Mô hình "Trạm Công dân số": Từ sáng kiến cơ sở đến lộ trình phổ cập quốc gia

Hơn hai tháng trước đó, ngày 11/5/2026, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 826/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Đề án 06 giai đoạn 2026 - 2030, trong đó đặt ra nhiệm vụ nghiên cứu triển khai phổ cập mô hình "Trạm Công dân số" trên tinh thần đưa các tiện ích dịch vụ công, y tế số "bám rễ sâu" phục vụ đời sống dân sinh. Hai sự kiện này cùng hội tụ về một mô hình khởi phát từ CATP. Điều đó cho thấy một sáng kiến địa phương, nếu đủ sức thuyết phục bằng hiệu quả thực tế, hoàn toàn có thể trở thành một cấu phần của chủ trương chuyển đổi số quốc gia.

Chính thức trở thành nhiệm vụ trong Đề án 06

Quyết định số 826/QĐ-TTg nêu rõ mục tiêu đến năm 2030, người dân và doanh nghiệp sẽ thụ hưởng dịch vụ số thuận tiện, nhanh chóng, an toàn, không còn rào cản về giấy tờ, thủ tục hành chính theo địa giới hành chính. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu UBND các địa phương phối hợp cùng Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế nghiên cứu đề xuất giải pháp "Trạm Công dân số" tại các địa điểm công cộng, cơ quan hành chính và trung tâm dịch vụ, hướng tới triển khai phổ cập theo lộ trình từ tháng 01/2027.

Đồng chí Đặng Minh Thông - Phó Bí thư Thành ủy, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Thành phố khảo sát, chỉ đạo nhân rộng mô hình

Quyết định của Chính phủ phản ánh thực tế "Trạm Công dân số" và quá trình vận hành trên thực địa đã trở thành căn cứ để tham chiếu khi hoạch định lộ trình chung. Đây cũng là lý do Bộ Công an xem xét, thẩm định "Trạm Công dân số" như một sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ - bước đi cần thiết trước khi mô hình có thể được nhân rộng trong toàn lực lượng Công an Nhân dân và trên phạm vi cả nước. Nền tảng của mô hình là việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và tài khoản định danh điện tử VNeID để xác thực công dân, tự động điền thông tin, giảm giấy tờ và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục. Trên nền tảng đó, người dân có thể tra cứu, nộp hồ sơ, thanh toán phí, theo dõi tiến độ giải quyết và đánh giá chất lượng phục vụ đối với dịch vụ công trực tuyến; đăng ký khám, chữa bệnh từ xa, đo các chỉ số sức khỏe cơ bản và kết nối với cơ sở y tế đối với nhóm tiện ích y tế số; đồng thời sử dụng các tiện ích dân sinh và thanh toán số phục vụ nhu cầu thanh toán dịch vụ thiết yếu hằng ngày.

Bên cạnh đó "Trạm Công dân số" còn cung cấp nhóm tiện ích an sinh, gồm tra cứu thông tin bảo hiểm y tế, nộp phạt vi phạm giao thông và giao dịch ngân hàng cơ bản ngay tại trạm, cùng một nút bấm SOS kết nối trực tiếp đến lực lượng an ninh địa phương khi cần. Điểm được các thành viên Hội đồng đánh giá cao không chỉ nằm ở số lượng tiện ích, mà ở cách mô hình chuyển đổi phương thức phục vụ: từ mô hình phục vụ tại cơ quan hành chính sang "điểm chạm số" hoạt động 24/7 ngay tại khu dân cư, giúp giảm thời gian, chi phí và khoảng cách thực hiện thủ tục hành chính cho người dân. Thiết kế mô hình mở, linh hoạt, dễ nâng cấp và nhân rộng cũng được xem là yếu tố giúp "Trạm Công dân số" không làm phát sinh áp lực lớn đối với ngân sách Nhà nước, đồng thời có khả năng triển khai theo hình thức xã hội hóa.

Quang cảnh buổi làm việc

Đề nghị công nhận là sáng kiến cải cách hành chính cấp bộ

Thực hiện Quyết định số 4261/QĐ-BCA-V03 ký ngày 02/7/2026 của Bộ Công an về thành lập Hội đồng xét, đề nghị công nhận sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ (gọi tắt là Hội đồng) đối với sáng kiến "Trạm Công dân số" của CATP, sáng 17/7, Hội đồng đã có buổi làm việc với CATP. Buổi làm việc do Thiếu tướng Trần Nguyên Quân - Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp - Bộ Công an chủ trì.

Hội đồng đánh giá việc triển khai của mô hình bước đầu đã mang lại hiệu quả, góp phần đưa dịch vụ công và các tiện ích số đến gần người dân, nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, thực hiện hiệu quả Đề án 06 của Chính phủ và các chủ trương của Bộ Công an. Theo báo cáo, mô hình hiện đã được triển khai tại 6 điểm trên địa bàn Thành phố và đang được tham mưu nhân rộng thêm 100 Trạm tại các phường, xã, đặc khu trong năm 2026, hướng đến xây dựng mạng lưới các điểm tiếp cận dịch vụ số thuận tiện, phục vụ người dân ngay tại nơi sinh sống. Bên cạnh đó, các thành viên Hội đồng còn góp ý một số ý kiến để hoàn thiện, phát triển mô hình. Đặc biệt là công tác triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn về an ninh dữ liệu cấp độ 3 và an ninh đa lớp, bảo mật an toàn dữ liệu thông tin cá nhân. Đồng thời xây dựng các phương án phản ứng nhanh, phòng ngừa các tình huống diễn biến bất ngờ.

Người dân trải nghiệm dịch vụ y tế tại "Trạm Công dân số"

Mô hình "Trạm Công dân số" đa tiện ích tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, TPHCM

Tại buổi làm việc, các thành viên Hội đồng đã đánh giá công tâm, minh bạch, khách quan về mô hình "Trạm Công dân số" với số điểm 88,92/100 điểm, đồng thời nhất trí đề xuất Bộ Công an công nhận sáng kiến "Trạm Công dân số" của CATP là sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ. Thiếu tướng Trần Nguyên Quân - Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp - Bộ Công an phát biểu: "Qua chương trình làm việc, chúng tôi đã có những trải nghiệm rất hữu ích với mô hình "Trạm Công dân số" của CATP. Qua đó, đa số các thành viên Hội đồng đều đánh giá rất cao thông qua các lá phiếu chấm điểm. Hiện CATP là đơn vị đạt điểm cao nhất trong các đơn vị có sáng kiến cải cách hành chính được Bộ Công an thẩm định, đánh giá. Mô hình "Trạm Công dân số" của CATP đang tiếp cận rất gần với mô hình Giải pháp xây dựng Đề án "Trạm Công dân số" của Chính phủ. 5 tiện ích lớn của mô hình không chỉ dành riêng cho lực lượng Công an Nhân dân, mà còn dành cho tất cả các lĩnh vực khác của đời sống xã hội. Hội đồng chúng tôi sẽ sớm phối hợp CATP hoàn tất các hồ sơ thủ tục để sớm đề xuất Bộ Công an công nhận sáng kiến "Trạm Công dân số" của CATP là sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ, làm nền tảng cơ sở để nhân rộng mô hình này trong toàn lực lượng CAND và trên phạm vi cả nước".