(CAO) Hôm 22/8, Reuters đưa tin chính quyền Mỹ đã áp mức thuế 50% lên một số mặt hàng của Canada sau khi hai đồng minh lâu năm không đạt được thỏa thuận thương mại. Hai bên đều cáo buộc lẫn nhau là nguyên nhân khiến các cuộc đàm phán kéo dài nhiều ngày đổ vỡ.
Các mức thuế này – có hiệu lực ngay sau nửa đêm (giờ địa phương) đối với lượng hàng hóa Canada trị giá khoảng 20 tỷ USD (bao gồm những mặt hàng như gậy khúc côn cầu bằng gỗ vốn hiếm khi còn được sử dụng), vì thế không gây tác động quá lớn đến nền kinh tế. Con số này chỉ chiếm hơn 5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Canada sang Mỹ.
Tuy nhiên, các mức thuế mới này đánh dấu sự gia tăng căng thẳng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Canada- Mark Carney, đồng thời có khả năng gây khó khăn cho các cuộc đàm phán rộng hơn nhằm gia hạn hiệp định thương mại tự do ba bên Mỹ-Mexico-Canada.
Canada hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ (chỉ sau Mexico). Ông Carney cho biết ông đã đình chỉ các cuộc đàm phán thương mại và Canada sẽ áp dụng biện pháp đáp trả "tương xứng từng đồng" đối với các mức thuế mới này.
"Tôi đã quyết định đình chỉ đàm phán thương mại với Mỹ và chỉ đạo các nhà đàm phán của Canada trở về Ottawa. Họ (các nhà đàm phán) đã nỗ lực hết mình và làm việc với thiện chí để bảo vệ lợi ích của người dân Canada trong suốt quá trình đàm phán cho đến phút chót. Tuy nhiên, những thay đổi vào phút chót trong các điều khoản mà Mỹ đề xuất là bất công, phi lý về mặt kinh tế và làm dấy lên nghi ngờ về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào" - Thủ tướng Canada - Carney tuyên bố.
Hàng hoá thông thương qua lại biên giới Mỹ và Canada - Ảnh: Reuters
Ông Carney đã đắc cử vào năm ngoái với cam kết sẽ cứng rắn trước ông Trump và hiện vẫn nhận được sự ủng hộ rộng rãi. Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người dân Canada phản đối việc nhượng bộ ông Trump.
Trước đó vài giờ, hai bên dường như đã tiến rất gần đến một thỏa thuận mà theo các nguồn thạo tin là sẽ giúp giảm thuế đối với thép, nhôm và ô tô, đồng thời có khả năng đưa đồ uống có cồn của Mỹ trở lại các cửa hàng rượu tại Canada.
"Tối nay, Canada đã từ chối hoàn tất thỏa thuận thương mại theo các điều khoản"- Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer phát biểu trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng.
"Đây là một cơ hội bị bỏ lỡ để Canada hợp tác với Mỹ – nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất trong nhóm G7" - ông Greer nói.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ cho biết đề xuất của Mỹ lẽ ra đã mang lại cho Canada vị thế thuế quan thuận lợi nhất so với bất kỳ quốc gia xuất khẩu lớn nào sang Mỹ; tuy nhiên, Canada lại muốn có thêm các nhượng bộ khác, đặc biệt là đối với thép, nhôm, ô tô và gỗ xẻ mềm.
Quan chức này cho biết hiện không có cuộc đàm phán nào khác được lên kế hoạch trong bối cảnh Mỹ bắt đầu áp dụng các mức thuế mới.
Tháng trước, ông Trump đã đe dọa áp đặt hàng loạt mức thuế lên nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Canada, bao gồm rượu vang, đồ nội thất, các sản phẩm từ sữa, xi măng, quần áo, cần câu cá và dụng cụ chơi khúc côn cầu.
Các chuyên gia thương mại nhận định rằng những mức thuế này – vốn không thuộc diện được hưởng ưu đãi theo Hiệp định Thương mại Tự do Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) – sẽ khiến một số lĩnh vực vốn đã dễ bị tổn thương phải đối mặt với nguy cơ thiệt hại nghiêm trọng, có thể dẫn đến tình trạng mất việc làm và đóng cửa doanh nghiệp.
Quyết định của chính quyền Mỹ được đưa ra sau ba ngày đàm phán tại Washington giữa ông Dominic LeBlanc – Bộ trưởng phụ trách quan hệ thương mại với Mỹ của Canada và ông Greer.