Tội phạm người nước ngoài ngày càng diễn biến phức tạp
TPHCM là trung tâm kinh tế, văn hóa, thương mại và giao lưu quốc tế, là đô thị có mức độ hội nhập quốc tế sâu rộng với diện tích hơn 6.700 km², dân số khoảng 14 triệu người, trong đó có 168.000 người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc, đầu tư. Hàng năm có khoảng 9 triệu lượt du khách đến tham quan, du lịch. Cộng đồng người nước ngoài đã và đang có những đóng góp tích cực vào sự phát triển năng động và hội nhập quốc tế của TPHCM. Bên cạnh những điều kiện thuận lợi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội cũng đặt ra nhiều thách thức mới đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự, nhất là đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy.
Tại hội nghị, đại diện các cơ quan Tổng Lãnh sự quán được tham quan khu triển lãm mẫu vật về ma túy, được xem những thước phim về một số kết quả trong công tác đấu tranh khám phá án ma túy cũng như sự quyết tâm của lãnh đạo và Nhân dân Thành phố trong đấu tranh phòng, chống tội phạm và tệ nạn về ma túy để xây dựng môi trường sống văn minh, an toàn và nghĩa tình.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, CATPHCM và các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 5.901 vụ phạm pháp với 16.135 đối tượng (so với cùng kỳ năm 2025 tăng 559 vụ, tương ứng 43,74%; tăng 2.229 đối tượng, tương ứng 61,88%). Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 4.134 vụ án với 13.247 bị can phạm về các hành vi liên quan ma túy; thu giữ 14,88kg heroin; 4,29kg cocaine; 225,95kg cần sa; 168,76kg ma túy tổng hợp; 44,07kg ma túy loại khác; 34,22 lít dung dịch có chứa ma túy, cùng nhiều công cụ, phương tiện phục vụ hoạt động phạm tội khác có liên quan. Xử lý vi phạm hành chính, đưa đi cai nghiện 2.769 đối tượng...
Hội nghị thu hút sự tham dự của các cơ quan Tổng lãnh sự quán nước ngoài tại Thành phố
Đáng nói trong số vụ vi phạm pháp luật nêu trên, cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý 158 người nước ngoài về các hành vi: Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (69 bị can); Mua bán trái phép chất ma túy (22 bị can); Tàng trữ trái phép chất ma túy (21 bị can); Vận chuyển trái phép chất ma túy (02 bị can); Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy (1 bị can) và xử phạt vi phạm hành chính 43 người.
Trước diễn biến ngày càng phức tạp về tội phạm ma túy nói chung và tội phạm ma túy liên quan đến người nước ngoài nói riêng, CATPHCM mong muốn huy động thêm sức mạnh của hợp tác quốc tế, thông qua sự đồng hành, chia sẻ trách nhiệm và hợp tác chặt chẽ giữa Công an Thành phố với các cơ quan ngoại giao, lãnh sự nước ngoài cùng cộng đồng xã hội từng bước đẩy lùi ma túy, phòng ngừa tội phạm.
Ba nhóm ma túy mà người nước ngoài thường liên quan
Phần tọa đàm diễn ra sôi nổi với rất nhiều câu hỏi khác nhau đến từ đại diện Tổng lãnh sự quán các nước. Trong đó, đại diện Tổng lãnh sự quán các nước: Australia, Nhật Bản, Nga, Hoa Kỳ có cùng chung một câu hỏi khi mong muốn Cảnh sát Việt Nam chia sẻ về các chất ma túy mới hiện nay cũng như xu hướng mới nào được giám sát trong những năm gần đây.
Trả lời câu hỏi này, Trung tá Phạm Ngọc Tuấn Dũng – Phó trưởng Phòng CSĐTTP về Ma túy cho biết: Tại Việt Nam nói chung và địa bàn TPHCM nói riêng, các loại ma túy đang dần chuyển sang nhóm ma túy tổng hợp và các chất hướng thần mới, cụ thể gồm 03 nhóm phổ biến nhất mà công dân nước ngoài thường liên quan:
Nhóm ma túy tổng hợp: Phổ biến nhất là Methamphetamine (ma túy đá), MDMA (thuốc lắc/Ecstasy) và Ketamine. Đáng báo động là sự xuất hiện của ma túy tổng hợp pha trộn dưới dạng đồ uống đóng gói sẵn thường gọi là "nước vui" (Happy Water), trà sữa, bột trái cây, kẹo ngậm chứa đồng thời nhiều chất ma túy (MDMA, Ketamine, Diazepam, Nimetazepam...).
