ONUS và hệ sinh thái mạng nhện:

Bài cuối: Hợp pháp trên giấy, lừa đảo trong lõi

Thứ Ba, 31/03/2026 08:48

|

(CATP) Có một câu hỏi mà hàng triệu nhà đầu tư đặt ra: Tại sao nhà đầu tư tin vào ONUS trong khi cùng thời điểm đó, họ hoàn toàn có thể nhận ra một sàn "Toptrade1" hay "Matrix Chain" là lừa đảo chỉ sau vài giây tra cứu Google? Câu trả lời nằm ở chỗ ONUS được thiết kế để không trông giống lừa đảo và nhờ đó đã vận hành trơn tru trong nhiều năm.

Xây dựng niềm tin qua 7 vỏ bọc

Để hiểu tại sao ONUS thu hút được hàng tỷ USD của nhà đầu tư, cần nhìn vào cách hệ sinh thái này xây dựng niềm tin một cách bài bản, có hệ thống qua từng lớp vỏ bọc.

Lớp thứ nhất là người sáng lập có lịch sử thật, không phải nickname ảo hay nhân vật vô danh trên mạng. Vương Lê Vĩnh Nhân là một doanh nhân có tên tuổi với hàng chục năm kinh nghiệm. Nhân thành lập TrustPay từ năm 2009, tham gia nhiều sự kiện công nghệ uy tín, được dẫn lại trên truyền thông kinh tế, được gắn với danh hiệu "người tiên phong fintech Việt Nam". Thương hiệu của người đứng đầu khiến ngay từ đầu nhà đầu tư đã cảm thấy an toàn khi tham gia ONUS.

Quảng cáo của ONUS

Lớp thứ hai chính là pháp nhân niêm yết trên sàn chứng khoán. HVA Group là công ty mẹ đứng sau ONUS là doanh nghiệp niêm yết trên sàn UPCoM với mã chứng khoán HVA, có báo cáo tài chính kiểm toán, có đại hội cổ đông thường niên, có thông tin công bố theo yêu cầu của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Lớp thứ ba là trụ sở quốc tế và giấy phép nước ngoài. ONUS đặt trụ sở tại Singapore, quốc gia có hệ thống pháp lý nghiêm ngặt và uy tín tài chính toàn cầu. Cuối năm 2025, ông Eric Vuong còn công bố nền tảng đã sở hữu 4 giấy phép hoạt động quốc tế.

Lớp thứ tư nằm ở công nghệ, ONUS không chỉ là một website đơn giản với giao diện sơ sài. Nền tảng có ứng dụng di động chạy ổn định, có blockchain riêng mang tên ONUSChain với năng lực xử lý được công bố là 300.000 giao dịch mỗi giây, có hệ thống staking, swap, giao dịch phái sinh đầy đủ tính năng. Đội ngũ kỹ thuật do Trần Quang Chiến, người sáng lập CyStack, công ty an ninh mạng có tiếng, dẫn dắt. Một sản phẩm công nghệ hoàn chỉnh và chuyên nghiệp là điều mà phần lớn các sàn lừa đảo thông thường không có.

Lớp thứ năm là quy mô người dùng tạo hiệu ứng đám đông. Cuối năm 2021, một cuộc tấn công mạng vô tình "xác nhận" ONUS có 1,92 triệu tài khoản thực, con số được truyền thông dẫn lại rộng rãi như bằng chứng về uy tín. Đến 2025, con số được công bố lên tới 7 triệu người dùng toàn cầu. Tâm lý đám đông trong đầu tư tài chính rất mạnh.

Lớp thứ sáu là việc tích cực vận động chính sách. Trước khi bị bắt, Vương Lê Vĩnh Nhân còn đảm nhiệm chức Phó Chủ tịch Liên minh tài sản số Việt Nam. Nhân tham gia các buổi tọa đàm về pháp lý, xuất hiện trong các hội thảo về khung quản lý tài sản mã hóa. Tháng 9/2025, Nhân còn thành lập DNEX để xin tham gia chương trình thí điểm sàn tài sản số của Chính phủ.

