TP.Hồ Chí Minh: Người dân đồng lòng mở hẻm, mở đường:

Kỳ cuối: Những mét đất hiến mở lối cho xe chữa cháy

Thứ Sáu, 20/11/2026 09:19

|

(CATP) Ở những con hẻm nhỏ, chỉnh trang đô thị không bắt đầu bằng quyết định thu hồi đất mà bởi sự đồng thuận của người dân. Với Chỉ thị 18-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy và kế hoạch triển khai của UBND TPHCM (UBNDTP), phong trào hiến đất mở đường, mở hẻm bước vào giai đoạn mới: Đặt sự tự nguyện lên trước, ưu tiên những hẻm dưới 2 m và nơi xe chữa cháy chưa vào được.

Hiến đất trên cơ sở tự nguyện, không áp đặt

Chiều 14/11, đến dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại ấp Bình Minh, xã Bình Châu, Chủ tịch UBNDTP Lê Quốc Phong nhấn mạnh để hiện thực hóa các mục tiêu lớn của thành phố (TP), sự nỗ lực, trách nhiệm của từng công dân tại mỗi khu dân cư có ý nghĩa hết sức quan trọng và mong bà con tích cực hưởng ứng các phong trào do Mặt trận Tổ quốc phát động. Ở TPHCM, phong trào vận động Nhân dân hiến đất để mở mới, nâng cấp, mở rộng đường, hẻm theo phương châm "Nhà nước và Nhân dân cùng làm" đã trải qua hơn 25 năm, huy động khoảng 5,65 triệu m² đất, ước tính giá trị gần 11.000 tỷ đồng, cho hơn 8.000 công trình.

Ngày 07/8/2026, Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM ban hành Chỉ thị 18-CT/TU về tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện phong trào. Trong giai đoạn 2026 - 2030, mỗi địa phương phấn đấu nâng cấp, mở rộng ít nhất 10% tổng số tuyến đường, hẻm hiện trạng, ưu tiên những hẻm rộng dưới 2 m, các tuyến kết nối giao thông và khu vực có nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy. Khi mở hẻm phải làm đồng bộ việc ngầm hóa điện, cáp viễn thông, cải tạo cấp thoát nước và lắp họng nước chữa cháy, tránh đào lên lấp xuống nhiều lần. Chỉ thị cũng yêu cầu lập Tổ giám sát cộng đồng, dùng nền tảng số để công khai, minh bạch các tài khoản nhận đóng góp của người dân.

Lễ khánh thành hẻm 142D Cô Giang (quận Phú Nhuận cũ) được mở rộng từ sự đồng thuận của người dân

Tháng 10/2026, UBNDTP ban hành Kế hoạch 569/KH-UBND triển khai chỉ thị, do Phó Chủ tịch UBNDTP Hoàng Nguyên Dinh ký, trong đó đặt những giới hạn rõ ràng để bảo đảm quyền lợi của người hiến đất: "Việc vận động Nhân dân hiến đất phải được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, công khai, minh bạch, phù hợp với quy hoạch và đúng quy định pháp luật; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân; không vận động mang tính áp đặt, hình thức". Vận động hiến đất không được đồng nhất với việc Nhà nước thu hồi đất; chính quyền "không đặt ra nghĩa vụ đóng góp bắt buộc đối với người dân", phải công khai quy hoạch, lộ giới, nguồn vốn, tiến độ và trách nhiệm thực hiện trước khi vận động và "không để xảy ra tình trạng Nhân dân đã tự nguyện hiến đất nhưng công trình chậm triển khai, kéo dài". Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao đề xuất giải pháp hỗ trợ cho những hộ tự nguyện hiến đất nhưng bị ảnh hưởng lớn đến nhà ở, sinh hoạt, kinh doanh hoặc phần đất còn lại không đủ điều kiện xây dựng.

Các mốc của kế hoạch được tính bằng ngày kể từ khi ban hành trong tháng 10/2026, vì thế mốc đầu tiên đã đến hoặc sắp đến: trong 30 ngày, các sở phải hướng dẫn về thủ tục tiếp nhận đất hiến, quy hoạch, lộ giới và thủ tục đầu tư, xây dựng; trong 45 ngày, Sở Tài chính hướng dẫn cơ chế tài chính; trong 60 ngày, các phường, xã, đặc khu phải rà soát xong danh mục công trình ưu tiên.

"Tùy theo khả năng, tùy theo vị trí của mình, mỗi người góp sức một chút, chắc chắn chúng ta sẽ có những phong trào hết sức thiết thực và ý nghĩa", ông Lê Quốc Phong - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM - phát biểu tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở xã Bình Châu chiều 14/11/2026.

Những con số cụ thể cho thấy vì sao cần mở lối cho xe chữa cháy: Tháng 7/2026, UBNDTP ban hành Quyết định 4582/QĐ-UBND công bố danh sách đợt đầu các khu vực, nhà ở không bảo đảm hạ tầng giao thông hoặc nguồn nước phục vụ chữa cháy tại 54 phường, 20 xã và Đặc khu Côn Đảo; riêng P. Đông Hưng Thuận có 484 tuyến đường, hẻm mà xe chữa cháy không tiếp cận được. Cũng tại phường này, rạng sáng 05/02/2026 xảy ra vụ cháy 1 căn nhà trong hẻm 17 đường Tô Ký làm 3 mẹ con tử vong. Theo Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an TPHCM, căn nhà nằm sâu trong hẻm, cách mặt đường khoảng 140 m, xe chữa cháy không thể tiếp cận trực tiếp.

