Cảnh giác với "ma trận" vàng giả

Theo cơ quan chức năng, tình trạng mua bán vàng giả trên địa bàn TPHCM đang diễn biến phức tạp với thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó nhận biết. Các đối tượng không chỉ làm giả vàng bằng công nghệ cao mà còn kết hợp nhiều hình thức lừa đảo qua mạng xã hội (MXH), giấy tờ giả, giao dịch tráo đổi nhằm qua mắt người mua.

Một trong những thủ đoạn phổ biến hiện nay là làm giả các loại vàng 24K, 18K bằng cách mạ vàng thật bên ngoài hoặc pha trộn kim loại khác vào lõi bên trong với kiểu chế tác tinh xảo, có màu sắc, trọng lượng và độ bóng gần giống vàng thật nên rất khó phân biệt bằng mắt thường. Không ít người suy nghĩ đơn giản rằng chỉ cần thử bằng lửa, cắn vàng hoặc nghe tiếng va chạm là có thể nhận biết thật, giả. Tuy nhiên, theo cơ quan chức năng, với công nghệ chế tác hiện nay, các phương pháp thử thủ công gần như không còn hiệu quả. Một số loại vàng giả được làm rất tinh vi, chỉ có thể phát hiện khi kiểm định bằng máy chuyên dụng tại các cơ sở uy tín.

Đánh vào tâm lý muốn mua vàng giá rẻ của người dân, các đối tượng lừa đảo thường rao bán vàng thấp hơn thị trường từ vài trăm ngàn đến vài triệu đồng mỗi lượng, quảng cáo là "vàng cần bán gấp", "vàng gia đình để lại", "vàng cắt lỗ"... để tạo sự tin tưởng và sự phát triển của MXH như Facebook, Zalo, TikTok... đã vô tình trở thành môi trường để các đối tượng lừa đảo hoạt động, lập nhiều tài khoản ảo, đăng hình ảnh vàng miếng, nhẫn vàng, dây chuyền với lời quảng cáo hấp dẫn nhằm dụ người mua chuyển khoản.

Zalo tuyên truyền của Công an phường An Lạc về các thủ đoạn mua bán vàng giả và cách phòng tránh

Để tạo lòng tin, các đối tượng thường sử dụng hình ảnh, video quay cận cảnh sản phẩm, thậm chí giả danh nhân viên tiệm vàng lớn và sau khi tiếp cận người mua đã liên tục thúc ép giao dịch với lý do "hàng hiếm", "nhiều người đang hỏi", "chỉ giữ giá trong vài phút"... để nạn nhân mất cảnh giác. Khi người mua đồng ý, đối tượng yêu cầu chuyển tiền cọc hoặc thanh toán toàn bộ trước khi giao hàng. Nhận tiền xong, các đối tượng lập tức chặn liên lạc, xóa tài khoản hoặc gửi cho khách những món vàng giả, vàng không có giá trị. Đặc điểm chung của các vụ việc này là người mua không được kiểm tra trực tiếp sản phẩm, không xác minh được lai lịch người bán, vì thế khi xảy ra tranh chấp, việc truy tìm đối tượng trên không gian mạng gặp rất nhiều khó khăn.

Không chỉ lừa đảo qua mạng, nhiều đối tượng còn đánh tráo vàng tại nơi giao dịch. Theo đó, họ thường hẹn khách ở quán cà phê, khu vực đông người hoặc các cửa hàng nhỏ lẻ thiếu camera giám sát. Ban đầu, đối tượng cho khách xem vàng thật để tạo lòng tin và trong lúc khách kiểm tra đã tìm cách đánh lạc hướng như vờ nghe điện thoại, làm rơi đồ hoặc nhờ đồng bọn tiếp cận gây mất tập trung. Chỉ trong vài giây sơ hở, vàng thật đã bị tráo bằng vàng giả hoặc sản phẩm kém chất lượng có hình thức tương tự. Nhiều nạn nhân chỉ đến khi mang vàng đi bán hoặc kiểm định mới phát hiện bị lừa. Cơ quan chức năng cho biết thủ đoạn đánh tráo thường nhắm vào những người thiếu kinh nghiệm giao dịch, người lớn tuổi hoặc thực hiện ở nơi không bảo đảm an ninh.

