Áp lực mùa Tết
Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại hiện được triển khai với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, thực hiện đồng bộ trên toàn địa bàn từ tuyến biên giới đến nội địa, từ khu vực đô thị đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Mục tiêu xuyên suốt là giữ vững kỷ cương thị trường, bảo vệ sản xuất trong nước và bảo đảm môi trường tiêu dùng lành mạnh trong cao điểm mua sắm cuối năm.
Miền Tây Nam Bộ có đặc thù riêng với hệ thống sông ngòi chằng chịt, tuyến biên giới dài giáp Campuchia và mạng lưới giao thông thủy bộ đan xen. Đây là điều kiện thuận lợi cho giao thương, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh buôn lậu, gian lận thương mại, nhất là vào thời điểm cuối năm khi hoạt động sản xuất, kinh doanh bước vào cao điểm phục vụ Tết.
Tết Bính Ngọ 2026 được dự báo là mùa tiêu dùng sôi động, sức mua tăng mạnh ở hầu hết 12 nhóm hàng thiết yếu. Cùng với nhu cầu hợp pháp của người dân, nhiều mặt hàng nhạy cảm như: thuốc lá, rượu bia, đường cát, hàng tiêu dùng nhanh, thực phẩm chế biến, thậm chí cả pháo nổ, có nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng để tuồn hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ vào nội địa.
Đại diện Công an An Giang nêu các thủ đoạn mà bọn buôn lậu lợi dụng để qua mắt lực lượng chức năng
Thực tế cho thấy, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại không còn mang tính nhỏ lẻ. Các đối tượng ngày càng tổ chức chặt chẽ, lợi dụng thương mại điện tử, mạng xã hội, dịch vụ chuyển phát nhanh, vận chuyển ban đêm hoặc chia nhỏ lô hàng để qua mặt lực lượng chức năng. Áp lực thị trường dịp Tết vì vậy không chỉ đến từ nhu cầu tiêu dùng tăng cao, mà còn xuất phát từ thủ đoạn ngày càng tinh vi, khó lường của các đối tượng vi phạm.
Tại khu vực biên giới, các đối tượng thường xé lẻ những lô hàng lớn thành nhiều phần nhỏ để dễ vận chuyển và giảm thiểu rủi ro khi bị phát hiện. Hàng lậu được giấu kín, ngụy trang hoặc biến dạng nhằm qua mặt sự kiểm soát của lực lượng chức năng.
Ông Nguyễn Thống Nhất (Giám đốc Sở Công Thương An Giang, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh An Giang) cho biết: "Các đối tượng chủ mưu thường thuê người vận chuyển hàng hóa và không trực tiếp đứng tên, nhằm trốn tránh trách nhiệm pháp lý khi bị phát hiện. Chúng thường hoạt động vào ban đêm, từ 23 đến 4 giờ sáng hôm sau để tận dụng bóng tối và sự sơ hở của lực lượng chức năng. Trên các tuyến đường thủy, đối tượng sử dụng xuồng máy công suất lớn để dễ dàng truy đuổi hoặc trốn chạy, đồng thời bố trí người theo dõi sát sao hoạt động của lực lượng chức năng nhằm kịp thời tẩu tán hàng hóa".
Trong nội địa và lĩnh vực thương mại điện tử, các đối tượng lập tài khoản ảo trên Facebook, Zalo, TikTok để quảng cáo, livestream bán hàng, sử dụng hình ảnh được chỉnh sửa, quảng cáo sai sự thật, không công khai địa chỉ kinh doanh. Một số đối tượng thuê nhà dân, phòng trọ làm nơi tập kết hàng hóa nhằm phân tán địa điểm, tránh sự kiểm tra tập trung của lực lượng chức năng.
Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang phối hợp các đơn vị nghiệp vụ bắt giữ hàng lậu
Nhận diện rõ những thách thức đó, các địa phương miền Tây đã quán triệt nghiêm chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia triển khai đồng bộ các giải pháp chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết, với quan điểm xuyên suốt là chủ động từ sớm, làm quyết liệt, không để bị động, bất ngờ, không để hình thành điểm nóng, điểm trung chuyển hàng lậu.
Siết chặt từ sớm
Tại An Giang, địa phương có tuyến biên giới dài hơn 204km tiếp giáp Campuchia, nhiều đường mòn, lối mở cùng hệ thống sông ngòi chằng chịt, công tác chống buôn lậu được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Với vai trò Trưởng Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, ông Nguyễn Thanh Phong (Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh An Giang) yêu cầu các lực lượng Công an, Quản lý thị trường, Biên phòng và Hải quan phối hợp đồng bộ, siết chặt kiểm soát tuyến biên giới, đường sông, kho bãi, điểm tập kết hàng hóa, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kiên quyết không để hình thành điểm nóng về buôn lậu.
