Là siêu đô thị với mật độ dân cư đông đúc cùng số lượng lớn cơ sở sản xuất, kinh doanh, TPHCM sau sắp xếp địa giới hành chính đang đối mặt áp lực rất lớn về an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC).Để kéo giảm thiệt hại do cháy, nổ gây ra, thành phố xác định phải nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo; đồng thời phát huy sức mạnh toàn dân, biến mỗi hộ gia đình thành một “pháo đài” phòng ngừa cháy, nổ ngay từ cơ sở.
Sáng 07/5, Đảng uỷ Công an Trung ương, Bộ Công an đã tổ chức Hội nghị Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 47-CT/TW, ngày 25/6/2015 và triển khai Chỉ thị số 02-CT/TW ngày 31/01/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH). Đồng chí Trần Cẩm Tú, Uỷ viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư dự và chỉ đạo tại hội nghị. Cùng dự có đồng chí Lê Tiến Châu, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đại diện các Bộ, ban ngành. Thượng tướng Nguyễn Ngọc Lâm, Uỷ viên BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an dự và điều hành hội nghị.
Tại điểm cầu
Công an TPHCM (CATP), hội nghị do đồng chí Trần Văn Tuấn, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Trưởng Ban Nội chính Thành uỷ TPHCM và đồng chí Trần Văn Bảy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đồng chủ trì
Hội nghị được truyền hình trực tuyến đến các tỉnh, thành trên toàn quốc. Tại điểm cầu Công an TPHCM (CATP), hội nghị do đồng chí Trần Văn Tuấn, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Trưởng Ban Nội chính Thành uỷ TPHCM và đồng chí Trần Văn Bảy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM đồng chủ trì. Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hưởng, PGĐ CATP đại diện BGĐ CATP dự hội nghị.
Tại phần trình bày tham luận, đồng chí Trần Văn Bảy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho biết, thành phố hiện có quy mô dân số trên 14 triệu người; hơn 318 ngàn doanh nghiệp và hàng loạt khu công nghiệp, công nghệ cao. Sự phát triển nóng với tốc độ đô thị hóa nhanh đã tạo ra những thách thức chưa từng có: hơn 185 ngàn cơ sở thuộc diện quản lý PCCC, trong đó gần 16 ngàn cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao.
Đồng chí Trần Văn Bảy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM trình bày tham luận tại hội nghị
Đặc biệt, những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh của thương mại điện tử, logistics, kho hàng, nhà trọ, chung cư mini, cơ sở kinh doanh kết hợp lưu trú…, nguy cơ phát sinh cháy nổ ngày càng phức tạp, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về PCCC&CNCH. Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền các cấp của TPHCM đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác PCCC&CNCH; xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên, lâu dài.
Thiếu tướng Nguyễn Thanh Hưởng, PGĐ CATP và Đại tá Trần Văn Hiếu, Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, CATP dự hội nghị
Nhiều mô hình, cách làm hiệu quả đã được triển khai như: ứng dụng “Help 114”; hệ thống camera giám sát nguy cơ cháy; xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý nguy cơ cháy nổ, kết nối thông tin cảnh báo sớm… Công tác tuyên truyền cũng được đổi mới mạnh mẽ với nhiều hình thức trực quan, dễ tiếp cận như “Mỗi hộ dân một bình chữa cháy”, “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”, tuyên truyền lưu động, phát thanh cơ sở… góp phần nâng cao ý thức của người dân trong phòng ngừa cháy nổ.
Đại diện các Sở, ban, ngành trên địa bàn TPHCM dự hội nghị
Bên cạnh kết quả đạt được, tình hình cháy, nổ vẫn còn diễn biến phức tạp. Dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng trong 10 năm qua, thành phố vẫn phải đối mặt với 6.434 vụ cháy làm hơn 400 người thương vong. Những con số đau xót này tập trung chủ yếu tại các nhà ở riêng lẻ, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh trong các hẻm sâu, hẹp khiến lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp khó tiếp cận.
Ông Trần Văn Bảy thẳng thắn nhìn nhận, công tác kiểm tra có lúc còn hình thức, việc xử lý vi phạm chưa quyết liệt và trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu tại một số nơi vẫn còn mờ nhạt; một bộ phận người dân còn chủ quan, lơ là, chưa chấp hành nghiêm các quy định về an toàn PCCC...
Các đồng chính lãnh đạo các phòng, ban trực thuộc CATP dự hội nghị
Từ thực tế trên, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Bảy yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm “phòng ngừa là chính”, lấy người dân làm trung tâm trong công tác PCCC&CNCH. Trong đó, cần xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng địa bàn; siết chặt kỷ cương, kỷ luật trong quản lý nhà nước về PCCC; nơi nào để xảy ra vi phạm kéo dài, nguy cơ mất an toàn cao hoặc cháy gây hậu quả nghiêm trọng thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm.
