"Quan tâm, ưu tiên" là… có tiền
Trong 7 bị cáo hầu tòa, Nguyễn Đỗ Thúy Anh (SN 1984) và Võ Thị Huyền Châu (SN 1992), cùng ngụ xã Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước (nay là P.Lộc Ninh, TP.Đồng Nai) bị Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) TP.Đồng Nai truy tố về tội "Đưa hối lộ" theo Điều 354 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung 2017; Lê Văn Thể (SN 1979, ngụ P.Bình Long, TP.Đồng Nai), Trịnh Huy Tùng (SN 1992) và Trần Gia Hân (SN 1998, cùng ngụ P.Lộc Ninh, TP.Đồng Nai), Đỗ Thị Thu Thanh (SN 1989, ngụ xã Lộc Hưng) và bà Bùi Thị Sáu (SN 1984, ngụ xã Lộc Tấn) bị truy tố về tội "Đưa hối lộ" theo Điều 364 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung 2017.
Trước đó, tại giai đoạn 1 của vụ án này, Thúy Anh bị TAND huyện Lộc Ninh (cũ) xử phạt 6 năm tù về tội "Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản" (Chuyên đề Công an TPHCM đã có bài phản ánh).
Sau phần kiểm tra lý lịch, đại diện VKSND TP.Đồng Nai đọc bản cáo trạng dài 18 trang, xác định: Chi nhánh VPĐKĐĐ huyện Lộc Ninh (gọi tắt "Chi nhánh") là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc VPĐKĐĐ tỉnh Bình Phước (nay là VPĐKĐĐ TP.Đồng Nai). Thúy Anh là Trưởng bộ phận Hành chính tổng hợp, kiêm kế toán của Chi nhánh. Ngoài nhiệm vụ tham mưu, quản lý các khoản thu phí, lệ phí và thu - chi của đơn vị, Thúy Anh còn được phân công giữ và cấp phát giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ).
Quang cảnh phiên xét xử
Trần Gia Hân là Kế toán của Chi nhánh Công ty TNHH đầu tư bất động sản PTL (trụ sở tại thị trấn Lộc Ninh, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước cũ, nay là P.Lộc Ninh, TP.Đồng Nai). Hân thường nộp hồ sơ, chủ yếu bản vẽ đất đai, tại Chi nhánh. Biết Thúy Anh là người có chức trách, nhiệm vụ thu tiền hóa đơn nên Hân đã nhờ "quan tâm", giải quyết nhanh hồ sơ của Công ty PTL. Viện lý do "cần văn phòng phẩm giải quyết thủ tục hành chính cho Chi nhánh", Thúy Anh gợi ý, nhờ Công ty PTL "tài trợ", Hân đã báo cho Giám đốc công ty Trịnh Huy Tùng biết. Được sự đồng ý của Tùng, từ tháng 01 - 10/2022, Hân lấy nguồn quỹ của Công ty PTL chuyển vào tài khoản cá nhân (TKCN) của Thúy Anh 27 lần, với tổng số tiền 36,4 triệu đồng, nhờ "ưu tiên" các hồ sơ mà Công ty PTL đã nộp tại Chi nhánh.
Võ Thị Huyền Châu được giao nhiệm vụ phụ trách bộ phận Đăng ký và cấp GCNQSDĐ, trực tiếp tiếp nhận, xử lý và thẩm tra hồ sơ đăng ký đất đai; tách thửa, cấp GCNQSDĐ lần đầu, cấp lại, cấp đổi GCNQSDĐ. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình, Châu đã nhận tổng cộng số tiền 532 triệu đồng để xử lý "nhanh" các hồ sơ về đất đai theo yêu cầu. Cụ thể:
Từ ngày 01/01 - 15/10/2022, Châu nhận 401 triệu đồng của Lê Văn Thể (làm dịch vụ kinh doanh bất động sản). Thể đã nhiều lần chuyển tiền vào TKCN của Châu để nhờ Châu quan tâm, "ưu tiên" xử lý các hồ sơ về đất đai theo yêu cầu của Thể.
Trong thời gian từ ngày 01/01 - 15/10/2022, Châu đã nhận 37 triệu đồng của Đỗ Thị Thu Thanh (nhân viên Văn phòng công chứng V.V.T). Thanh biết Châu là người trực tiếp thẩm tra các hồ sơ đất nên đã liên hệ nhờ Châu quan tâm, giải quyết "nhanh" đối với các hồ sơ do Thanh nộp tại Chi nhánh. Thanh đã 7 lần chuyển tiền vào TKCN của Châu.
