(CAO) Đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, diễn ra âm thầm trong thời gian dài trên địa bàn cả nước, gây hậu quả khôn lường đối với môi trường sinh thái và sức khoẻ người dân.
Sáng 1/10, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an thông tin, đơn vị vừa phối hợp với Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường khởi tố 03 vụ án hình sự, 28 bị can về hành vi “Giả mạo trong công tác” quy định tại Khoản 2, Điều 359 Bộ Luật hình sự xảy ra tại 4 bộ, ngành.
Tại Viện Khoa học công nghệ năng lượng và môi trường (thuộc Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam) đã khởi tố 1 Giám đốc và 1 nguyên Giám đốc trung tâm tại TP.Hồ Chí Minh; 01 Phó Giám đốc Trung tâm tại Đà Nẵng; 02 trưởng phòng và 02 phó trưởng phòng và 01 nhân viên tại Hà Nội.
Một số bị can bị khởi tố
Tại Viện Khoa học an toàn và vệ sinh lao động (thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) đã khởi tố 01 Giám đốc và 01 Phó Giám đốc Trạm quan trắc và phân tích môi trường lao động; 01 Trưởng phòng và 01 Phó trưởng phòng tại Hà Nội; 01 Phân Viện trưởng, 01 Phó Phân Viện trưởng, 01 Trưởng phòng và 01 Phó trưởng phòng tại Phân Viện ở miền Trung.
Tại Trung tâm môi trường và sản xuất sạch (thuộc Cục Kỹ thuật an toàn & Môi trường công nghiệp, Bộ Công thương) đã khởi tố 01 Giám đốc Trung tâm, 01 Phó Giám đốc Trung tâm; 01 Trưởng phòng và 02 Phó Trưởng phòng.
Tại Trung tâm Kỹ thuật môi trường và an toàn hóa chất (thuộc Viện hóa học Công nghiệp Việt Nam, Tập đoàn hóa chất Việt Nam, Bộ Tài chính) đã khởi tố 01 Giám đốc Trung tâm, 02 Phó Giám đốc Trung tâm; 01 Trưởng phòng, 02 Phó Trưởng phòng và 01 nhân viên.
Cơ quan chức năng kiểm tra, khám xét tại một phòng lab
Theo kết quả điều tra ban đầu, các bị can đã sửa số liệu phân tích quan trắc từ “Không đạt” thành “Đạt”; thu mẫu phân tích không đảm bảo đúng quy trình, “bán giấy ăn tiền” để cấp cho đơn vị yêu cầu quan trắc, những sự việc này đã diễn ra trong thời gian dài.
Ngoài việc Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý đã khởi tố 28 bị can về hành vi Giả mạo trong công tác, Cục xác định có dấu hiệu của tội “Tham ô tài sản”, “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản”, “Mua bán trái phép hóa đơn”, Trốn thuế”.
Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý đang tiếp tục đấu tranh, khai thác các tài liệu, chứng cứ từ các nguồn giám định, trích xuất, phục hồi dữ liệu để làm rõ, mở rộng điều tra, kịp thời bắt giữ, xử lý triệt để các đối tượng có vai trò chủ mưu, cầm đầu, giúp sức tích cực thực hiện hành vi phạm tội Giả mạo trong công tác cũng như điều tra, làm rõ các đối tượng có liên quan đến các hành vi phạm tội như trên.
Hiện Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đang phối hợp cùng các cơ quan chức năng điều tra mở rộng vụ án.
Hình ảnh các mẫu phân tích, xét nghiệm tại các phòng lab
Trước đó, khi lực lượng chức năng tiến hành rà soát các trạm quan trắc tự động trên cả nước, kết quả phát hiện có tời gần 55% số trạm (gần 160 trạm trong tổng số hơn 300 trạm) bị can thiệp, chỉnh sửa làm sai lệch dữ liệu thô trước khi truyền về cơ quan quản lý.
Đây thực chất là hành vi thương mại hoá, “bán giấy ăn tiền”, hợp thức hoá chất thải độc hại. Việc này giúp hàng loạt doanh nghiệp xả thải trái phép có được “bùa hộ mệnh” hợp pháp để tiếp tục đầu độc môi trường mà không sợ bị xử phạt.
Theo tài liệu điều tra, chuỗi hành vi này đã âm thầm diễn ra trong nhiều năm liền mà không bị phát hiện. Các đối tượng móc ngoặc với nhau để thông thầu các dự án thiết bị, chia chác phần trăm và lập khống chứng từ nhằm trục lợi hàng tỷ đồng từ ngân sách và từ các doanh nghiệp có nhu cầu “làm đẹp” hồ sơ.
Hệ luỵ nguy hiểm nhất của vụ án này không chỉ là số tiền tham nhũng, mà là hậu quả khôn lường đối với an ninh sinh thái và sức khoẻ người dân. Khi số liệu bị làm giả, cơ quan quản lý hoàn toàn bị “mù” trước tình trạng ô nhiễm thực tế. Các nguồn thải độc hại vượt ngưỡng (về khí thải, nước thải hoá chất) vẫn hiên ngang đổ ra sông ngòi, bầu không khí, huỷ hoại môi trường sống một các hợp pháp dựa trên những tờ giấy chứng nhận giả mạo.