Phường Sài Gòn ra quân chấn chỉnh trật tự đô thị

Mục đích, tiêu chí rõ ràng trong công tác quản lý

Trước tình hình đô thị hóa diễn ra ngày càng nhanh chóng, quản lý trật tự đô thị trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với các TP lớn, trong đó có TPHCM. Tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè kinh doanh tự phát, vi phạm trật tự xây dựng và vệ sinh môi trường không chỉ làm xấu bộ mặt đô thị mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân và an toàn giao thông.

Nhận thức rõ vấn đề này, từ đầu năm 2026 Thành ủy TPHCM đã ban hành Chỉ thị 09-CT/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý trật tự đô thị. Một trong những văn bản cụ thể hóa quan trọng nhất là Kế hoạch 53/KH-UBND ngày 06/02/2026 của Ủy ban Nhân dân Thành phố, triển khai 2 nhóm giải pháp với 33 nhiệm vụ giao cho 10 sở, ngành, 168 UBND cấp xã thực hiện.

Mục tiêu của kế hoạch không chỉ dừng ở việc giải quyết các điểm nghẽn về trật tự đô thị mà còn hướng đến thay đổi nhận thức, thói quen cũ của người dân, nâng cao chất lượng cuộc sống. Về yêu cầu, kế hoạch nhấn mạnh nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả” - cách tiếp cận quản lý hiện đại, đề cao tính trách nhiệm và hiệu quả.

Ông Trần Công Hậu - Phó Chủ tịch UBND phường Sài Gòn (người thứ 3 từ trái qua) trong buổi ra quân

Kế hoạch đã cụ thể hóa các tiêu chí bảo đảm trật tự, kỷ cương, văn minh đô thị thành 4 nhóm: hạ tầng đô thị, trật tự đô thị, mỹ quan đô thị và vệ sinh môi trường. Mỗi nhóm đều có những tiêu chí định lượng cụ thể từ yêu cầu mặt đường không gồ ghề, hè phố lát phẳng sạch đẹp... đến việc không tồn tại chợ tạm, chợ tự phát hay các điểm giữ phương tiện trái phép.

Điểm mạnh nổi bật của kế hoạch là sự phân chia rành mạch giữa "giải pháp trước mắt" và "giải pháp lâu dài". Ở giai đoạn ngắn hạn, kế hoạch tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, tổ chức giải tỏa và sắp xếp lòng đường, vỉa hè, kiên quyết xử lý các vi phạm và thành lập các tổ công tác để đôn đốc, kiểm tra. Đây là những hành động mang tính "dọn dẹp", tạo sự chuyển biến ngay lập tức về diện mạo đô thị.

Về lâu dài sẽ tiến hành rà soát, sửa đổi và hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật, đặc biệt là đề xuất xử phạt "nguội" bằng hình ảnh trong lĩnh vực đô thị và vệ sinh môi trường - bước tiến quan trọng trong ứng dụng công nghệ vào quản lý nhà nước, giúp tiết kiệm thời gian, nhân lực và tăng tính răn đe.

Bên cạnh đó đầu tư hệ thống hạ tầng phục vụ quản lý trật tự công cộng, bố trí các điểm sinh hoạt cộng đồng, điểm tập kết rác, nhà vệ sinh công cộng, giải pháp căn cơ để giảm nhu cầu sử dụng không gian công cộng trái phép. Song song với đó, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, bao gồm lắp đặt đồng bộ hệ thống camera giám sát tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để tự động phát hiện vi phạm đồng thời tạo kênh để người dân dễ dàng phản ánh vi phạm qua ứng dụng VNeID, Tổng đài 1022 và các trang mạng xã hội.

Huy động sức mạnh tổng hợp

Một trong những nguyên nhân khiến công tác quản lý trật tự đô thị kém hiệu quả thời gian qua là chưa rõ ràng trong phân công trách nhiệm giữa các đơn vị, không ai chịu trách nhiệm chính. Kế hoạch của P. Sài Gòn đã khắc phục điểm yếu này bằng cách giao trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị.