Lớp thứ bảy nằm ở chỗ đa dạng hóa sang tài sản vật lý. HanaGold là sản phẩm vàng gắn công nghệ NFC và NFT là bước leo thang tinh vi. ONUS không chỉ bán coin mà còn gắn với vàng vật chất, với thỏa thuận hợp tác ký năm 2024 và 40 tỷ đồng HVA Group rót vào, ranh giới giữa "đầu tư tài sản số" và "đầu tư tài sản thực" trở nên mờ nhạt trong mắt nhà đầu tư.

MTC đến ONUS: Khác mô hình, cùng bản chất

Năm 2025 và đầu 2026 chứng kiến hàng loạt vụ bắt giữ các đường dây lừa đảo tiền ảo. Công an tỉnh Hưng Yên triệt phá sàn "Toptrade1" với quy mô 100 triệu USDT (tương đương hơn 2.600 tỷ đồng). Công an Đồng Nai triệt phá sàn "Matrix Chain" (MTC) với số tiền nhà đầu tư bỏ vào gần 10.000 tỷ đồng. Đặt cạnh ONUS, sự khác biệt giữa Toptrade1 hay MTC rất rõ ràng. Đó chính là lý do ONUS tồn tại được lâu hơn, hút được nhiều tiền hơn và khó bị phát hiện hơn.

Các công ty trong hệ sinh thái ONUS

Các sàn lừa đảo thông thường do những cá nhân vô danh hoặc có lý lịch mờ ám đứng sau. Nguyễn Duy Thoại của Toptrade1 chỉ mới 30 tuổi, không có hồ sơ kinh doanh, xuất hiện chủ yếu qua Telegram và TikTok với hình ảnh khoe giàu bằng nhẫn kim cương và siêu xe. Vương Lê Vĩnh Nhân, ngược lại, là một doanh nhân 45 tuổi với 16 năm xây dựng thương hiệu trong lĩnh vực fintech, có công ty niêm yết trên sàn, có tên trong danh sách các diễn giả hội thảo uy tín.

Về hạ tầng kỹ thuật, các sàn lừa đảo thường dùng phần mềm mua sẵn từ các nền tảng nước ngoài hoặc sàn game cải biên. Thời gian vận hành ngắn, từ vài tháng đến vài năm rồi đánh sập. ONUS có 6 năm hoạt động liên tục, có đội ngũ kỹ thuật chuyên nghiệp, có blockchain riêng, có ứng dụng di động được cập nhật thường xuyên.

Về phương thức thu hút nhà đầu tư, sàn giả thường dùng chiêu bài hứa lợi nhuận 30-50% mỗi tháng. Ngược lại, ONUS không hứa lợi nhuận cố định, không phát triển đa cấp lộ liễu mà thay vào đó là staking với lãi suất "hợp lý”, giao dịch có đòn bẩy với rủi ro "được công khai" và hệ sinh thái đầu tư đa dạng trông không khác gì các sàn quốc tế.

Về thời gian "sống" của mô hình, sàn Gemholic sập sau vài tháng, Matrix Chain bị triệt phá sau khoảng một năm vận hành. ONUS hoạt động từ 2018 đến 2026, tức đến 8 năm. Đây không chỉ là sự khác biệt về thời gian, mà là sự khác biệt về chiến lược, đó là ONUS được xây dựng để tồn tại lâu dài, không phải để "đánh nhanh rút gọn".

Tuy nhiên, điểm mấu chốt mà cả hai loại hình đều giống nhau là được dựng ra để chiếm đoạt tiền của nhà đầu tư. Sự khác biệt chỉ nằm ở cách thức và tốc độ, còn bản chất lừa đảo là như nhau.

Mâu thuẫn dẫn đến sụp đổ

Câu hỏi sâu hơn mà vụ ONUS đặt ra cho giới phân tích pháp lý là tại sao một nền tảng có cơ cấu tổ chức hợp pháp, có công ty niêm yết, có giấy phép quốc tế, có sản phẩm công nghệ thực vẫn bị cơ quan điều tra kết luận là "chiếm đoạt tài sản"? Câu trả lời nằm ở mâu thuẫn cấu trúc cốt lõi mà ONUS không thể giải quyết, đó là sự xung đột lợi ích tuyệt đối giữa vai trò của người vận hành và quyền lợi của nhà đầu tư.

