Các bị cáo thừa nhận sai phạm
Ngày 07/01, tại Hà Nội, Tòa án Quân sự Quân khu 5 tiếp tục xét hỏi các bên có quyền lợi nghĩa vụ liên quan và bị hại về phần dân sự, trong vụ án xảy ra tại sân bay Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa).
Trong vụ án này, Nguyễn Văn Hậu (cựu Chủ tịch Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn - Tập đoàn Phúc Sơn); Trần Hữu Định (cựu Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Nam Á); Nguyễn Thị Hằng (cựu Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Phúc Sơn) cùng bị xét xử về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản". Các bị cáo bị truy tố về tội "Vi phạm các quy định về quản lý đất đai", gồm: 2 cựu Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa là Nguyễn Chiến Thắng và Lê Đức Vinh; cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Đào Công Thiên; cựu Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Võ Tấn Thái; Nguyễn Duy Cường (cựu Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân) và Hoàng Viết Quang (cựu Phó cục trưởng Cục Tác chiến - Bộ Quốc phòng).
Trả lời HĐXX, bị cáo Nguyễn Duy Cường thống nhất với nội dung cáo trạng và thừa nhận hành vi của mình là sai phạm. Theo lời khai, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tại Nha Trang, bị cáo Cường tham gia việc giao đất theo các chủ trương, chỉ đạo chung của Bộ Quốc phòng và UBND tỉnh Khánh Hòa. Tuy nhiên, bị cáo khai vào thời điểm đó không nhận thức được hành vi này là trái quy định pháp luật về đất đai, do chưa có đầy đủ thẩm quyền và quyết định chính thức theo trình tự luật định. "Bị cáo thực hiện theo mệnh lệnh cấp trên, không nghĩ rằng mình phạm tội, cũng không có động cơ cá nhân hay mong muốn gây hậu quả”, bị cáo Cường trình bày.
Một góc khu "đất vàng" sân bay Nha Trang
Cũng tại phiên tòa, bị cáo Hoàng Viết Quang cho hay, bản thân cơ bản nhất trí với nội dung cáo trạng. Bị cáo Quang cho biết trong năm 2015, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức khoảng 5 cuộc họp liên quan đến phương án sử dụng khu đất sân bay Nha Trang.
Tuy nhiên, bị cáo chỉ được cử tham dự 2 cuộc họp vào tháng 11 và 12/2015, còn 3 cuộc họp trước đó không được tham gia nên không nắm rõ toàn bộ diễn biến. Bị cáo cho rằng mình là chỉ huy tác chiến, không có chuyên môn sâu về quản lý tài sản, đất đai; các nội dung liên quan vượt quá phạm vi hiểu biết và nhiệm vụ chuyên môn.
Đáng chú ý, khi HĐXX hỏi về việc nhận tiền, quà từ doanh nghiệp, bị cáo Quang khai đã nhận tổng cộng hơn 3 tỷ đồng vào dịp Tết năm 2017, trước thời điểm nghỉ hưu. Theo lời bị cáo, thời điểm này diễn ra sau khi Bộ Quốc phòng đã ban hành văn bản đồng ý bàn giao đất cho tỉnh Khánh Hòa khá lâu và sau khi các công việc liên quan đến đất đai đã thực hiện từ năm 2015. Bị cáo Quang cho biết không có quan hệ, không quen biết với Tập đoàn Phúc Sơn; sau khi nhận thức được những vướng mắc pháp lý trong vụ án, đã chủ động ra đầu thú và nộp lại toàn bộ số tiền đã nhận để khắc phục hậu quả.
Cũng đồng ý với các nội dung cáo trạng nêu, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, cho biết: "Bị cáo xác định sai phạm của mình liên quan việc cấp giấy chứng nhận đầu tư khi chưa có đất, vi phạm quy định về đấu thầu, đấu giá”. Tuy nhiên, theo bị cáo Thắng, sai phạm xuất phát từ sự chồng chéo giữa Luật Đầu tư, Luật Đất đai và đặc thù đất quốc phòng do Bộ Quốc phòng quản lý, khiến địa phương không thể tổ chức đấu giá khi chưa được bàn giao đất.
Tạo điều kiện để khắc phục hậu quả
Trong khi đó, bị cáo Nguyễn Văn Hậu cho hay không tranh luận đối với nội dung cáo trạng. Trả lời HĐXX, bị cáo Nguyễn Văn Hậu khẳng định trong quá trình triển khai dự án tại Khánh Hòa, bị cáo không có mục đích lừa đảo, không có ý định chiếm đoạt tài sản của Nhà nước hay của khách hàng. "Bị cáo kính mong HĐXX xem xét tính pháp lý của dự án. Bị cáo sai đến đâu sẽ chấp hành nghiêm đến đó”, bị cáo Hậu trình bày, đồng thời cho biết đang tìm đối tác để chuyển nhượng toàn bộ tài sản và cổ phần tại các doanh nghiệp do mình quản lý nhằm bồi thường, khắc phục hậu quả vụ án.
