Định hướng trở thành ga liên vận quốc tế
Ga An Bình được quy hoạch với diện tích hơn 190 ha, định hướng trở thành ga hàng hóa chủ lực của khu vực phía Nam. Đây sẽ là đầu mối logistics quan trọng của ngành đường sắt, tiến tới phát triển thành ga liên vận quốc tế, phục vụ vận chuyển hàng hóa và hành khách giữa Việt Nam với các quốc gia khác.
Khu vực này còn được quy hoạch thành tổ hợp đa chức năng gồm trung tâm công nghiệp đường sắt, khu thương mại cảng cạn, trung tâm thương mại, dịch vụ cơ khí ô tô và hệ thống kho ngoại quan. Dự kiến đến năm 2050, ga có thể vận chuyển hơn 24 triệu tấn hàng hóa và phục vụ khoảng 25 triệu lượt hành khách mỗi năm.
Theo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, ga An Bình có nhiều lợi thế như quỹ đất rộng, ít bị đô thị hóa, hạ tầng giao thông đang dần hoàn thiện, thuận lợi kết nối liên vùng. Việc di dời ga Sài Gòn không chỉ giúp giảm ùn tắc, tăng an toàn giao thông mà còn tạo quỹ đất giá trị để chỉnh trang đô thị trung tâm.
Ga An Bình được quy hoạch trở thành ga liên vận quốc tế
Dự án được triển khai trên quỹ đất chủ yếu là đất công thu hồi từ Khu công nghiệp Sóng Thần sau khi hết thời hạn cho thuê. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm giao thông - logistics hiện đại, kết nối hiệu quả các vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Ga An Bình được xác định giữ vai trò đặc biệt quan trọng, hướng tới trở thành "chợ đầu mối" của ngành đường sắt khu vực phía Nam. Hệ thống kho bãi, giao nhận và trung chuyển sẽ được đầu tư đồng bộ, phục vụ cả vận tải nội địa và quốc tế.
Đáng chú ý, quy hoạch còn tích hợp kết nối giao thông ngầm và liên kết với tuyến metro số 2, góp phần hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và thúc đẩy giao thông công cộng.
Ngành đường sắt đánh giá vận tải đường sắt có nhiều ưu thế về chi phí và khả năng vận chuyển khối lượng lớn. Vì vậy, việc nâng cấp các ga hàng hóa nhằm thu hút doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực xuất nhập khẩu liên vận quốc tế, đang được đẩy mạnh.
Hiện ga Sóng Thần là ga liên vận lớn nhất phía Nam nhưng bị hạn chế về diện tích và công suất. Do đó, việc phát triển ga An Bình là cần thiết để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Trước mắt, năm 2025, ngành đường sắt đã phải nâng cấp trang thiết bị tại ga Sóng Thần để phục vụ hoạt động xuất khẩu.
Khẩn trương giải tỏa hơn 14.000m² đất lấn chiếm
Ga An Bình là công trình trọng điểm không chỉ về giao thông mà còn về phát triển đô thị, do đó yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai là rất cấp thiết.
Ngày 7/4, lãnh đạo UBND phường Dĩ An đã chủ trì cuộc họp về công tác chuẩn bị thu hồi đất tại khu vực ga An Bình. Nội dung tập trung vào tiến độ cưỡng chế, phương án di dời, giải tỏa và phối hợp lực lượng đảm bảo an ninh trật tự.
Tàu hoạt động và trả hàng hóa tại ga An Bình
Theo Ban giải phóng mặt bằng, khu đất ga An Bình được Nhà nước giao cho ngành đường sắt quản lý từ năm 1992 với diện tích hơn 23 ha. Tuy nhiên, qua nhiều giai đoạn quản lý chưa chặt chẽ, đã phát sinh tình trạng lấn chiếm, sử dụng sai mục đích.
Kết quả rà soát cho thấy có 19 trường hợp đang sử dụng đất với tổng diện tích lấn chiếm 14.025m². Trong đó, khoảng 10.513,2 m² đã được bàn giao lại, đạt gần 75%. Phần còn lại hơn 3.500 m² vẫn do các hộ dân sử dụng, nhiều trường hợp đã xây dựng nhà ở và công trình phụ.
Việc thu hồi đất nhằm lập lại trật tự quản lý đất đai, đồng thời tạo quỹ đất sạch phục vụ phát triển hạ tầng đường sắt và đô thị.
Các hộ dân lấn chiếm chủ yếu là người di cư tự do từ miền Bắc và miền Trung vào sinh sống từ trước năm 2000. Điều kiện sống còn nhiều khó khăn, nhà ở tạm bợ, hạ tầng xuống cấp. Khu vực thường xuyên ngập nước vào mùa mưa, bụi bặm vào mùa nắng, giao thông đi lại bất tiện.
Do dự án chậm triển khai, người dân vẫn tiếp tục sinh sống trong các căn nhà tạm. Một số trường hợp từng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng sau đó đã bị thu hồi do không đúng quy định.
Thực tế cho thấy nhiều hộ dân đang sống trong nhà cấp 4 xuống cấp nghiêm trọng, điện nước đấu nối tạm bợ. Đường vào khu dân cư nhỏ hẹp, nhiều ổ gà, ổ voi, đặc biệt khó đi vào mùa mưa. Do sinh sống trên đất lấn chiếm, các hộ không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và cũng không được cấp phép xây dựng. Trong thời gian chờ dự án, một số người tận dụng đất để trồng rau cải thiện thu nhập.
Về xử lý vi phạm, trước đây UBND tỉnh Bình Dương và TP. Dĩ An đã ban hành nhiều quyết định cưỡng chế trong lĩnh vực đất đai và xây dựng, đồng thời thu hồi các giấy tờ cấp không đúng quy định.
Kết luận cuộc họp, lãnh đạo địa phương yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đảm bảo quá trình thu hồi đất đúng quy định. Đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động người dân tự giác bàn giao đất.
Các cơ quan chức năng được giao xây dựng kế hoạch cưỡng chế cụ thể cho từng trường hợp, đảm bảo đúng trình tự pháp luật, chuẩn bị đầy đủ lực lượng và phương tiện để triển khai an toàn, hiệu quả.
Việc xây dựng ga An Bình không chỉ mang ý nghĩa phát triển hạ tầng giao thông mà còn là cơ hội tái cấu trúc đô thị, nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho khu vực phía Nam.