Hẻm 1,5m thành 4,5m nhờ 36/39 hộ hiến đất

Ở hẻm 88 Cô Giang (P. Cầu Kiệu), 36/39 hộ đồng thuận hiến gần 266 m² đất, con hẻm được mở từ 1,5 m lên khoảng 4,5 m; từ tháng 02/2026, xe chữa cháy, xe cứu thương đã vào được bên trong hẻm. Bà Trần Thu Hà - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Cầu Kiệu - phát biểu tại lễ khánh thành: "Địa bàn P. Cầu Kiệu gần trung tâm thành phố, mỗi mét vuông đất rất quý giá. Vì thế, việc bà con sẵn sàng cắt đi một phần diện tích sinh hoạt của gia đình mình để hiến đất mở rộng hẻm phục vụ lợi ích chung là nghĩa cử vô cùng cao đẹp".

Ở hẻm 672 Huỳnh Tấn Phát (P. Tân Mỹ), phải mất 5 năm vận động, con hẻm mới được mở từ 1,5 m lên 4 m. Một hộ dân từng kiên quyết từ chối, sau này đã hiến hơn 1,3 m đất bề ngang, chia sẻ: "Nếu không nhờ Nhà nước chủ trương mở đường, kiên trì vận động, cả đời tôi không bao giờ xây được căn nhà mới trên con đường rộng thế này". Bà Danh Ngọc Mai - từng làm ở Chi hội Phụ nữ khu phố - nói về con hẻm của mình: "Các cô ở đây cả cuộc đời, mấy chục năm rồi, lần đầu tiên mới chứng kiến con đường được mở khang trang như vậy. Từ lúc sinh ra đến khi tóc bạc mới thấy được điều đó, sung sướng lắm, đâu phải chuyện dễ dàng gì!".

Hẻm 672 Huỳnh Tấn Phát (phường Tân Mỹ) sau khi được mở rộng vào đầu năm 2026

Phường Vũng Tàu có 560 tuyến hẻm, trong đó hơn 350 tuyến rộng dưới 4 m. Ông La Văn Thoại (ngụ 90/10 Trần Phú) tự nguyện hiến 266,1 m² đất để mở rộng hẻm 90 Trần Phú đã chia sẻ: "Ở đô thị, hơn 260m² đất là diện tích rất lớn, nhưng nếu đường được mở rộng, thông thoáng, đi lại thuận tiện thì sau này con cháu mình cũng được hưởng. Đường đẹp hơn thì cuộc sống của bà con trong khu vực cũng tốt hơn, mà giá trị đất của gia đình cũng tăng lên". Gia đình ông Định Quốc (cũng ở P. Vũng Tàu) muốn hiến đất, nhưng phải thực hiện đúng thủ tục: "Nếu hiến đất mà Nhà nước làm được con đường sạch đẹp, có thoát nước, bà con đi lại thuận lợi thì mình cũng được hưởng. Gia đình đang đề nghị chính quyền hỗ trợ hoàn tất thủ tục thừa kế, sang tên 200m² đất để có thể thực hiện việc hiến đất đúng quy định".

Chủ tịch UBND P. Vũng Tàu - Vũ Hồng Thuấn đặt nguyên tắc cho việc vận động ở phường: "Vận động chứ không áp đặt, thuyết phục chứ không gây áp lực, lấy sự tự nguyện và đồng thuận của Nhân dân làm điều kiện quan trọng để triển khai". Ở P. Trung Mỹ Tây, theo Chủ tịch UBND phường Hồ Minh Hoàng, địa phương đặt chỉ tiêu vận động người dân hiến gần 4.200 m² đất, đóng góp kinh phí để mở rộng 3 tuyến đường và 1 tuyến hẻm, tổng chiều dài khoảng 600 m, từ 2 - 4 m hiện nay lên 6 - 10 m.

Từ cây cầu cạn hơn 3 km ở Bình Tiên, con đường ven kênh Tẻ mở lên 26 m, đoạn Quốc lộ 60 m ở cửa ngõ Đông Bắc đến những con hẻm rộng thêm vài mét, mỗi công trình trong loạt bài này đều bắt đầu từ sự đồng thuận của Nhân dân. Có những gia đình nhận bồi thường, tháo dỡ căn nhà của mình để giao mặt bằng sớm; có những người cắt đi một phần diện tích sinh hoạt của gia đình để xe chữa cháy, xe cứu thương vào được bên trong hẻm. Họ nhường đất không chỉ để cho con đường trước cửa nhà mình được rộng hơn, mà còn vì muốn đóng góp để thành phố ngày càng khang trang, hiện đại, nơi "sau này con cháu mình cũng được hưởng", như lời ông Thoại nói.

Trước sự đồng lòng của người dân, Thành phố nghĩa tình đã đáp lại bằng cách lo từng chỗ ở trước khi họ tiến hành dời nhà, công khai phương án bồi thường và theo Kế hoạch số 569/KH-UBND, sẽ không để người đã hiến đất phải chờ công trình kéo dài, không để ai còn phải đợi "từ lúc sinh ra đến khi tóc bạc" mới được nhìn thấy con đường rộng rãi trước nhà và để không còn căn nhà nào nằm sâu trong hẻm mà xe chữa cháy, xe cứu thương không thể vào tới cửa.

Kỳ 3: Hơn 84% mặt bằng đã được bàn giao ở cửa ngõ Quốc lộ 13
 

Bình luận (0)

Lên đầu trang