(CATP) Hơn một năm sau ngày giải phóng (tháng 8/1976), khi thăm lại nhà tù Côn Đảo, cố Tổng Bí thư Lê Duẩn đã viết: "Côn Đảo là một hòn đảo anh hùng, Côn Đảo là một di tích lịch sử vĩ đại, Côn Đảo là một trường học lớn cho các thế hệ mai sau". Thật vậy, từ khi chiếm đóng Côn Đảo (tháng 11/1861), thực dân Pháp đã biến hòn đảo này thành nơi giam cầm, đày đọa những nông dân và sĩ phu yêu nước trong phong trào Cần Vương, Đông kinh nghĩa thục... tiếp đó là hàng vạn cán bộ, đảng viên cộng sản thời kỳ tiền khởi nghĩa. Cũng từ đó, những chí sĩ - tù nhân yêu nước đã biến nhà tù đế quốc thành trường học Cách mạng. Chính những lớp học sau song sắt, nơi từng được coi là "địa ngục trần gian" này đã góp phần hun đúc chí khí, tinh thần yêu nước, truyền thống kiên cường bất khuất của các anh hùng, chiến sĩ cách mạng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.