Phiên tòa xét xử kẻ bị cáo buộc chủ mưu vụ tấn công 11/9 sẽ diễn ra vào tháng 6/2028

Lệnh ấn định lịch xét xử do Trung tá Không quân Michael Schrama ban hành đánh dấu cột mốc mới nhất trong một vụ án do quân đội Mỹ khởi tố, vốn đã trải qua hai thập kỷ bế tắc pháp lý liên quan đến bốn tù nhân đang bị giam giữ tại Vịnh Guantanamo, Cuba. Năm ngoái, một tòa phúc thẩm của Mỹ đã từ chối cho phép Mohammed cùng hai đồng phạm nhận tội theo các thỏa thuận giúp họ tránh được án tử hình. Quyết định phúc thẩm này đã đảo ngược phán quyết trước đó của một thẩm phán quân sự và Tòa án Xem xét Ủy ban Quân sự Hoa Kỳ – những cơ quan từng ủng hộ thỏa thuận nhận tội này.

Thỏa thuận nói trên được đưa ra vào năm 2024 và đã được quan chức giám sát tòa án quân sự về vụ Guantanamo của Lầu Năm Góc chấp thuận, nhưng sau đó lại bị Bộ trưởng Quốc phòng khi đó là ông Lloyd Austin hủy bỏ vào tháng 8 năm ngoái, trong bối cảnh thỏa thuận này vấp phải sự chỉ trích từ các nghị sĩ Đảng Cộng hòa.

Nghi phạm Khalid Sheikh Mohammed xuất hiện trong bức ảnh tư liệu này vào thời điểm bị bắt giữ ngày 1/3/2003 - Ảnh: Reuters

Theo lệnh dài 11 trang của ông Schrama, Khalid Sheikh Mohammed và ba đồng phạm — gồm Walid Muhammad Salih Mubarak bin 'Atash, Mustafa Ahmed Adam al Hawsawi và Ali Abdul Aziz Ali — sẽ ra hầu tòa bắt đầu từ ngày 5/6/2028.

Quá trình tố tụng sẽ mở đầu bằng việc lựa chọn một hội đồng gồm toàn bộ là quân nhân; hội đồng này sẽ đóng vai trò như bồi thẩm đoàn để xét xử vụ án theo các quy định của hệ thống tư pháp quân sự.

Các bài phát biểu mở đầu sẽ diễn ra 30 ngày sau khi hội đồng được thành lập, tiếp đó là phần trình bày bằng chứng của bên công tố; sau đó, các bị cáo có thể nộp đơn đề nghị tuyên bố vô tội. Lệnh này tạo cơ hội cho cả hai bên tranh luận về các đề nghị đó và phản bác lẫn nhau, đồng thời cho phép các công tố viên bổ sung hoặc trình bày lại vụ việc của mình. Bên bào chữa sẽ trình bày các bằng chứng chính bắt đầu từ 60 ngày sau khi bên công tố kết thúc phần trình bày vụ án. Phiên tòa sẽ kết thúc bằng giai đoạn tuyên án.

Ông Schrama đã bác bỏ đề xuất của các công tố viên về việc bắt đầu phiên tòa vào tháng 1/2027, với lý do thời gian đó là quá ngắn để "giải quyết các kiến ​​nghị tiền xét xử liên quan đến bằng chứng và thủ tục tuân thủ".

Mohammed vẫn là tù nhân nổi tiếng nhất tại trại giam Guantanamo – cơ sở được Tổng thống Mỹ khi đó là ông George W. Bush thành lập vào năm 2002 để giam giữ các nghi phạm là phần tử cực đoan nước ngoài sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001. Hắn bị cáo buộc là kẻ chủ mưu âm mưu điều khiển các máy bay chở khách bị không tặc đâm vào Trung tâm Thương mại Thế giới ở Thành phố New York và Lầu Năm Góc. Các cuộc tấn công ngày 11 tháng 9 đã cướp đi sinh mạng của gần 3.000 người.