Cảnh báo chiêu lừa "cập nhật địa giới hành chính, xử lý hồ sơ đất đai"

Kịch bản "thao túng tâm lý”

Thời gian gần đây, Công an xã Tân Vĩnh Lộc, TPHCM liên tiếp nhận nhiều phản ánh của người dân trên địa bàn về việc xuất hiện các cuộc gọi từ số điện thoại lạ, xưng là "Cảnh sát khu vực", "cán bộ địa chính", "cán bộ Phòng Kinh tế" hoặc "cán bộ UBND xã”. Với giọng điệu nghiêm trọng, các đối tượng thông báo rằng giấy tờ nhà đất, thông tin căn cước hoặc dữ liệu địa giới hành chính của gia đình đang bị "sai lệch", "thiếu sót" và yêu cầu phải cập nhật khẩn cấp lên hệ thống. Nắm bắt tâm lý của đa số người dân là ngại phiền hà với các thủ tục hành chính hoặc lo sợ tài sản bị ảnh hưởng, kẻ gian nhanh chóng đưa ra "lối thoát". Chúng gợi ý nếu người dân bận rộn không thể trực tiếp lên trụ sở UBND xã hoặc Công an xã để làm việc, đối tượng sẽ "hỗ trợ" làm thủ tục nhanh theo dạng "dịch vụ”.

Để làm được việc này, đối tượng yêu cầu nạn nhân kết bạn qua Zalo, Messenger, chụp ảnh 2 mặt Căn cước công dân (CCCD), Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), Giấy khai sinh, thậm chí là chụp toàn cảnh căn nhà để gửi cho chúng. Không dừng lại ở việc thu thập hồ sơ, các đối tượng tiếp tục tung ra những đòn "dụ dỗ" hoặc đe dọa trực tiếp. Chúng gửi cho nạn nhân một đường link truy cập và hướng dẫn cài đặt một phần mềm có tên gọi như "Cổng dịch vụ công Bộ Công an" hoặc phần mềm dịch vụ công giả mạo. Các ứng dụng độc hại này được thiết kế giao diện tinh xảo, sử dụng logo, màu sắc, bố cục gần hệt như ứng dụng thật. Tuy nhiên, đường link tải về lại chạy trực tiếp từ bên ngoài mà không thông qua 2 kho ứng dụng chính thống là CH Play (trên Android) hay App Store (trên iOS).

Website cảnh báo lừa đảo của Công an xã Tân Vĩnh Lộc

Theo Công an xã Tân Vĩnh Lộc, việc cài đặt các ứng dụng giả mạo chính là "cánh cửa" để tội phạm vươn tay chiếm đoạt tài sản. Phần mềm độc hại sau khi được cài vào điện thoại sẽ nhanh chóng can thiệp sâu vào hệ thống. Chúng có khả năng theo dõi thao tác bàn phím, tự động thu thập danh bạ, tin nhắn SMS, đọc mã xác thực OTP và thậm chí là đánh cắp dữ liệu nhận diện khuôn mặt. Cùng lúc đó, kẻ gian yêu cầu người dân thực hiện các giao dịch chuyển khoản "phí xử lý hồ sơ”, "phí xác minh dữ liệu đất đai" hoặc "phí cập nhật định danh" qua mã QR mà chúng cung cấp. Ngay khi nạn nhân thực hiện thao tác quét khuôn mặt hoặc nhập mã OTP theo hướng dẫn, quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng lập tức rơi vào tay đối tượng. Ngay sau khi lệnh chuyển tiền trái phép hoàn tất và rút sạch số tiền tiết kiệm của nạn nhân, kẻ gian lập tức cắt đứt mọi liên lạc, chặn số điện thoại và khóa tài khoản mạng xã hội.

Cảnh giác với các ứng dụng giả mạo

Trao đổi với phóng viên Chuyên đề Công an TPHCM, lãnh đạo Công an xã Tân Vĩnh Lộc khẳng định: "Thủ đoạn mạo danh cán bộ cơ quan Nhà nước không phải là mới, nhưng việc biến tấu kịch bản gắn liền với các sự kiện mang tính thời sự như: điều chỉnh địa giới hành chính, số hóa dữ liệu đất đai hay làm sạch dữ liệu dân cư đã khiến nhiều người dân mất cảnh giác. Nạn nhân mà các đối tượng hướng đến thường là người cao tuổi, phụ nữ nội trợ, hoặc người lao động ít tiếp cận thông tin công nghệ".

