(CAO) Hôm 12/5, Bloomberg dẫn tuyên bố của chính quyền Iran cho biết họ đã triển khai các tàu ngầm kích cỡ nhỏ (tàu ngầm mini) đóng vai trò là “người bảo vệ vô hình” cho eo biển Hormuz trong bối cảnh một loạt các thỏa thuận hòa bình giữa Iran và Mỹ bị bác bỏ.
Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện có ít nhất 16 tàu ngầm mini lớp Ghadir. Mỗi tàu có thủy thủ đoàn dưới 10 người và có thể mang theo hai ngư lôi hoặc hai tên lửa hành trình chống hạm C-704 do Trung Quốc thiết kế.
Tuy nhiên, so với hầu hết các tàu ngầm hiện đại, chúng hoạt động khá ồn ào. Thủy thủ đoàn của những tàu này cũng có kinh nghiệm hạn chế và chúng đã phát sinh vấn đề về bảo trì, theo một nguồn thạo tin cho biết.
Iran đã phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz - tuyến đường thủy chiến lược có khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới từng đi qua.
Quyết định triển khai các tàu ngầm mini của Iran diễn ra khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với đài Fox News rằng ông đang xem xét việc khôi phục kế hoạch sử dụng quân đội Mỹ để hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển chiến lược này.
Tehran đã kiểm soát eo biển Hormuz chủ yếu thông qua việc sử dụng tên lửa và máy bay không người lái giá rẻ, đồng thời đưa ra những lời đe doạ sẽ tấn công tàu thuyền đi qua đây.
Iran đã phong toả hiệu quả eo biển Hormuz kể từ ngày 28/2 - Ảnh: Reuters
Một thách thức khi triển khai tàu ngầm mini một cách hiệu quả chính là địa lý vì eo biển Hormuz chỉ sâu tối đa khoảng 100 mét. Vịnh Ba Tư cũng không sâu hơn nhiều. Điều đó khiến tàu ngầm khó ẩn nấp hơn, ngay cả khi chúng chủ động đứng yên, bởi vì hệ thống sonar chủ động có thể phát hiện các vật thể bất thường.
Theo hãng thông tấn Tasnim, tàu ngầm mini lớp Ghadir được “thiết kế đặc biệt” cho tuyến đường thủy này cũng như độ sâu nông của nó.
Không có tàu ngầm nào của Cộng hòa Hồi giáo Iran tham chiến trong suốt cuộc chiến, và chiếc tàu ngầm cỡ lớn duy nhất còn hoạt động – một chiếc tàu lớp Kilo thời Liên Xô – đã bị đánh chìm ngay tại bến tàu nơi nó neo đậu.
Tàu ngầm lớp Ghadir nhỏ hơn nhiều, chỉ có trọng lượng rẽ nước 115 tấn – một tiêu chuẩn thông thường cho tàu ngầm. Ngược lại, tàu lớp Kilo có trọng lượng rẽ nước hơn 2.000 tấn. Tàu ngầm tấn công lớp Los Angeles chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ có trọng lượng rẽ nước hơn 6.000 tấn.
Tàu ngầm mini thường được sử dụng để phòng thủ bờ biển, vì chúng không đủ sức chịu đựng cho những chuyến đi dài và không thể lặn sâu như các tàu lớn hơn. Tàu ngầm lớp Ghadir của Iran được phát triển trong nước, với thông báo chính thức đầu tiên về việc sản xuất là vào năm 2005.
Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho biết họ đã đẩy lùi nhiều cuộc tấn công nhằm vào mình. Tuy nhiên, giao thông vận tải bằng tàu chở dầu thương mại vẫn bị tê liệt phần lớn.