Đại diện các đơn vị chữa cháy trên địa bàn TPHCM dự hội nghị
Một trong những điểm nhấn quan trọng trong chiến lược bảo đảm an toàn PCCC của TPHCM là gắn công tác phòng cháy với công tác dân vận, phát huy vai trò chủ động của người dân ngay từ cơ sở. Theo đó, thành phố chuyển mạnh tư duy từ “lực lượng chức năng làm chính” sang xây dựng thế trận phòng cháy toàn dân, trong đó người dân không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà phải trở thành chủ thể trực tiếp tham gia phòng ngừa, phát hiện và xử lý cháy nổ ban đầu.
Đại biểu theo dõi đoạn phim trình chiếu về công tác PCCC&CNCH trên toàn quốc giai đoạn 2015 - 2025
TPHCM đặt mục tiêu xây dựng mỗi hộ gia đình trở thành một “điểm tựa phòng ngừa”, mỗi khu dân cư là một “mắt xích an toàn” trong công tác PCCC. Các phong trào toàn dân tham gia PCCC cũng được yêu cầu chuyển từ hình thức sang thực chất, tập trung vào những địa bàn, loại hình tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao như nhà nhiều tầng, nhiều căn hộ, nhà ở kết hợp sản xuất – kinh doanh, chợ truyền thống và các cơ sở sản xuất xen cài trong khu dân cư đông đúc. Qua đó, từng bước hình thành ý thức tự phòng, tự quản, tự bảo vệ trong cộng đồng dân cư, hạn chế thấp nhất nguy cơ cháy lớn và thiệt hại nghiêm trọng xảy ra.
Dựng "pháo đài" chống giặc lửa từ tuyến đầu
Trong thời gian tới, lãnh đạo TPHCM sẽ yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra đối với các cơ sở tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ cao như chung cư, nhà trọ, nhà ở kết hợp sản xuất - kinh doanh, kho hàng và các cơ sở sản xuất xen cài trong khu dân cư. Thành phố sẽ kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về an toàn PCCC, không để tình trạng tồn tại kéo dài, gây nguy cơ mất an toàn cho người dân. Song song với công tác kiểm tra, xử lý vi phạm, TPHCM tiếp tục ưu tiên đầu tư trang thiết bị, phương tiện hiện đại cho lực lượng PCCC&CNCH; nâng cao chất lượng huấn luyện, diễn tập, khả năng xử lý tình huống thực tế cho lực lượng tại chỗ. TPHCM xác định, Công tác PCCC&CNCH không chỉ là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng mà cần sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Xác định công nghệ là “chìa khóa” để nâng cao hiệu quả quản lý trên địa bàn đô thị đặc biệt đông dân và tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ, TPHCM đang từng bước chuyển mạnh từ phương thức quản lý thủ công sang quản trị nguy cơ trên nền tảng số. Đây được xem là bước đột phá quan trọng nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý hiệu quả các tình huống cháy, nổ ngay từ cơ sở.
Trong thời gian tới, hệ thống quản trị PCCC hiện đại sẽ tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung đối với các cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao; đồng thời thiết lập bản đồ số về nguy cơ cháy trên toàn địa bàn để phục vụ công tác quản lý, kiểm tra và điều hành.
Toàn cảnh hội nghị
Thành phố cũng hướng tới xây dựng hệ thống kết nối báo cháy, truyền tin và chỉ huy điều hành trực tuyến, giúp lực lượng chức năng nhanh chóng tiếp nhận, xử lý thông tin khi xảy ra sự cố. Đáng chú ý, TPHCM sẽ đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích dữ liệu, nhận diện nguy cơ, qua đó hỗ trợ phát hiện sớm các dấu hiệu mất an toàn cháy, nổ thay vì chỉ tập trung vào việc xử lý khi sự cố đã xảy ra. Thành phố kỳ vọng việc ứng dụng công nghệ số sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản trong thời gian tới.
Chuyển mạnh từ "xử lý, khắc phục" sang "quản trị rủi ro, phòng cháy chữa cháy” từ sớm, từ xa
Quán triệt Chỉ thị số 02 của Ban Bí thư và Chương trình hành động của Chính phủ về công tác PCCC&CNCH từ điểm cầu trung tâm Thủ đô Hà Nội, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu chuyển mạnh tư duy từ xử lý hậu quả sang quản trị rủi ro “từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở”. Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân trong bối cảnh tình hình cháy, nổ còn diễn biến phức tạp. Chính phủ yêu cầu “cá thể hóa” trách nhiệm trong công tác PCCC; nơi nào để xảy ra cháy nổ nghiêm trọng, kéo dài hoặc diễn biến phức tạp thì người đứng đầu phải chịu trách nhiệm. Đồng thời, mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu chấp hành quy định về an toàn PCCC, góp phần hình thành ý thức phòng cháy trong cộng đồng dân cư. Bên cạnh yếu tố con người, công nghệ được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của chiến lược quản trị rủi ro “từ xa”. Theo lộ trình đến năm 2030, Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro chủ động trong tình hình mới.