" dòng lưu thông
liên tiếp từ ngày 14 đến 16/5/2026, phóng viên Chuyên đề Công an TPHCM đã theo chân cán bộ, chiến sĩ Đội Cảnh sát giao thông (CSGT) Tân Sơn Nhất, Phòng CSGT - Công an TPHCM (CATP) làm nhiệm vụ điều tiết, hướng dẫn người dân lưu thông theo phương án phân luồng mới trên đường Cộng Hòa do Sở Xây dựng TPHCM triển khai. Trong ngày 14/5, thời điểm thành phố vận hành thử nghiệm mô hình "làn đảo chiều linh hoạt" cho thấy áp lực rất lớn đè nặng lên vai lực lượng CSGT và Công an các phường có tuyến Cộng Hòa đi qua.
Để chủ động nắm tình hình, Đội CSGT Tân Sơn Nhất đã bố trí toàn bộ quân số dọc các nút giao từ An Sương đến Lăng Cha Cả. Tùy tình hình thực tế, lực lượng chức năng liên tục điều chỉnh hướng lưu thông nhằm hạn chế xung đột và kéo giảm ùn ứ. Cùng phối hợp với CSGT, Công an các phường Tân Sơn Nhất, Tân Bình, Bảy Hiền cũng bố trí lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở hỗ trợ điều tiết GT, bảo đảm tuyến Cộng Hòa vận hành thông suốt trong những ngày đầu triển khai phương án mới.
Có mặt tại nút giao Cộng Hòa - Ấp Bắc vào chiều 14/5, phóng viên ghi nhận áp lực phương tiện dồn nén từ nhiều hướng khiến khu vực này có thời điểm rơi vào cảnh hỗn loạn. Dòng xe ken đặc kéo dài, tiếng còi hòa lẫn tiếng động cơ tạo nên bầu không khí ngột ngạt giữa cái nóng oi ả cuối ngày. Giữa dòng phương tiện ken đặc, Thiếu tá Trần Khánh Dương - Phó đội trưởng Đội CSGT Tân Sơn Nhất - cùng cán bộ của đội là Đại úy Nguyễn Ngọc Quý liên tục di chuyển giữa các dòng xe để điều tiết. Bộ đàm trên tay gần như không ngơi nghỉ khi các anh liên tục phối hợp với các chốt phía trước và sau để tính toán phương án xả xe phù hợp.
Thiếu tá Trần Khánh Dương - Phó đội trưởng Đội CSGT Tân Sơn Nhất - làm nhiệm vụ "gỡ rối", giữ nhịp thông suốt cho đường Cộng Hòa
Có thời điểm, phương tiện từ hướng Trường Chinh, Hoàng Hoa Thám và khu vực SB cùng lúc dồn về khiến nút giao gần như ken cứng. Hai cán bộ CSGT phải căng mình "gỡ rối" từng dòng xe, liên tục ra hiệu, phân nhịp, mở hướng rồi nhanh chóng khép dòng để tránh xung đột giao cắt. Giữa nền đường hầm hập hơi nóng, mồ hôi thấm đẫm lưng áo, khuôn mặt cả hai nhiều lúc lộ rõ vẻ mệt mỏi sau nhiều giờ bám trụ giữa áp lực GT dày đặc. Thế nhưng, mỗi khi xuất hiện dấu hiệu ùn ứ, các anh lại lập tức siết đội hình điều tiết, phối hợp nhịp nhàng với các tổ công tác xung quanh để kéo dòng phương tiện lưu thông trở lại. Đến gần 20 giờ cùng ngày, khi GT trên trục Cộng Hòa dần đi vào ổn định, dòng xe bắt đầu di chuyển đều hơn, Thiếu tá Dương và Đại úy Quý mới phần nào thả lỏng sau nhiều giờ căng mình bám mặt đường. Giữa ánh đèn vàng nhập nhoạng nơi cửa ngõ SB, hai cán bộ lặng lẽ rời vị trí công tác sau ca điều tiết kéo dài gần trọn buổi chiều.
Vạn sự khởi đầu nan
trao đổi với phóng viên Chuyên đề Công an TPHCM, Thiếu tá Phạm Thế Thành - Đội trưởng Đội CSGT Tân Sơn Nhất - đánh giá, việc TPHCM mạnh dạn triển khai mô hình "làn đảo chiều linh hoạt" trên đường Cộng Hòa là bước đi mới, thể hiện tư duy chủ động trong tổ chức GT đô thị nhằm tối ưu hạ tầng hiện hữu thay vì chỉ phụ thuộc vào việc mở rộng mặt đường. Cũng theo Thiếu tá Thành, trong giai đoạn đầu triển khai mô hình chắc chắn sẽ phát sinh không ít khó khăn do người dân chưa quen cách lưu thông mới, lượng phương tiện giữa 2 chiều có thời điểm chênh lệch không nhiều, trong khi lực lượng chức năng vẫn phải trực tiếp bám mặt đường để liên tục điều chỉnh, phân luồng phù hợp với tình hình thực tế. Ngoài ra, việc vận hành thủ công tại các nút giao lớn cũng đặt áp lực không nhỏ lên lực lượng điều tiết trong giờ cao điểm.
"Mặc dù vậy, khi người dân dần hình thành thói quen lưu thông mới, hệ thống tổ chức GT được hoàn thiện đồng bộ hơn thì đây sẽ là giải pháp rất đáng kỳ vọng, góp phần tạo ra diện mạo GT hoàn chỉnh cho khu vực cửa ngõ SB nói riêng và TPHCM nói chung" - Đội trưởng Đội CSGT Tân Sơn Nhất nhận định. Bên cạnh đó, đại diện đội này cũng cho rằng việc triển khai mô hình mới vào thời điểm hiện nay là cần thiết, nhất là trong bối cảnh đường Trường Chinh sắp bước vào giai đoạn thi công tuyến Metro số 2 và Nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất chuẩn bị khai thác toàn diện kéo theo áp lực GT khu vực này dự báo sẽ còn tăng mạnh trong thời gian tới.
Dù bước đầu ghi nhận những tín hiệu tích cực trong việc kéo giảm áp lực GT tại khu vực cửa ngõ SB Tân Sơn Nhất, song thực tế vận hành cũng cho thấy mô hình "làn đảo chiều linh hoạt" vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện để phù hợp hơn với thực tiễn GT đô thị của TPHCM. Tuy vậy, nhìn ở góc độ rộng hơn, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở hiệu quả tức thời của vài làn xe được thay đổi, mà là tư duy điều hành GT mới thành phố đang mạnh dạn theo đuổi. Trong bối cảnh hạ tầng ngày càng chịu áp lực lớn, việc chủ động thử nghiệm các giải pháp tổ chức lưu thông linh hoạt thay vì chỉ trông chờ mở rộng mặt đường được xem là hướng tiếp cận phù hợp đối với một siêu đô thị hơn 10 triệu dân.
Thực tế cho thấy không có mô hình GT hiện đại nào hoàn thiện ngay từ đầu. Nhiều giải pháp hiệu quả tại các đô thị lớn trên thế giới cũng từng trải qua quá trình điều chỉnh liên tục trước khi vận hành ổn định. Với TPHCM, việc triển khai mô hình mới trên đường Cộng Hòa có thể xem là bước thử nghiệm cần thiết để từng bước hình thành tư duy tổ chức GT linh hoạt và thông minh hơn trong tương lai.