Quy mô, bài bản
"Tận hiến" là bộ phim truyền hình chính luận, dài 15 tập, do Trung tâm Phát thanh, Truyền hình, Điện ảnh CAND sản xuất, tôn vinh những chiến sĩ tình báo đã hy sinh thầm lặng cho mục tiêu chính nghĩa chung của hai dân tộc Việt - Lào, đó là độc lập, tự do, thống nhất, hòa bình.
Bộ phim thuộc dòng phim miniseries, thường có độ dài từ 16 - 20 tập, chú trọng đầu tư với những đề tài, thể loại ít được khai thác hoặc thậm chí chưa từng xuất hiện, dám thể nghiệm cách kể chuyện mới mẻ, nhân vật độc đáo, chú trọng nâng cao trải nghiệm cảm xúc người xem. "Tận hiến" khai thác đề tài tình báo trong lực lượng CAND, một bộ phim chính luận, đề tài gai góc, khó khai thác.
Phim "Tận hiến" do Trần Ka My đạo diễn
Tác phẩm điện ảnh này được thực hiện công phu, tái hiện chân thật hành trình chiến đấu thầm lặng của các chiến sĩ CAND Việt Nam trên đất Lào trong giai đoạn 1957-1977. Đây là thời điểm khắc nghiệt nhất của cuộc chiến tranh chống Mỹ chính nghĩa của nhân dân ta.
Bộ phim được Bộ Công an đầu tư quy mô, bài bản nhất từ trước tới nay, với nhiều bối cảnh quay tại hai nước Việt Nam - Lào với hơn 20 địa điểm, nhằm tái hiện chân thực không khí lịch sử và tình hữu nghị bền chặt giữa hai quốc gia.
Trung tá Trần Nam Chung, Giám đốc Trung tâm Điện ảnh CAND, chỉ đạo sản xuất phim cho biết, bộ phim là lời tri ân dành cho lực lượng tình báo CAND, đồng thời góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, nhân văn và tinh thần dân tộc.
Theo Trung tá Trần Nam Chung, Bộ phim khai thác một đề tài khó và "nhạy cảm", liên quan đến tình báo CAND trong kháng chiến chống Mỹ. Sự hy sinh thầm lặng của rất nhiều cán bộ, chiến sĩ CAND làm công tác tình báo gần như không có một cơ quan truyền thông nào được phép tiếp cận, nhắc đến.
Hành trình hoạt động bí mật của người chiến sĩ tình báo mang bí danh P1 (Nguyễn Thành) - nhân vật chính trong phim được đội ngũ cố vấn, biên kịch phát triển từ tư liệu lịch sử cùng quá trình nghiên cứu chuyên sâu giữa bối cảnh chính trị phức tạp ở Đông Dương những năm 1960.
Nhân vật P1 đã thực hiện nhiệm vụ thâm nhập hàng ngũ đối phương trên đất Lào, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Thông qua câu chuyện về P1, bộ phim khắc họa lý tưởng, bản lĩnh và sự tận hiến của lực lượng tình báo CAND.
Diễn viên Hứa Vĩ Văn thủ vai chiến sĩ tình báo mang bí danh P1 Nguồn ảnh: Điện ảnh CAND
Sự trở lại của Hứa Vĩ Văn
Chuyện phim khai thác giai đoạn biến động chính trị vô cùng phức tạp ở khu vực Đông Dương trong thập niên 60 của thế kỷ XX. Trung tâm của phim là Nguyễn Thành - một cán bộ tình báo thuộc lực lượng CAND Việt Nam được giao nhiệm vụ bí mật thâm nhập vào hàng ngũ đối phương tại Lào.
Để hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng vì độc lập, tự do và hòa bình chung của hai dân tộc Việt - Lào, P1 phải sống với nhiều thân phận, mang nhiều lớp vỏ bọc, liên tục đối mặt với sự truy lùng gắt gao, nghi kỵ từ kẻ thù và cả những cám dỗ bủa vây. Phim không chỉ là những màn đấu trí cân não mà còn đi sâu vào cuộc đấu tranh nội tâm đầy cô độc và sự giằng xé của người chiến sĩ khi phải hy sinh hạnh phúc cá nhân, gia đình vì đại cuộc.
Nam diễn viên Hứa Vĩ Văn đảm nhận vai nam chính Nguyễn Thành. Đây là bước đánh dấu sự trở lại màn ảnh nhỏ của anh sau nhiều năm đóng phim điện ảnh. P1 trong "Tận hiến" không bị lý tưởng hóa một màu, mà là một con người bằng xương bằng thịt: có nỗi sợ, có những phút giây yếu lòng, nhưng trên hết là lòng trung thành tuyệt đối. Lối diễn xuất tiết chế, dùng ánh mắt và nội tâm của Hứa Vĩ Văn được đánh giá rất cao, lột tả đúng chất một chiến sĩ tình báo luôn phải "sống trong bóng tối".
Dưới góc nhìn điện ảnh, theo ông Trần Nam Chung, tác phẩm tôn vinh một con người (nhân vật P1) nhưng cũng là đồng thời vinh danh hàng vạn con người đã âm thầm ngã xuống cho quê hương đất nước.
"Thông qua bộ phim, khán giả hiểu hơn về lịch sử đất nước, lịch sử CAND, về một thế hệ cha anh đã sống, cống hiến hết mình cho Tổ quốc. Họ đã không quản ngại gian khó, hy sinh hạnh phúc riêng tư, hạnh phúc gia đình vì sự nghiệp lớn lao. Đó thực sự là những anh hùng thầm lặng đã sống, chiến đấu vì lý tưởng thiêng liêng nhất"- Trung tá Trần Nam Chung chia sẻ.