Khai nhận tại tòa, bị cáo Nguyễn Văn Hậu cho biết, khi tỉnh Khánh Hòa triển khai dự án khu vực sân bay Nha Trang, Tập đoàn Phúc Sơn đang đầu tư nhiều dự án trên địa bàn. Trong các buổi làm việc với lãnh đạo Tỉnh ủy, bị cáo từng đề xuất khu đất gần 120ha phải được thực hiện đấu giá đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của Chính phủ... Tuy nhiên, bị cáo Hậu thừa nhận biên bản bàn giao đất ban đầu giữa UBND tỉnh Khánh Hòa và Tập đoàn Phúc Sơn là trái quy định pháp luật. "Ngay từ đầu, khi trao đổi với lãnh đạo tỉnh, bị cáo đã nói rằng chấp thuận đầu tư theo cách này là sai. Bị cáo đầu tư ở nhiều địa phương nên luôn yêu cầu cán bộ của mình làm đúng pháp luật và theo hướng dẫn của cơ quan quản lý Nhà nước", bị cáo Hậu khai.
Bị cáo này cũng cho rằng quá trình triển khai dự án gặp nhiều vướng mắc do hệ thống pháp luật chồng chéo. Theo bị cáo, doanh nghiệp khi đầu tư một dự án phải tuân thủ cùng lúc nhiều luật khác nhau, từ Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, đến các quy định liên quan đất quốc phòng. "Với vai trò là chủ doanh nghiệp, bị cáo không thể hiểu hết tất cả các luật, dẫn đến những sai phạm ngoài mong muốn", bị cáo Hậu nói trước tòa.
Trong quá trình diễn ra phiên tòa, cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn thừa nhận hành vi sai phạm, hiện chỉ xin tập trung vào biện pháp khắc phục hậu quả. Cùng với đó, bị cáo Hậu mong Tòa tạo điều kiện cho một đối tác, người vừa quyết định mua lại cổ phần của công ty.
Tại tòa, HĐXX cho biết đã triệu tập "đại gia" này là Nguyễn Duy Kiên, với tư cách người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Ông Kiên được người đại diện trả lời các câu hỏi của tòa quanh thương vụ này. Người đại diện cho hay, ông Kiên, bị cáo Hậu cùng các cổ đông của Tập đoàn Phúc Sơn đã thảo luận đi đến thống nhất, Phúc Sơn sẽ chuyển nhượng cổ phần cho ông Kiên. Ông Kiên cam kết sẽ thực hiện nghĩa vụ dân sự, bồi thường đến cùng cho các bị hại đã mua đất của dự án ở Nha Trang, đúng theo phán quyết của bản án có hiệu lực. Công ty đã chuyển cam kết này cho Tòa để xem xét. Vị đại diện này cũng cho biết, ông Kiên đã làm việc với ngân hàng để phát hành chứng thư bảo lãnh gửi Tòa án.
Trả lời về pháp lý trong hợp đồng chuyển nhượng, người đại diện cho hay, quá trình thảo thuận, làm hợp đồng, có nghiên cứu quy định pháp luật, đã xin ý kiến của các cơ quan tố tụng và được đánh giá cổ phần này được phép chuyển nhượng. Bên cạnh đó, ông Kiên và các bên liên quan cũng đã thực hiện thủ tục liên quan, do đó hợp đồng bảo đảm pháp lý.
Trình bày tại tòa, đại diện ngân hàng cũng cho biết đã phát hành chứng thư bảo lãnh cho ông Kiên theo Luật Các tổ chức tín dụng, các thông tư nghị định liên quan. Chứng thư có giá trị bảo lãnh tối đa là 6.973 tỷ đồng. Quá trình phát hành chứng thư bảo lãnh đã bảo đảm đúng luật và đúng quy trình của ngân hàng...
Sau đó, Hội đồng xét xử yêu cầu phía ngân hàng cùng các bên liên quan hợp đồng phải khẩn trương cung cấp các tài liệu bổ sung để tòa xem xét có thể chấp nhận thỏa thuận của ông Kiên với Tập đoàn Phúc Sơn hay không.
Theo cáo buộc, bị cáo Nguyễn Văn Hậu trên cương vị là Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn, biết rõ đất quốc phòng tại Sân bay Nha Trang chưa được Thủ tướng Chính phủ sắp xếp cơ sở nhà đất, chưa có quyết định thu hồi đất, quyết định giao đất; Dự án Khu trung tâm đô thị - Thương mại - Dịch vụ - Tài chính - Du lịch Nha Trang chưa được phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500, chưa được UBND tỉnh Khánh Hòa công nhận, chưa bàn giao đất trên thực địa và cấp phép xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại khu đô thị.
Các bị cáo tại phiên xét xử
Thời điểm đó, Tập đoàn Phúc Sơn chưa được phép huy động vốn, các sản phẩm tại dự án chưa được phép chuyển nhượng đất nền cho người dân tự xây dựng song bị cáo Hậu vẫn chỉ đạo nhân viên trong công ty tổ chức truyền thông, giới thiệu với các khách hàng là dự án đã có thủ tục pháp lý; triển khai hoạt động phân phối bán hàng; ký 983 hợp đồng tiến trình chuyển nhượng quyền sử dụng đất với 683 cá nhân, thu tổng số tiền hơn 7.032 tỷ đồng.
Để đảm bảo khắc phục hậu quả vụ án, trong quá trình điều tra, Nguyễn Văn Hậu đã bán 501 cây vàng được 60 tỷ đồng, nộp tài khoản cơ quan thi hành án; 1.422 sổ đỏ đứng tên các tổ chức, cá nhân và một ôtô Mercedes S600 đăng ký tên Tập đoàn Phúc Sơn, cũng đang bị tạm giữ đảm bảo thi hành án.