Bản án giám đốc thẩm phải làm "mẫu mực" cho toà cấp dưới!

Thứ Sáu, 19/06/2020 14:26

|

(CAO) Nếu việc xét xử sơ thẩm, phúc thẩm làm tốt thì đơn đề nghị giám đốc thẩm sẽ giảm bớt. Tuy nhiên, số lượng đơn này lại tăng lên, gây áp lực cho việc xét đơn và xét xử giám đốc thẩm của tòa cấp trên.

Trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội sáng nay (19/6), đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TPHCM) đã chia sẻ góc nhìn của ông về việc xem xét giám đốc thẩm một số vụ án.

Xét xử phúc thẩm có xu hướng tuỳ tiện

Phóng viên: Từ dư luận việc xem xét giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải, ông nhìn nhận thế nào về chất lượng giám đốc thẩm hiện nay?

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa chia sẻ bên hành lang Quốc hội

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa: Theo luật định, bản án hình sự phúc thẩm có hiệu lực thi hành ngay. Tuy nhiên, ở đa số các quốc gia, trong đó có Việt Nam, pháp luật tố tụng luôn dành cho các bị cáo hay đương sự quyền kiến nghị xem xét lại bản án phúc thẩm bằng thủ tục giám đốc thẩm. Giám đốc thẩm là cơ hội cuối cùng của bị cáo, đương sự khi cho rằng bản án phúc thẩm bất hợp lý, trái pháp luật, gây thiệt hại cho họ.

Theo tôi, nếu việc xét xử sơ thẩm, phúc thẩm làm tốt thì đơn đề nghị giám đốc thẩm sẽ giảm bớt. Tuy nhiên, số lượng đơn này lại tăng lên trong các năm qua, gây áp lực cho việc xét đơn và xét xử giám đốc thẩm của tòa cấp trên, tỷ lệ giải quyết đơn chưa đạt chỉ tiêu do Quốc hội đề ra.

Về nguyên tắc, bản án giám đốc thẩm phải là một sản phẩm thể hiện được tinh hoa trí tuệ, công minh, khách quan, có sức thuyết phục cao. Thế nhưng, việc một số bản án giám đốc thẩm hình sự chẳng những các bị cáo, đương sự, mà cả các đại biểu Quốc hội cũng không đồng tình, gây bức xúc trong dư luận, như vụ án “trộm cây gỗ trắc chết khô” ở Gia Lai và vụ Hồ Duy Hải, thì theo tôi, TANDTC cần quan tâm nhiều hơn đến công tác này.

-Tình trạng giám đốc thẩm hình sự như vậy, còn giám đốc thẩm các vụ án dân sự hiện nay như nào, thưa ông?

+Giám đốc thẩm dân sự thì tình hình đáng lo ngại hơn, vì nhiều bản án dân sự sơ và phúc thẩm có biểu hiện tùy tiện, trái hoặc bỏ qua các quy định pháp luật, trong khi yêu cầu cao nhất đối với thẩm phán là “độc lập và chỉ tuân theo pháp luật”.

Thậm chí, có vụ, giám đốc thẩm đã hủy án sơ, phúc thẩm, chỉ rõ những sai phạm và yêu cầu khắc phục khi xét xử sơ thẩm lại, nhưng thẩm phán cấp dưới vẫn giữ nguyên quan điểm, lặp lại sai lầm khi xét xử sơ thẩm lại.

Từ thực tế trên, tôi cho rằng việc xét đơn kiến nghị giám đốc và xét xử giám đốc thẩm cần được tiến hành khẩn trương hơn, chuẩn mực hơn, với những phân tích, lập luận có sức thuyết phục cao hơn để sửa chữa, khắc phục những sai phạm của bản án sơ, phúc thẩm bị kháng nghị.

Trước tình hình xét xử phúc thẩm dân sự có xu hướng tùy tiện, chất lượng không cao, khiến cho nhu cầu xử lý đơn kiến nghị và xét xử giám đốc thẩm đang tăng nhanh thì phải thấy rằng, vai trò xét xử giám đốc thẩm trong tố tụng dân sự ngày càng quan trọng.