Đạo diễn Trần Ka My trên phim trường khi làm phim "Tận hiến"
Những cảnh quay xúc động
Là một bộ phim chính luận giàu chất liệu lịch sử, "Tận hiến" không thiếu những pha đấu trí nghẹt thở, nhưng điều thực sự giữ chân khán giả và lấy đi nước mắt chính là những khoảng lặng đầy tính nhân văn.
Trước khi P1 chính thức bước vào bóng tối, nhận nhiệm vụ sang Lào, anh có một buổi tối cuối cùng bên gia đình. Đạo diễn Trần Ka My đã xử lý cảnh này bằng một nhịp phim rất chậm. Không có sự ủy mị và nước mắt. Nguyễn Thành nhìn vợ (Đàm Hằng thủ vai) đang khâu lại chiếc áo, nhìn con nhỏ đang ngủ say. Ánh mắt của Hứa Vĩ Văn lúc này chất chứa sự giằng xé tột cùng, khi anh biết mình sắp đi vào "hang cọp", có thể ngày mai danh tính của anh sẽ bị xóa bỏ, anh sẽ trở thành một kẻ phản bội trong mắt mọi người, và không biết có ngày được trở về gặp lại người thân hay không.
Cái ôm lặng lẽ từ phía sau của Nguyễn Thành dành cho vợ và giọt nước mắt chảy ngược vào trong. Sự hy sinh lớn nhất của người chiến sĩ tình báo không phải là cái chết trên chiến trường, mà là nỗi cô đơn tột cùng khi phải giấu kín lý tưởng với những người mình yêu thương nhất. Khán giả nghẹn ngào vì thấu hiểu cái giá quá đắt của hai chữ "tận hiến".
Phân đoạn đấu tranh tâm lý được giới phê bình đánh giá là đỉnh cao nghệ thuật về mặt dàn dựng và diễn xuất của Hứa Vĩ Văn. Đó là chi tiết cảnh quay khi bị đối phương bắt giữ, biệt giam và tra tấn dã man nhằm bẻ gãy ý chí, P1 phải đối mặt với nỗi sợ nguyên thủy của một con người. Giữa bóng tối phòng giam, đạo diễn sử dụng thủ pháp nghệ thuật "phân thân": Nguyễn Thành nhìn thấy chính mình ngồi đối diện. Một nửa con người anh - đại diện cho phần "người" yếu đuối - gào thét, đau đớn, muốn đầu hàng để bảo toàn mạng sống và quay về với vợ con. Nhưng nửa con người kia - đại diện cho lý trí người chiến sĩ - lại nhìn bằng ánh mắt lạnh lùng, gang thép để trấn an, nhắc nhở về lời thề trước Tổ quốc.
Cảnh quay này gây xúc động mạnh cho khán giả bằng các yếu tố chân thực. Phim không xây dựng nhân vật như một cỗ máy không biết đau. Nguyễn Thành có run rẩy, có hoang mang, có kiệt quệ. Sự chiến thắng của lý trí trước những đau đớn thể xác trong cảnh quay này khiến người xem vừa xót xa, vừa nể phục bản lĩnh phi thường của những anh hùng thầm lặng.
Một cảnh quay khác thể hiện tình nghĩa keo sơn giữa hai dân tộc Việt - Lào, được cụ thể hóa bằng những con người bằng xương bằng thịt trên phim. Đó là những phân đoạn P1 hoạt động tại Lào, được các chiến sĩ Pathet Lào và đặc biệt là những người dân bản địa bảo vệ. Xúc động nhất là cảnh một người mẹ Lào (mẹ già bản) dù biết việc che giấu một mật vụ Việt Nam sẽ khiến cả bản làng gặp nguy hiểm trước sự truy lùng của địch và CIA, nhưng mẹ vẫn bình thản nhường hũ gạo cuối cùng, dùng thân hình gầy gò của mình để đứng chắn trước cửa hầm bí mật khi quân địch ập vào khám xét.
Nhìn ánh mắt đầy bao dung, chở che của người mẹ Lào và cái nắm tay siết chặt giữa P1 và những người đồng chí nước bạn. Cảnh quay không cần những lời thoại đao to búa lớn về tình hữu nghị, nhưng sự sẻ chia từng củ sắn, từng hớp nước, và sẵn sàng đánh đổi mạng sống cho nhau đã chạm đến tầng cảm xúc sâu thẳm nhất của người xem về một lý tưởng, chính nghĩa chung của hai dân tộc.
Phân cảnh này đạo diễn và nhóm biên kịch đã rất thành công khi sử dụng thủ pháp tương phản: đặt sự nhỏ bé, cô độc của một cá nhân trong vòng xoáy khốc liệt của lịch sử Đông Dương. Chính sự tương phản đó đã đẩy cảm xúc của người xem lên cao trào, biến "Tận hiến" từ một bộ phim tư liệu khô khan thành một bài ca xúc động về lòng yêu nước.
"Tận hiến" gửi đến khán giả 4 thông điệp lớn. Đó là lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc; tinh thần tận hiến, sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ, vì Tổ quốc, vì Nhân dân; nghiệp vụ xuất sắc và bản lĩnh của lực lượng tình báo Việt Nam; tình hữu nghị vững bền Việt Nam - Lào.
Phim phát sóng vào lúc 21 giờ chủ nhật hằng tuần trên kênh VTV3 (Đài Truyền hình Việt Nam), từ ngày 3/5. Bên cạnh đó, phim còn phát trên kênh ANTV, trên sóng Phát thanh - Truyền hình địa phương và các nền tảng truyền hình số OTT.