Chuyển lý thuyết thành phản xạ thực tế
Vừa qua (18/9), UBND P.Tân Sơn Nhì, CAP.Tân Sơn Nhì phối hợp cùng Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an TPHCM (CATP) đã chính thức ra mắt mô hình "Trường học an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ" tại Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm.
Trung tá
Lê Tấn Châu, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát
PCCC&CNCH CATP dự lễ ra mắt mô hình lớp học PCCC đầu tiên tại TPHCM dành cho học sinh tiểu học
Không gian học tập PCCC&CNCH được xây dựng theo hướng trực quan, sinh động, giúp học sinh tiếp cận các kiến thức về phòng ngừa cháy, nổ và kỹ năng xử lý tình huống thông qua quan sát, trao đổi, thực hành. Đây cũng là một trong những cách làm nhằm đưa công tác tuyên truyền PCCC đến gần hơn với học sinh, gắn việc giáo dục kiến thức với rèn luyện kỹ năng tự bảo vệ.
Đại diện chính quyền địa phương và BGH nhà trường dự lễ ra mắt
Tại buổi lễ ra mắt, ông Trần Trọng Khiêm, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm cho biết, năm học 2026-2027 là năm đầu tiên nhà trường triển khai mô hình không gian học tập PCCC&CNCH. Đây không chỉ là việc bổ sung một không gian giáo dục kỹ năng mà còn là bước cụ thể hóa yêu cầu xây dựng môi trường học đường an toàn.
Theo ông Trần Trọng Khiêm, trẻ em là đối tượng cần được trang bị kỹ năng phòng ngừa và ứng phó với các tình huống nguy hiểm từ sớm. Khi xảy ra cháy, bên cạnh việc biết cách báo động, thoát nạn, các em cần nhận diện được những hành vi có thể làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.
Ông Trần Trọng Khiêm, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm phát biểu
“Điều quan trọng nhất là làm sao để các em không chỉ biết kiến thức mà phải biết cách vận dụng kiến thức đó vào những tình huống cụ thể” - ông Trần Trọng Khiêm nhấn mạnh.
Để làm được điều này, nhà trường xác định hoạt động của mô hình phải tránh cách tuyên truyền một chiều, thay vào đó tạo điều kiện để học sinh được quan sát, trải nghiệm và thực hành dưới sự hướng dẫn của giáo viên và lực lượng chuyên môn.
Các em học sinh trình diễn các tiết mục nghệ thuật đặc sắc, hoá thân thành anh lính cứa hoả mừng mô hình lần đầu ra mắt tại TPHCM
Nội dung PCCC&CNCH sẽ được nhà trường nghiên cứu lồng ghép linh hoạt vào các môn học và hoạt động giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 như: Tự nhiên và Xã hội, Khoa học, Hoạt động trải nghiệm, nội dung giáo dục địa phương, sinh hoạt dưới cờ và sinh hoạt tập thể.
Qua đó, kiến thức PCCC không chỉ xuất hiện trong một buổi tuyên truyền riêng biệt mà từng bước trở thành một phần của hoạt động giáo dục thường xuyên trong nhà trường.
Cán bộ tuyên truyền PCCC&CNCH cùng giao lưu với các em học sinh trường Đoàn Thị Điểm
Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm khẳng định, việc tổ chức trải nghiệm phải đặt yêu cầu an toàn lên hàng đầu. Các thiết bị, phương tiện PCCC chỉ được sử dụng khi có sự hướng dẫn, giám sát của giáo viên và lực lượng chuyên môn; không để học sinh tự ý thao tác với những phương tiện hoặc tình huống vượt quá khả năng.
Hiệu quả của mô hình được đánh giá không chỉ ở số lượng học sinh được tham quan hay số buổi tổ chức mà phải được thể hiện bằng sự thay đổi trong nhận thức và hành vi của các em. Từ việc biết nhận diện nguy cơ, biết báo cháy, biết lựa chọn lối thoát nạn đến việc giữ bình tĩnh và thực hiện đúng hướng dẫn khi có sự cố, đó mới là những kết quả mà nhà trường hướng tới.
Sự hứng khởi của các em nhỏ tại lễ ra mắt mô hình
“Nhà trường sẽ phân công trách nhiệm cụ thể, thường xuyên kiểm tra, đánh giá và điều chỉnh nội dung hoạt động để mô hình không dừng lại ở việc ra mắt mà thực sự đi vào chiều sâu, trở thành một phần trong công tác giáo dục kỹ năng sống cho học sinh” - ông Trần Trọng Khiêm chia sẻ.
Không ngừng đổi mới phương thức tuyên truyền
Việc trang bị kiến thức PCCC cho học sinh tiểu học cần bắt đầu từ những tình huống gần gũi trong đời sống. Các em được hướng dẫn nhận biết nguy cơ cháy, nổ từ thiết bị điện, nguồn lửa, vật dụng dễ cháy; cách xử lý khi phát hiện khói, lửa; cách thông báo cho người lớn và lực lượng chức năng; kỹ năng di chuyển đến nơi an toàn khi xảy ra cháy.