Mâu thuẫn thứ nhất nằm ở chỗ ONUS vừa là người tạo ra hàng hóa, vừa là người bán hàng, vừa là người định giá. Trên mọi thị trường tài chính có kiểm soát, 3 vai trò này được tách biệt nghiêm ngặt để bảo đảm tính minh bạch. Tại ONUS, Vương Lê Vĩnh Nhân đồng thời làm cả ba: tạo ra các đồng coin VNDC, ONUS, HNG rồi niêm yết chúng trên sàn ONUS do chính mình vận hành và kiểm soát toàn bộ hệ thống kỹ thuật quyết định mức giá hiển thị.

Mâu thuẫn thứ hai là hoạt động trong vùng xám pháp lý nhưng trông như đang tuân thủ pháp luật. Các giao dịch chuyển đổi giữa tiền pháp định Việt Nam và tài sản số vốn là xương sống hoạt động của ONUS chưa có khung pháp lý rõ ràng tại Việt Nam ở thời điểm đó. ONUS khai thác khoảng trống đó bằng cách đặt trụ sở Singapore để tránh ràng buộc pháp lý Việt Nam, đồng thời dùng Công ty HVA niêm yết tại Việt Nam để tạo uy tín.

Mâu thuẫn thứ ba là quy mô "hút tiền" không tương xứng với giá trị kinh tế tạo ra. Theo cơ quan điều tra, ONUS đã huy động hàng tỷ USD của nhà đầu tư. Nhưng những đồng coin VNDC, ONUS và HNG tạo ra giá trị kinh tế thực sự gì? Stablecoin VNDC lý thuyết neo theo VND nhưng tài sản bảo đảm thực tế là gì, ai kiểm tra? Token ONUS và HNG được quảng cáo với "tiềm năng tăng trưởng" nhưng dựa trên nền tảng kinh doanh nào? Khi không có câu trả lời minh bạch cho những câu hỏi cơ bản này, toàn bộ giá trị của hệ thống coin phụ thuộc vào một thứ duy nhất: niềm tin vào người vận hành và đó chính là môi trường để lừa đảo.

Mâu thuẫn thứ tư nằm ở chỗ thao túng giá, điều bị cấm ở mọi thị trường có kiểm soát nhưng lại vô hình trên sàn ONUS. Theo kết quả điều tra ban đầu, đội ngũ kỹ thuật thực hiện các giao dịch ảo giữa các tài khoản do nhóm kiểm soát để tạo ra cung cầu giả, từ đó đẩy giá lên theo kịch bản được vạch sẵn. Trên thị trường chứng khoán, hành vi này được gọi là "thao túng thị trường" và bị xử lý hình sự.

Mâu thuẫn cuối cùng chính là việc xây dựng hình ảnh hợp pháp là bằng chứng của ý thức phạm tội. Các sàn lừa đảo đơn giản thường không đầu tư vào việc tạo dựng lý lịch sạch cho người đứng đầu, không thuê kiểm toán, không niêm yết lên sàn chứng khoán vì chúng không cần tồn tại lâu. ONUS ngược lại, đầu tư rất lớn vào mỗi lớp vỏ bọc hợp pháp. Điều này chỉ có lý khi mục tiêu là vận hành lâu dài và huy động tiền trong thời gian dài nhất có thể.

Bài học có thể rút ra từ vụ ONUS: Với tài sản mã hóa, không có lớp vỏ bọc nào che giấu được khi đặt câu hỏi ai kiểm soát giá của đồng coin này và bằng cơ chế nào? Nếu câu trả lời là chính người bán coin cho bạn thì bạn đang chơi một ván bài mà khả năng bị nhà cái "úp sọt" là 100%, chỉ sớm hay muộn mà thôi.

Bài 1: Giải mã
 

Bình luận (0)

Lên đầu trang