Nhằm tăng độ tin cậy, các đối tượng còn làm giả giấy kiểm định, hóa đơn mua bán của các thương hiệu vàng nổi tiếng được in ấn khá tinh vi, có đầy đủ thông tin sản phẩm, tem chống giả, chữ ký và con dấu nên người mua rất khó phát hiện. Không ít người thấy có giấy tờ đầy đủ liền yên tâm giao dịch mà không kiểm tra kỹ. Theo khuyến cáo của cơ quan Công an (CA), hiện nay giấy tờ giả được làm ngày càng chuyên nghiệp, nếu không có kinh nghiệm hoặc thiết bị đối chiếu thì rất khó nhận biết, vì vậy người dân không nên chỉ dựa vào hóa đơn hoặc giấy kiểm định mà cần kiểm tra trực tiếp tại cơ sở uy tín.

Ngoài các tiệm vàng chính thống, nhiều người còn chọn mua bán vàng qua môi giới hoặc "cò” trung gian để giao dịch nhanh, không cần thủ tục. Tuy nhiên, đây cũng là kẽ hở để các đối tượng xấu lợi dụng. Nguồn gốc số vàng được giao dịch qua trung gian thường không rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ là vàng giả, vàng lậu hoặc tài sản do phạm tội mà có. Khi xảy ra tranh chấp, người mua hầu như không có căn cứ pháp lý để yêu cầu bồi thường vì không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ.

Thực tế cho thấy nhiều trường hợp sau khi mua vàng qua "cò”, lúc mang đi bán lại mới phát hiện không đủ tuổi vàng hoặc là vàng giả. Trước tình trạng trên, Công an phường (CAP) An Lạc khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác khi mua bán vàng. Người dân chỉ nên giao dịch tại các cửa hàng, doanh nghiệp kinh doanh vàng có uy tín, giấy phép đầy đủ và hoạt động lâu năm; tuyệt đối không mua vàng trôi nổi hoặc giao dịch với người lạ qua MXH nếu chưa xác minh rõ thông tin. Khi mua vàng có giá trị lớn, cần yêu cầu kiểm định tại cơ sở chuyên môn hoặc tiệm vàng uy tín trước khi thanh toán; quá trình giao dịch phải trực tiếp quan sát sản phẩm, tránh để bị phân tâm. Người dân cũng cần giữ lại đầy đủ hóa đơn, giấy kiểm định và các chứng từ liên quan để bảo đảm quyền lợi khi xảy ra tranh chấp.

Theo cơ quan chức năng, vàng là mặt hàng có giá trị cao và được niêm yết công khai trên thị trường, vì vậy những lời rao bán với giá rẻ bất thường phần lớn đều tiềm ẩn dấu hiệu lừa đảo. Bên cạnh đó, nên ưu tiên giao dịch ở nơi có camera an ninh, hạn chế mua bán tại quán cà phê, nơi vắng người hoặc địa điểm do bên bán tự chọn.

Cơ quan CA khuyến cáo khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc trở thành nạn nhân của các hành vi mua bán vàng giả, người dân cần giữ lại tang vật, hóa đơn, thông tin giao dịch và nhanh chóng trình báo cơ quan CA gần nhất để được hỗ trợ xử lý. Việc nâng cao ý thức cảnh giác, kiểm tra kỹ trước khi giao dịch, không ham rẻ chính là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản của bản thân và gia đình. Mọi thông tin liên quan đến hành vi mua bán vàng giả, vàng kém chất lượng, người dân có thể liên hệ CAP An Lạc, TPHCM, điện thoại 028.3752.3749 hoặc đến trực tiếp trụ sở CAP để trình báo, phối hợp xử lý theo quy định pháp luật.