(CAO) Vụ án cho thấy thủ đoạn tinh vi khi doanh nghiệp và một số cán bộ bắt tay nhau để hợp thức hóa hồ sơ, đưa hàng hóa không đủ điều kiện vào tiêu thụ tại Việt Nam.
Sáng 03/4, TAND TP.HCM sau quá trình xét xử sơ thẩm và nghị án đã tuyên án đối với nhóm bị cáo thuộc Công ty TNHH MTV XNK Busan và một số cán bộ liên quan trong vụ án buôn lậu sữa nhập khẩu trái phép. Theo đó, nhóm bị cáo thuộc Công ty TNHH MTV XNK Busan gồm: Trần Quốc Khánh (SN 1970, Trưởng chi nhánh) mức án 14 năm 6 tháng tù về hai tội “Buôn lậu” và tội “Đưa hối lộ"; Trần Ngọc Dâng (SN 1981, nhân viên) 10 năm tù, Bùi Tiến Thiều (SN 1977, Giám đốc) 10 năm tù và Nguyễn Thị Hiền (SN 1986, cựu Công chức Hải quan) 10 năm tù về tội “Buôn lậu". Liên quan đến vụ án, hai cựu cán bộ Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình) là Nguyễn Phúc Lộc (SN 1983, Cựu Cán bộ phòng hành chính tổng hợp) bị tuyên 8 năm tù về tội “Nhận hối lộ". Hoàng Tiến Cường (SN 1962, Cựu Chi cục trưởng) 2 năm 5 tháng 7 ngày tù (đúng thời gian tạm giam) về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ’’.
HĐXX nhận định, hành vi của các bị cáo xâm phạm nghiêm trọng trật tự quản lý kinh tế, làm suy giảm uy tín cơ quan Nhà nước. Do đó, cần xử lý nghiêm để răn đe, phòng ngừa chung.
Các bị cáo tại tòa
Theo cáo trạng, Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Busan (Công ty Busan) do Bùi Tiến Thiều đứng tên giám đốc nhưng thực chất do Trần Quốc Khánh điều hành toàn bộ hoạt động. Từ năm 2013, Khánh tổ chức nhập khẩu, kinh doanh các sản phẩm sữa từ nước ngoài, thành lập nhiều chi nhánh tại Hà Nội và Bình Dương.
Dù biết rõ một số sản phẩm sữa, đặc biệt là dòng Ensure, có ghi trên bao bì “Not to be sold in Vietnam or Mexico” (không được bán tại Việt Nam và Mexico), Khánh vẫn tìm cách nhập khẩu vì dễ tiêu thụ và có lợi nhuận . Để hợp thức hóa thủ tục, Khánh móc nối với Nguyễn Phúc Lộc – cán bộ Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình) – nhờ làm hồ sơ công bố sản phẩm.
Các bị cáo tại tòa
Từ cuối năm 2021 đến năm 2022, Lộc đã giúp Khánh hoàn thiện 23 bộ hồ sơ, trình ký cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm cho nhiều mặt hàng sữa nhập khẩu. Quá trình này, Lộc cố ý bỏ qua các thủ tục bắt buộc như hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ, không đưa đầy đủ tài liệu vào hồ sơ theo quy định. Đổi lại, Khánh nhiều lần chuyển tiền hơn 199 triệu đồng; Lộc lấy số tiền này chi phí làm hồ sơ, còn lại hưởng 51,6 triệu đồng, ngoài ra còn nhận hoa hồng hơn 12 triệu đồng từ đơn vị kiểm nghiệm, tổng cộng Lộc hưởng lợi gần 64 triệu đồng.
Liên quan đến việc cấp phép, Hoàng Tiến Cường – khi đó là Chi cục trưởng Chi cục ATVSTP – dù có trách nhiệm thẩm định hồ sơ nhưng đã không kiểm tra đầy đủ, ký duyệt nhiều giấy tiếp nhận trái quy định. Việc làm này xuất phát từ sự nể nang cấp dưới và quen biết cá nhân, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp đưa hàng hóa vào Việt Nam.
Trên cơ sở các giấy tờ được cấp sai quy định, đầu năm 2023, Khánh chỉ đạo nhập khẩu hơn 4.000 thùng sữa các loại từ Mỹ với giá trị khoảng 50.000 USD. Khi làm thủ tục hải quan, Khánh tiếp tục chỉ đạo nhân viên Trần Ngọc Dâng chỉnh sửa chứng từ, khai báo số lượng và giá trị thấp hơn thực tế nhằm giảm thuế.
Đáng chú ý, Nguyễn Thị Hiền – công chức hải quan tại Cảng Sài Gòn khu vực 1 – đã “tiếp tay” khi bỏ qua nhiều sai sót trong hồ sơ, từ việc không thống nhất tên sản phẩm, sai mã HS đến việc chấp nhận giấy công bố sản phẩm không đúng quy định.
Ngày 12/4/2023, khi lô hàng được thông quan và vận chuyển ra khỏi cảng, lực lượng Công an TP.HCM đã kiểm tra, phát hiện số lượng thực tế nhiều hơn khai báo 521 thùng, giá trị chênh lệch hơn 574 triệu đồng.
Kết quả điều tra, toàn bộ lô hàng sữa các nhãn hiệu Ensure, Glucerna và Horizon được nhập khẩu với Giấy tiếp nhận Bản công bố sản phẩm trái quy định trị giá hơn 3,4 tỷ đồng .
Cơ quan điều tra kết luận, toàn bộ số sữa nhập khẩu đều dựa trên các giấy tiếp nhận công bố sản phẩm được cấp trái quy định. Hành vi của Trần Quốc Khánh giữ vai trò chủ mưu, chỉ đạo xuyên suốt từ việc làm hồ sơ, đưa hối lộ đến gian lận hải quan. Trần Ngọc Dâng là người giúp sức tích cực; Bùi Tiến Thiều đứng tên pháp lý; Nguyễn Thị Hiền hỗ trợ thông quan trái phép.
Ngoài ra, hành vi nhận tiền để bỏ qua quy trình thẩm định của Nguyễn Phúc Lộc cấu thành tội “Nhận hối lộ”, còn việc ký duyệt thiếu trách nhiệm của Hoàng Tiến Cường bị xác định là “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.