Trung tá Lê Tấn Châu phát biểu tại buổi lễ
Đặc biệt, học sinh được nhắc nhở không nghịch lửa, không tự ý sử dụng thiết bị điện; khi phát hiện khói, lửa hoặc mùi bất thường phải nhanh chóng báo cho người lớn. Trong trường hợp xảy ra cháy, các em cần giữ bình tĩnh, thực hiện theo hướng dẫn của giáo viên, di chuyển theo lối thoát nạn an toàn, tuyệt đối không quay lại khu vực nguy hiểm để lấy đồ dùng cá nhân.
Những kỹ năng tưởng chừng đơn giản này nếu được hướng dẫn, thực hành thường xuyên sẽ góp phần tạo thành thói quen ứng xử an toàn khi các em gặp tình huống thực tế.
Ra mắt ban chỉ đạo mô hình
Từ góc độ lực lượng chuyên môn, Trung tá Lê Tấn Châu, Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC&CNCH CATP chia sẻ, thực tế công tác PCCC&CNCH cho thấy khi sự cố xảy ra, thời gian để con người nhận biết nguy hiểm và đưa ra quyết định thoát nạn là rất ngắn. Vì vậy, việc chuẩn bị kiến thức và kỹ năng từ trước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Trung tá Lê Tấn Châu nhấn mạnh, mục tiêu của công tác tuyên truyền không chỉ là để người dân “biết” về PCCC mà quan trọng hơn là hình thành phản xạ xử lý tình huống, đặc biệt là phản xạ thoát nạn.
Trung tá Lê Tấn Châu giới thiệu đến lãnh đạo địa phương và BGH nhà trường những điểm hay tại mô hình học tập này
Theo ông, nếu một học sinh được hướng dẫn nhiều lần về cách nhận biết khói, xác định lối thoát nạn, cách báo động và di chuyển khi có cháy thì khi tình huống thực tế xảy ra, các em sẽ có cơ sở để bình tĩnh thực hiện những thao tác đã được học thay vì hoảng loạn, mất phương hướng.
“Muốn hình thành phản xạ thì phải được rèn luyện từ sớm, thường xuyên và bằng những phương pháp phù hợp với từng lứa tuổi” - Trung tá Lê Tấn Châu nhấn mạnh.
Đại biểu cắt băng khánh thành không gian học tập PCCC&CNCH
Mô hình tại Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm đã xây dựng thành công một không gian học tập PCCC&CNCH cố định có ý nghĩa ở chỗ hoạt động tuyên truyền được duy trì thường xuyên, thay vì chỉ tổ chức theo từng đợt, từng thời điểm. Tuy nhiên, sau khi xây dựng, việc duy trì và phát huy hiệu quả sẽ còn nhiều khó khăn hơn nữa.
Do đó, trong quá trình vận hành, Trung tá Lê Tấn Châu đề nghị Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ Khu vực 13 (đơn vị quản lý địa bàn) cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, tránh để không gian trải nghiệm trở thành nơi chỉ để tham quan.
Bên trong lớp học trực quan về PCCC&CNCH đầu tiên tại TPHCM
Đại diện Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH yêu cầu lực lượng quản lý địa bàn phải phối hợp, hỗ trợ nhà trường trong công tác chuyên môn; đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả thực tế của mô hình để có cơ sở nghiên cứu, phối hợp với ngành giáo dục đề xuất những cách làm phù hợp và từng bước nhân rộng trên địa bàn TPHCM.
Bà Lê Thị Thu Huyền, Phó Chủ tịch UBND P.Tân Sơn Nhì cho biết, công tác PCCC&CNCH trong trường học cần được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, với sự tham gia của chính quyền, lực lượng Công an, nhà trường, gia đình và toàn xã hội.
Việc ra mắt mô hình “Trường học an toàn về PCCC&CNCH” tại Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm là một bước cụ thể trong quá trình xây dựng môi trường giáo dục an toàn. Trong thời gian tới, các đơn vị tiếp tục phối hợp tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn và tổ chức thực hành kỹ năng PCCC&CNCH cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh.
Bà Lê Thị Thu Huyền, Phó Chủ tịch UBND P.Tân Sơn Nhì
Mô hình cũng hướng đến việc nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân trong phòng ngừa cháy, nổ. Từ một học sinh biết không nghịch lửa, một giáo viên biết xử lý tình huống ban đầu, đến một gia đình chủ động kiểm tra hệ thống điện, mỗi hành động nhỏ đều góp phần giảm nguy cơ cháy và hạn chế thiệt hại khi sự cố xảy ra.
Điểm cốt lõi của mô hình vì thế không nằm ở một không gian được xây dựng trong trường học, mà ở khả năng biến kiến thức PCCC thành kỹ năng, biến kỹ năng thành thói quen và từng bước hình thành phản xạ an toàn cho học sinh.
Cán bộ tuyên truyền Đội CC&CNCH Khu vực 13 cùng các em nhỏ trải nghiệm một tiết học đầy sinh động về PCCC&CNCH
Từ Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm, cách làm này được kỳ vọng tạo thêm một phương thức giáo dục trực quan, thực chất về PCCC&CNCH, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn và lan tỏa ý thức chủ động phòng ngừa cháy, nổ từ nhà trường đến từng gia đình, cộng đồng.
(CATP) Khi hỏa hoạn xảy ra, những phút đầu tiên luôn rất quan trọng. Vì vậy, bên cạnh phòng ngừa nguy cơ cháy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng và hình thành phản xạ xử lý tình huống cho người dân, từng khu dân cư là yêu cầu cần được chú trọng.