Cũng trong khoảng thời gian trên, Châu đã nhận 94 triệu đồng của Bùi Thị Sáu (kinh doanh bất động sản tự do). Xuất phát từ mối quan hệ quen biết lâu năm, Sáu đã nhiều lần chuyển tiền vào TKCN của Châu để nhờ giải quyết nhanh các hồ sơ về đất đai của Sáu nộp tại Chi nhánh.
5 bị cáo "bôi trơn" đều được hưởng án "treo"
Tại phần thẩm vấn, nhiều bị cáo khóc nức nở khi HĐXX nhắc đến những khoản tiền dưới dạng "cảm ơn", "bồi dưỡng" hay "tài trợ văn phòng phẩm", "hỗ trợ giấy mực" được chuyển vào TKCN của Châu và Thúy Anh.
Được xét hỏi đầu tiên, bị cáo Trần Gia Hân và Trịnh Huy Tùng đều khai việc chuyển tiền cho Thúy Anh xuất phát từ đề nghị "hỗ trợ văn phòng phẩm" cho Chi nhánh. Khi làm hồ sơ (bản vẽ) đất đai, Thúy Anh "gợi ý” Chi nhánh photo nhiều nên tốn giấy mực, chi phí văn phòng phẩm, Hân đề xuất được "sếp" Tùng chấp thuận nên công ty chuyển "hỗ trợ" mỗi lần vài trăm nghìn đồng.
Thúy Anh khai, bị cáo thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, không đòi hỏi hay yêu cầu gì. Khi chuyển tiền vào tài khoản, Hân nói công ty "cảm ơn" nên bị cáo nghĩ doanh nghiệp hỗ trợ cho đơn vị chứ không nhận thức đây là hành vi "nhận hối lộ". Sau khi được cán bộ điều tra giải thích, bị cáo nhận thức việc làm này không đúng nên đã nộp lại toàn bộ số tiền 36,4 triệu đồng. Thúy Anh trình bày: "Bị cáo là lao động chính trong gia đình, còn cha mẹ già và 3 con nhỏ cần chăm sóc, nuôi dưỡng. Quá trình làm việc tại Chi nhánh, bị cáo có nhiều thành tích được khen thưởng nên xin HĐXX xem xét, giảm nhẹ hình phạt".
Lê Văn Thể khai, bị cáo làm dịch vụ nhà đất, thường nhờ Châu xử lý "nhanh" hồ sơ cho khách hàng nên chuyển tiền "bồi dưỡng".
Bùi Thị Sáu khai không chỉ quen biết mà còn "làm ăn" với Châu từ trước nên chủ động đưa tiền để được "quan tâm" khi bị cáo gửi hồ sơ đến Chi nhánh. Sáu trình bày: từng hỗ trợ cơ quan Công an khám phá nhanh một vụ án ma túy, tham gia làm từ thiện, góp tiền làm đường cho người dân... Từ đó, bị cáo đề nghị HĐXX xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Bị cáo Châu thừa nhận hành vi vi phạm như cáo trạng truy tố, nhưng bị cáo không gợi ý hay yêu cầu chuyển tiền vào TKCN. Bị cáo nhận thức việc nhận tiền là sai nên đã nộp lại toàn bộ 532 triệu đồng để khắc phục hậu quả.
Trong phần luận tội, đại diện VKSND TP.Đồng Nai đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Châu từ 15 - 16 năm tù; bị cáo Thúy Anh từ 5 - 6 năm tù về tội "Nhận hối lộ".
Đối với nhóm bị cáo bị truy tố tội "Đưa hối lộ", đại diện VKSND TP.Đồng Nai đề nghị xử phạt Thể từ 2 năm 6 tháng đến 3 năm tù; 4 người còn lại với cùng mức từ 2 năm đến 2 năm 6 tháng tù, tất cả cho hưởng án treo.
HĐXX nhận định: Cáo trạng truy tố có căn cứ. Hành vi của các bị cáo đã xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước, gây dư luận xấu, làm mất niềm tin trong Nhân dân. Tuy nhiên, các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, ăn năn hối cải, khắc phục hậu quả... nên nhận được khoan hồng, tuyên mức án dưới khung hình phạt. Cụ thể: HĐXX tuyên phạt bị cáo Võ Thị Huyền Châu 7 năm tù; Nguyễn Đỗ Thúy Anh 4 năm tù, tổng hợp hình phạt 6 năm tù của bản án trước đó, bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là 10 năm tù.
Về nhóm tội "Đưa hối lộ", HĐXX tuyên phạt bị cáo Lê Văn Thể 3 năm tù nhưng cho hưởng án treo; các bị cáo Trần Gia Hân, Trịnh Huy Tùng, Bùi Thị Sáu và Đỗ Thị Thu Thanh, mỗi người 2 năm tù nhưng cho hưởng án treo.