(CATP) Những tháng cuối năm, nhu cầu mua bán, tiêu dùng tăng cao, đặt ra yêu cầu siết chặt công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL). Từ tuyến biên giới đến thị trường nội địa, các địa phương đang tăng cường kiểm soát, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng, chủ động phát hiện, xử lý vi phạm. Thực tiễn tại tỉnh An Giang cho thấy, muốn giữ thị trường lành mạnh, bảo vệ người tiêu dùng và người kinh doanh chân chính, công tác đấu tranh phải được triển khai đồng bộ, quyết liệt từ nơi hàng hóa thâm nhập đến khâu lưu thông, tiêu thụ.
Siết chặt từ biên giới
những tháng cuối năm 2026, khi nhu cầu mua sắm, tiêu dùng tăng cao, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh hàng giả tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp. Tại khu vực ĐBSCL, hàng hóa vi phạm có thể thâm nhập qua đường biên giới, đường thủy, đường biển, sau đó được vận chuyển vào nội địa để tiêu thụ.
Các đối tượng thường lợi dụng địa hình sông ngòi, kênh rạch, đường mòn, lối mở và đêm tối để né tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng. Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội và sàn thương mại điện tử cũng đặt ra thách thức mới trong việc xác định nguồn gốc hàng hóa, truy tìm người bán và xử lý vi phạm.
Tại An Giang, tình hình chống buôn lậu trong tháng 9/2026 cơ bản được kiểm soát, chưa hình thành "điểm nóng" phức tạp. Tuy nhiên, nguy cơ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng hóa không rõ nguồn gốc vẫn hiện hữu, nhất là khi việc mua bán ngày càng đa dạng về phương thức. Trong lĩnh vực nông nghiệp, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cũng là nhóm hàng cần được chú ý về chất lượng, nhãn hàng hóa và nguồn gốc xuất xứ.

QLTT kết hợp với lực lượng chuyên ngành TP.Cần Thơ kiểm tra hàng hóa
Theo kết quả công tác tháng 9/2026 của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh An Giang, các lực lượng chức năng phát hiện 90 vụ vi phạm gồm: 44 vụ buôn lậu, vận chuyển hàng cấm; 26 vụ gian lận thương mại và 20 vụ hàng giả. Tổng số tiền nộp ngân sách Nhà nước là 3,384 tỷ đồng; 6 vụ với 12 bị can được chuyển xử lý hình sự. Những con số này phản ánh nỗ lực kiểm tra, xử lý của các lực lượng, đồng thời cho thấy yêu cầu duy trì kiểm soát thường xuyên, bởi hoạt động vi phạm có thể thay đổi địa bàn, phương thức khi các tuyến vận chuyển bị siết chặt.
Thực tế cũng cho thấy, chống buôn lậu không thể chỉ tập trung tại cửa khẩu hay khu vực sát biên giới. Tại phường Tân Châu, dù không giáp biên giới, địa bàn vẫn có nguy cơ trở thành nơi trung chuyển hàng hóa do nằm trên các tuyến giao thông kết nối với khu vực biên giới và những địa phương lân cận. Theo báo cáo của địa phương, từng xuất hiện tình trạng sử dụng xe máy vận chuyển hàng nhập lậu từ Vĩnh Xương về chợ Tân Châu. Hoạt động này chủ yếu nhỏ lẻ, có xu hướng giảm nhưng vẫn đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt các tuyến vận chuyển và điểm tiêu thụ trong nội địa.
Bên cạnh hàng nhập lậu, hàng giả và hàng không rõ nguồn gốc cũng gây khó khăn cho công tác quản lý thị trường. Một số trường hợp bày bán hàng giả xen lẫn hàng thật, chỉ trưng bao bì hoặc đưa hàng ra khi có người hỏi mua, đồng thời chào bán với giá thấp để thu hút khách. Nếu chỉ kiểm tra tại một thời điểm hoặc một địa điểm, lực lượng chức năng khó phát hiện đầy đủ phương thức kinh doanh này. Vì vậy, công tác kiểm tra cần kết hợp nắm tình hình địa bàn, xác minh nguồn cung, truy xuất đường đi của hàng hóa và xử lý cả khâu vận chuyển lẫn tiêu thụ.
Theo ông Nguyễn Thanh Phong (Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh An Giang, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 tỉnh), công tác chống buôn lậu những tháng cuối năm cần tiếp tục được triển khai quyết liệt, trong đó phải đề cao trách nhiệm người đứng đầu, phân công nhiệm vụ cụ thể và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng. Việc nắm chắc địa bàn, đối tượng và phương thức hoạt động sẽ giúp cơ quan chức năng xác định đúng trọng điểm, tổ chức kiểm tra có trọng tâm, xử lý kịp thời những vi phạm phát sinh.