Công an phường được xác định là cơ quan chủ trì trong nhiều nhiệm vụ quan trọng, phối hợp với Phòng Kinh tế - Hạ tầng và Đô thị, Phòng Văn hóa - Xã hội, các công ty dịch vụ công ích cùng các sở, ngành của TP. Bên cạnh đó, kế hoạch cũng huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị: Cấp ủy - Trưởng các khu phố phối hợp hỗ trợ và phát huy vai trò của tổ tự quản; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội tham gia tuyên truyền, vận động, giám sát. Cách tiếp cận "cả hệ thống chính trị vào cuộc" này phù hợp với tinh thần chỉ đạo của Thành ủy, xem quản lý trật tự đô thị không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng chức năng mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.

Xử lý vi phạm đậu xe lấn chiếm trên đường Lý Tự Trọng

Thực tế triển khai trên toàn TP đã cho thấy những tín hiệu tích cực. Sau hơn 3 tháng thực hiện Kế hoạch 53/KH-UBND, toàn TP đã xác định 1.742 khu vực phức tạp về trật tự công cộng; tổ chức hơn 24.700 lượt tuần tra với gần 110.000 lượt cán bộ tham gia; xử lý trên 33.000 trường hợp vi phạm với số tiền phạt gần 29 tỷ đồng, tháo dỡ hơn 2.200 bảng hiệu, mái che lấn chiếm. Bên cạnh đó, hơn 35.000 lượt tuyên truyền được tổ chức, vận động trên 34.000 cơ sở ký cam kết. Đây là những con số ấn tượng, cho thấy sự quyết liệt trong chỉ đạo và thực thi.

Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế chắc chắn sẽ đối mặt với nhiều thách thức; trong đó, sức ỳ từ thói quen của người dân là rào cản lớn nhất. Nhiều hộ kinh doanh đã gắn bó với việc lấn chiếm vỉa hè trong nhiều năm, đây là sinh kế của họ; việc di dời, sắp xếp lại cần có lộ trình và giải pháp hỗ trợ phù hợp, không thể thực hiện một cách máy móc, thiếu sự đồng cảm. Kế hoạch đã nhận thức được điều này khi yêu cầu "kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, vận động và biện pháp cưỡng chế thích hợp, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến an sinh xã hội".

Nguồn lực có hạn cũng là thách thức không nhỏ. Việc lắp đặt hệ thống camera giám sát đồng bộ, XD cơ sở dữ liệu số và cải tạo hạ tầng đô thị đòi hỏi kinh phí lớn, trong khi ngân sách địa phương còn hạn chế. Vấn đề duy trì thành quả sau chiến dịch cũng cần được quan tâm đặc biệt. Kinh nghiệm từ nhiều đợt ra quân trước đây cho thấy, tình trạng vi phạm thường tái diễn sau khi chiến dịch kết thúc. Kế hoạch đã cố gắng giải quyết vấn đề này bằng cách nhấn mạnh yêu cầu "làm đến đâu dứt điểm đến đó” và phân công trách nhiệm duy trì thường xuyên, liên tục. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi sự kiên trì và cam kết chính trị lâu dài.

Mở ra chương mới cho đô thị văn minh

Sự kết hợp giữa xử lý vi phạm, ứng dụng công nghệ và huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị tạo nên cách tiếp cận đa chiều, không chỉ giải quyết vấn đề trước mắt mà còn hướng tới xây dựng môi trường sống văn minh, bền vững. Thành công cuối cùng phụ thuộc vào khả năng vượt qua các thách thức về thói quen dân cư, nguồn lực có hạn và duy trì thành quả. Điều này đòi hỏi sự kiên trì, quyết tâm chính trị, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng và trên hết là sự đồng thuận của người dân. Nếu làm được điều đó, P. Sài Gòn sẽ trở thành hình mẫu trong phong trào xây dựng đô thị văn minh, góp phần đưa TPHCM ngày càng khang trang, sạch đẹp, đáng sống.