Thực tiễn công tác năm 2025 cho thấy áp lực quản lý trên địa bàn tỉnh vẫn rất lớn. Các lực lượng chức năng đã phát hiện 1.838 vụ vi phạm, trong đó có 379 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu; 1.385 vụ gian lận thương mại và 74 vụ hàng giả; thu nộp ngân sách nhà nước gần 295,5 tỷ đồng; đồng thời chuyển xử lý hình sự 80 vụ với 96 bị can. Các mặt hàng vi phạm chủ yếu là thuốc lá, đường cát, pháo nổ, mỹ phẩm, thực phẩm, rượu ngoại, xăng dầu, phân bón và hàng hóa vận chuyển trái phép qua biên giới.
Lực lượng chức năng làm nhiệm vụ kiểm soát tại cửa khẩu Giang Thành, tỉnh An Giang
Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh An Giang mới đây, ông Nguyễn Thanh Phong nhấn mạnh: "Hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến phức tạp trong khi lực lượng làm nhiệm vụ chưa có điều kiện tăng cường. Vì vậy, các ngành, các cấp phải chủ động hơn nữa, tập trung cao điểm phòng ngừa, đấu tranh trước, trong và sau Tết, kiên quyết không để xảy ra "găm hàng", sốt giá, làm ảnh hưởng đến đời sống Nhân dân".
Hiệu quả của việc siết chặt từ sớm được thể hiện rõ trên thực địa. Lúc 0 giờ 5 ngày 25/01, tại khu vực tổ 10 (ấp Thạnh Phú, xã Khánh Bình), lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang phối hợp các đơn vị nghiệp vụ phát hiện xe tải biển BS: 67C-088.68 có dấu hiệu vận chuyển hàng hóa trái phép. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng tìm thấy 232 máy lọc không khí và 53 bộ máy lạnh đã qua sử dụng, toàn bộ không có giấy tờ chứng minh tính hợp pháp. Vụ việc đang được tiếp tục điều tra, hoàn tất hồ sơ xử lý theo quy định pháp luật.
Tất cả hàng hóa qua biên giới được kiểm soát chặt chẽ
Từ góc độ quản lý thị trường, ông Nguyễn Thống Nhất cho biết, các lực lượng Công an, Quản lý thị trường và Thanh tra chuyên ngành đang tăng cường kiểm tra lưu thông hàng hóa, niêm yết giá và nguồn gốc xuất xứ, kiên quyết không để xảy ra tình trạng đầu cơ, "găm hàng", tăng giá bất hợp lý trong dịp Tết.
Ở cấp cơ sở, xã biên giới Vĩnh Xương chủ động nắm chắc địa bàn, phát huy vai trò của người dân trong phát hiện, tố giác vi phạm. Ông Bùi Thái Hoàng cho biết, chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân không tiếp tay cho buôn lậu, góp phần giữ vững an ninh, trật tự khu vực biên giới.
Không chỉ An Giang, tại Cần Thơ - trung tâm tiêu thụ và đầu mối phân phối lớn của vùng, công tác điều phối thị trường cũng được triển khai quyết liệt. Theo ông Hà Vũ Sơn (Giám đốc Sở Công thương TP.Cần Thơ), trong tháng cao điểm, lực lượng chức năng kiểm tra 125 tổ chức, cá nhân, phát hiện hơn 90 vụ vi phạm, xử phạt trên 1 tỷ đồng, qua đó góp phần lập lại kỷ cương thị trường, ngăn chặn hiệu quả gian lận thương mại.
Ở góc độ điều hành, ông Vương Quốc Nam (Phó Chủ tịch UBND TP.Cần Thơ) nhấn mạnh yêu cầu vừa kiên quyết chống buôn lậu, gian lận thương mại, vừa bảo đảm lưu thông hàng hóa thông suốt, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá, gây xáo trộn thị trường Tết.
Tại các tỉnh miền Tây, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đang được triển khai đồng bộ, liên hoàn từ tuyến biên giới, cửa khẩu, đường sông đến thị trường nội địa. Cách làm chủ động, quyết liệt từ sớm không chỉ góp phần bảo vệ sản xuất trong nước, giữ ổn định thị trường dịp Tết mà còn củng cố niềm tin của người dân vào hiệu lực quản lý nhà nước và sự nghiêm minh của pháp luật.