Tại Cần Thơ, lãnh đạo địa phương này cũng lưu ý rằng, số vụ vi phạm có giảm không đồng nghĩa với việc có thể chủ quan. Công tác phát hiện và xử lý phải thực chất, hiệu quả hơn; trách nhiệm trong quản lý nhà nước, cấp phép và hậu kiểm cần được làm rõ. Đặc biệt, hoạt động kinh doanh trên môi trường số đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan chức năng nhằm kiểm soát hàng hóa vi phạm, gian lận thuế và những sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Muốn ngăn chặn buôn lậu hiệu quả trong những tháng cuối năm, các địa phương cần kết nối chặt chẽ hoạt động kiểm soát từ biên giới đến các tuyến vận chuyển, kho hàng, điểm bán và thị trường trực tuyến. Cùng với tăng cường phối hợp, nâng cao trách nhiệm của từng lực lượng, việc xử lý phải đi đúng vào nguồn hàng, phương thức vi phạm và các đối tượng tổ chức, tiếp tay. Chỉ khi kiểm soát được cả đường đi lẫn nơi tiêu thụ, công tác chống buôn lậu mới góp phần bảo vệ người tiêu dùng và những cơ sở kinh doanh chân chính.

Lực lượng chức năng tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ Khánh Bình kiểm tra hàng hóa qua biên giới
Chủ động ngăn chặn từ sớm
kiểm soát chặt tuyến biên giới là yêu cầu quan trọng, nhưng để chống buôn lậu hiệu quả, các địa phương không thể chỉ trông chờ vào những đợt cao điểm kiểm tra, xử lý. Hàng hóa vi phạm thường được vận chuyển qua nhiều chặng, thay đổi phương thức và địa bàn nhằm tránh sự phát hiện của lực lượng chức năng.
Vì vậy, bên cạnh kiểm soát cửa khẩu, đường mòn, lối mở và các tuyến giao thông trọng điểm, công tác nắm tình hình, phát hiện đối tượng nghi vấn, quản lý hoạt động vận chuyển và truy tìm nguồn hàng phải được tiến hành thường xuyên. Khi các khâu này được kết nối chặt chẽ, khả năng ngăn chặn hàng lậu ngay từ nơi thâm nhập sẽ cao hơn, hạn chế nguy cơ hàng hóa vi phạm đi sâu vào nội địa.
Tại An Giang, địa bàn trung chuyển cũng cần được quan tâm đúng mức. Báo cáo của Ban Chỉ đạo 389 phường Tân Châu ghi nhận, hoạt động vận chuyển hàng nhập lậu từ hướng Vĩnh Xương về chợ Tân Châu chủ yếu bằng xe máy, dù quy mô nhỏ và có xu hướng giảm. Điều đó cho thấy, khi một tuyến vận chuyển bị kiểm soát, hàng hóa vi phạm vẫn có thể tìm cách đi qua những tuyến đường khác hoặc chuyển sang phương thức vận chuyển nhỏ lẻ. Công tác chống buôn lậu vì thế cần được triển khai liên tục, không để khoảng trống giữa khu vực biên giới, địa bàn trung chuyển và nơi tiêu thụ.
Một yêu cầu khác là nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng và chính quyền địa phương. Mỗi đơn vị cần nắm chắc địa bàn, xác định rõ trách nhiệm quản lý, chủ động trao đổi thông tin về đối tượng, phương thức và tuyến vận chuyển có dấu hiệu vi phạm. Những trường hợp tái phạm, có dấu hiệu tổ chức đường dây hoặc lợi dụng hoạt động kinh doanh để hợp thức hóa hàng hóa không rõ nguồn gốc cần được xác minh, xử lý nghiêm theo quy định. Cùng với xử phạt, việc truy tìm nguồn cung và ngăn hàng hóa tiếp tục lưu thông có ý nghĩa quan trọng, bởi nếu chỉ xử lý người vận chuyển ở một thời điểm mà chưa làm rõ đầu mối phía sau, nguy cơ tái diễn vẫn còn.
Tại xã biên giới Vĩnh Xương, bên cạnh việc phối hợp với các lực lượng chức năng tăng cường kiểm soát hàng hóa qua biên giới, chính quyền địa phương chú trọng vận động người dân tại các ấp không tham gia, tiếp tay cho buôn lậu. Ông Nguyễn Đắc Phạm Thanh (Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Xương) cho biết, địa phương còn tổ chức dạy nghề cho những người chưa có việc làm ổn định, giúp họ có thêm cơ hội tìm kiếm sinh kế, hạn chế nguy cơ tham gia vận chuyển, mua bán hàng lậu. Cách làm này cho thấy, bên cạnh siết chặt kiểm soát và xử lý vi phạm, tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống cũng là một hướng phòng ngừa từ gốc, góp phần giữ vững an ninh trật tự tại địa bàn biên giới.
Muốn giữ thị trường lành mạnh trong những tháng cuối năm, công tác chống buôn lậu cần được thực hiện đồng bộ từ biên giới đến nội địa, từ kiểm soát hàng hóa đến quản lý hoạt động kinh doanh và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Khi lực lượng chức năng chủ động nắm tình hình, chính quyền cơ sở làm tốt trách nhiệm quản lý và người dân tích cực phối hợp, việc ngăn chặn hàng hóa vi phạm sẽ có thêm nền tảng vững chắc. Đó cũng là cách bảo vệ người tiêu dùng, tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho những người kinh doanh chân chính và giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn biên giới.