Giám đốc thẩm là "cơ hội" sửa chữa sai lầm 

-Kháng nghị Giám đốc thẩm (KNGĐT) dân sự gần đây nhất là vụ xét xử ly hôn của vợ chồng "vua cà phê" Trung Nguyên? Ở bản kháng nghị này, Viện KSNDTC đã chỉ ra những vi phạm trong tố tụng...

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa thảo luận tại nghị trường

+Vụ án ly hôn của vợ chồng Tập đoàn Trung Nguyên là một vụ án dân sự điển hình, thu hút sự quan tâm lớn của xã hội, nhất là tầng lớp doanh nhân.

Sau khi xử sơ thẩm, Viện trưởng VKSND TP.HCM đã có kháng nghị phúc thẩm, chỉ ra nhiều sai phạm nghiêm trọng của bản án sơ thẩm, nhưng tòa phúc thẩm không sửa chữa những sai phạm đó và đã y án sơ thẩm đối với những nội dung quan trọng nhất.

Sau bản án phúc thẩm, Viện trưởng VKSNDTC đã lại kháng nghị giám đốc thẩm (KNGĐT), nêu lên những sai phạm cũ và mới. KNGĐT chỉ ra nhiều sai phạm nghiêm trọng và tính nghiêm trọng của các sai phạm trong vụ án này đã gây ra nhiều hoang mang, lo lắng trong cộng đồng doanh nhân, nhất là những cặp vợ chồng đang cùng là cổ đông của các công ty lớn.

Tôi ví dụ, KNGĐT khẳng định, chứng thư thẩm định giá đã hết hiệu lực 6 tháng, nhưng Tòa phúc thẩm vẫn căn cứ vào các chứng thư đó mà không định giá lại là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

Điểm đáng chú ý nữa, khi quyết định chia tài sản chung của hai vợ chồng, tòa chia cho người vợ một số bất động sản và tiền tài khoản ngân hàng do người khác đứng tên, nhưng tòa lại không triệu tập những người ấy, mà không kiểm tra xem là của ai và tài sản đó có còn không? KNGĐT xem đây là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng…

Ví dụ khác là việc tòa sơ và phúc thẩm chia toàn bộ cổ phần, phần vốn góp cho người chồng, buộc người vợ nhận bằng giá trị và rời khỏi tập đoàn. KNGĐT cho rằng quyết định này là không đúng, không bảo đảm quyền lợi của người vợ về quyền được kinh doanh theo quy định của pháp luật. KNGĐT cũng không chấp nhận việc chia cho người chồng nhiều hơn người vợ 20% tài sản.

- Với những vụ việc "đình đám” như vậy, tác động xã hội mà nó tạo ra sẽ như nào, theo góc nhìn của ông?

+Đất nước ta đang xây dựng kinh tế thị trường, khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển. Nền kinh tế nước ta đã tăng trưởng mạnh trong nhiều năm qua, tầng lớp doanh nhân trung bình và “đại gia” tăng lên đáng kể. Không ít người sở hữu tài sản hàng chục ngàn tỷ, hay nắm giữ các các tập đoàn kinh tế lớn hàng trăm ngàn tỷ, với hàng vạn cổ đông lớn, nhỏ, trong và ngoài nước.

Không chỉ các vụ xét xử tranh chấp về kinh doanh, thương mại mà các vụ án dân sự như thừa kế, ly hôn liên quan đến họ tác động trực tiếp chẳng những đến quan hệ gia đình, thân tộc, đến tình cảm, danh dự, mà còn có thể gây thiệt hại không nhỏ về uy tín, về thương hiệu, ảnh hưởng các lợi ích vật chất, tài sản rất lớn.

Vì thế, theo tôi, các ủy ban hay hội đồng thẩm phán khi xét xử giám đốc thẩm phải hết sức công minh, trí tuệ và khách quan để sửa chữa những sai phạm, thiếu sót của bản án sơ, phúc thẩm, từ đó có những bản án giám đốc thẩm có sức thuyết phục cao, làm mẫu mực cho các tòa án cấp dưới, tạo được sự “tâm phục, khẩu phục” của đương sự và công luận xã hội.

-Xin cảm ơn ông!

Bình luận (0)

Thống kê
Lên đầu trang