(CAO) Hãng tin Reuters đưa tin vào hôm 31/8, Tòa Trọng tài Thường trực tại The Hague tuyên bố Ấn Độ phải tuân thủ hiệp ước chia sẻ nguồn nước với Pakistan – hiệp ước từng bị nước này đình chỉ trong bối cảnh căng thẳng song phương, đồng thời phải hạn chế thi công một nhà máy thủy điện đang được xây dựng tại khu vực Kashmir.
Vào tháng 4 năm ngoái, Ấn Độ đã đình chỉ hiệp ước đảm bảo nguồn nước cho 80% diện tích đất nông nghiệp của Pakistan, sau khi xác định hai trong số ba kẻ tấn công tại một địa điểm du lịch ở Kashmir (vụ việc khiến 26 người thiệt mạng vào thời điểm đó) là người Pakistan.
Islamabad phủ nhận mọi vai trò trong vụ tấn công và đã khởi kiện sau khi Ấn Độ bắt đầu triển khai các công trình nhằm tăng dung tích hồ chứa tại hai dự án thủy điện ở khu vực Kashmir vào năm ngoái.
Động thái này được xem là bước đi cụ thể đầu tiên của Ấn Độ nhằm vận hành các dự án nằm ngoài khuôn khổ Hiệp ước Nguồn nước sông Ấn (Indus Waters Treaty) giữa hai nước – văn bản vốn được cả hai bên tôn trọng từ năm 1960 bất chấp ba cuộc chiến tranh và nhiều xung đột khác.
Lưu vực sông Ấn
Tòa Trọng tài Thường trực khẳng định Hiệp ước Nguồn nước sông Ấn vẫn còn nguyên hiệu lực, do Ấn Độ không có cơ sở chính đáng nào để chấm dứt hoặc đình chỉ thỏa thuận này.
"Ấn Độ phải tuân thủ các nghĩa vụ theo Hiệp ước, bao gồm cả những nghĩa vụ liên quan đến thiết kế và vận hành các dự án thủy điện trên các dòng sông phía tây" - tòa án liên chính phủ này tuyên bố.
Ấn Độ – quốc gia vốn là thành viên chính thức của tòa án – cho biết họ không công nhận tòa án này và "kiên quyết" bác bỏ phán quyết.
"Cái gọi là Tòa Trọng tài này hoàn toàn không có thẩm quyền đưa ra phán quyết về các quyết định mang tính chủ quyền của Ấn Độ. Các tuyên bố của tòa án, dù ở hiện tại hay tương lai, sẽ không ảnh hưởng đến các hành động của Ấn Độ liên quan đến những dự án mà nước này đang triển khai" - Bộ Ngoại giao Ấn Độ nêu trong một tuyên bố.
Tòa án cho biết một chuyên gia trung lập do Ngân hàng Thế giới bổ nhiệm sẽ đánh giá xem liệu việc xây dựng các nhà máy thủy điện tại khu vực dãy Himalaya có phù hợp với hiệp ước hay không; kết quả đánh giá dự kiến sẽ có trước tháng 7 năm 2027.
Chấp thuận yêu cầu từ phía Pakistan, tòa án cũng ra phán quyết rằng Ấn Độ không được phép xây dựng thân đập và kết cấu cửa nhận nước tại Nhà máy Thủy điện Ratle vượt quá các giới hạn nhất định cho đến thời điểm 90 ngày sau khi chuyên gia trung lập đưa ra quyết định.