Đại tá Phạm Đình Ngọc trả lời các câu hỏi liên quan đến ma túy
Tiếp đến là Cần sa (Cannabis) và các chế phẩm, tinh dầu chứa chất ma túy mới (NPS): Một bộ phận người nước ngoài do ảnh hưởng thói quen từ một số quốc gia đã hợp pháp hóa cần sa nên khi đến Việt Nam vẫn tìm mua, trồng hoặc sử dụng cần sa, bánh kẹo chứa chiết xuất cần sa (THC) hoặc tinh dầu cần sa tổng hợp (ADB-BUTINACA...). Tại Việt Nam, cần sa và mọi chế phẩm từ cần sa đều nằm trong danh mục chất ma túy bị cấm; mọi hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán, tổ chức sử dụng đều bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Cuối cùng là nhóm chất cấm mới theo quy định của Quốc hội từ năm 2025 (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha, bóng cười - khí N2O): Theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội, kể từ ngày 01/01/2025, Việt Nam đã chính thức cấm việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người (bao gồm bóng cười chứa khí N2O, shisha). Hiện nay, các đối tượng lợi dụng vỏ bọc thuốc lá điện tử vape/pod và bóng cười để tẩm, pha trộn chất ma túy tổng hợp thế hệ mới khiến người sử dụng bị ngộ độc cấp tính, loạn thần...
Qua thực tiễn đấu tranh phòng, chống ma túy trên địa bàn, lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ các chất ma túy phổ biến như: Methamphetamine (ma túy đá), Ketamine, MDMA (thuốc lắc), Heroin, Cocaine và Cần sa. Các đối tượng dùng nhiều thủ đoạn tinh vi để ngụy trang, cất giấu ma túy tổng hợp, chất hướng thần thế hệ mới dưới vỏ bọc của các loại thực phẩm, đồ uống giải khát hoặc núp bóng dưới các tên gọi như "nước vui", "bùa lưỡi".
Đáng chú ý nhất hiện nay là tình trạng tẩm ướp, pha trộn ma túy vào dung dịch thuốc lá điện tử (vape, pod). Trong đó, nổi cộm là việc ngụy trang hợp chất Etomidate (một loại thuốc gây mê y tế có tác dụng phụ gây ảo giác, co giật, suy hô hấp, bị lạm dụng như ma túy thế hệ mới) và các dẫn xuất của cần sa tổng hợp (ADB-BUTINACA) vào các ống tinh dầu...
Đại diện các Tổng lãnh sự quán xem những mẫu vật ma túy được trưng bày tại hội nghị
Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật
Trả lời những câu hỏi của đại diện Tổng lãnh sự quán các nước, BCH các phòng nghiệp vụ CATP tập trung thông tin về tình hình tội phạm, tệ nạn trên địa bàn, trọng tâm là các vụ việc có yếu tố nước ngoài; phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm và những nguy cơ liên quan đến ma túy cần chủ động nhận diện, phòng tránh. Phổ biến các quy định cơ bản của pháp luật Việt Nam về phòng, chống ma túy cùng các hành vi bị nghiêm cấm, chế tài xử lý và trách nhiệm pháp lý đối với hành vi vi phạm. Hội nghị cũng tập trung trao đổi thông tin, xử lý vụ việc, bảo hộ đối với người có quốc tịch nước ngoài vi phạm pháp luật về ma túy, quy định của pháp luật các quốc gia về các chất ma túy và tiền chất cũng như thảo luận những vấn đề xoay quanh các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phối hợp trong chuyển tải thông tin, tài liệu tuyên truyền, cảnh báo và phổ biến pháp luật về phòng, chống ma túy đến công dân nước ngoài đang sinh sống, học tập và làm việc trên địa bàn Thành phố...
Thông qua Hội nghị, CATP mong muốn cùng Sở Ngoại vụ và các cơ quan lãnh sự nước ngoài thiết lập cơ chế phối hợp ngày càng chủ động, thường xuyên, thực chất và hiệu quả. Sự phối hợp không chỉ bắt đầu khi tội phạm đã xảy ra, khi hậu quả đã phát sinh, mà quan trọng hơn phải được thực hiện từ sớm, từ xa, ngay từ khâu phòng ngừa; tăng cường trao đổi thông tin, tuyên truyền pháp luật, cảnh báo phương thức, thủ đoạn mới, kịp thời nhận diện và triệt tiêu những nguyên nhân, điều kiện có thể làm phát sinh tội phạm, nhất là tội phạm về ma túy có yếu tố nước ngoài.
Để chung tay thực hiện mục tiêu xây dựng TPHCM không ma túy vào năm 2030, Trưởng Phòng CSĐTTP về Ma túy CATPHCM - Đại tá Phạm Đình Ngọc đề nghị các Tổng lãnh sự quán tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật Việt Nam về phòng, chống ma túy đến công dân nước mình đang sinh sống, làm việc, học tập và du lịch tại Thành phố. Hướng dẫn công dân nhận diện các loại ma túy, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm; Tích cực cung cấp thông tin về những dấu hiệu nghi vấn và phối hợp, hỗ trợ lực lượng chức năng trong phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh, xử lý tội phạm và tệ nạn về ma túy.