Cơ quan Công an cũng chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: Nhiều nạn nhân dễ dàng sập bẫy vì thấy đối tượng đọc chính xác tên tuổi, số CCCD, địa chỉ nhà hay thậm chí cả thông tin thửa đất của mình. Tuy nhiên, trong thời đại công nghệ số hiện nay, thông tin cá nhân có thể bị rò rỉ từ nhiều nguồn khác nhau. Do đó, việc người gọi điện đọc đúng thông tin cá nhân hoàn toàn không thể coi là căn cứ để xác định đó là cán bộ Công an hay cán bộ chính quyền thật.

Nhằm giúp Nhân dân chủ động phòng ngừa, không bị "mắc bẫy" của các đối tượng xấu, Công an xã Tân Vĩnh Lộc đưa ra những khuyến cáo quan trọng mang tính nguyên tắc. Đó là Cán bộ UBND xã, Cảnh sát khu vực hay Công an xã tuyệt đối không làm việc, không giải quyết thủ tục hành chính, không yêu cầu chụp ảnh giấy tờ cá nhân, sổ đỏ gửi qua Zalo/Messenger, cũng không yêu cầu chuyển tiền thanh toán bất kỳ "khoản phí” nào qua điện thoại hay tài khoản cá nhân. Việc cập nhật thông tin địa giới hành chính hay định danh điện tử phải do Công an xã và chính quyền địa phương thực hiện trực tiếp. Trong trường hợp cần làm việc, Cảnh sát khu vực sẽ liên hệ trực tiếp và mời người dân đến trụ sở Công an xã hoặc Văn phòng BQL các ấp.

Hiện nay không có ứng dụng nào mang tên "Cổng dịch vụ công Bộ Công an" phát hành ngoài 2 kho ứng dụng chính thức là CH Play và App Store. Ứng dụng định danh điện tử duy nhất của Bộ Công an là VNeID. Vì thế, người dân tuyệt đối không nhấp vào bất kỳ đường link lạ (.apk) nào do người lạ gửi qua tin nhắn. Hoạt động làm sạch dữ liệu dân cư, cập nhật thông tin quản lý là trách nhiệm của cơ quan Nhà nước, người dân không phải nộp bất kỳ khoản "phí xử lý”, "phí nhanh" nào cho cá nhân.

Trường hợp người dân đã lỡ thực hiện theo đối tượng lừa đảo, bị đối tượng chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng, người dân cần đến ngay Chi nhánh Ngân hàng gần nhất để khóa tài khoản (khóa tài khoản theo nhu cầu cá nhân, đem theo Căn cước), report (tố cáo) tài khoản mạng xã hội, số điện thoại lừa đảo để nhà mạng khóa ngay hoặc lan tỏa thông tin để mọi người biết cùng cảnh giác.

Trường hợp cần thiết hoặc có thắc mắc cần được hỗ trợ kịp thời, người dân trên địa bàn cần báo ngay cho Công an xã Tân Vĩnh Lộc qua các kênh thông tin: Trực ban Công an xã, địa chỉ: 1304 Vĩnh Lộc, ấp 18, xã Tân Vĩnh Lộc, TPHCM. Số điện thoại: 028.3765.0318; Trang Zalo OA của Công an xã Tân Vĩnh Lộc; Ứng dụng SOS an ninh, trật tự và chọn "báo tin" cho Công an xã Tân Vĩnh Lộc để tiếp nhận xử lý. Công an xã Tân Vĩnh Lộc cũng đề nghị Ban điều hành các ấp, Ban công tác Mặt trận và các tổ chức đoàn thể tăng cường phổ biến thông tin cảnh báo này đến từng hộ gia đình, đặc biệt là nhóm người cao tuổi và công nhân lao động thuê trọ. Sự chủ động cảnh giác của mỗi người dân chính là "lá chắn" vững chắc nhất để đập tan mọi thủ đoạn lừa đảo của tội phạm công nghệ cao.