Gói thầu XL-03 đã thông xe 1,4Km
Sau hơn nửa năm từ thời điểm các địa phương bàn giao phần lớn mặt bằng, DA cải tạo rạch Xuyên Tâm (đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật) đã có nhiều chuyển biến tích cực. Toàn hành lang con rạch trở nên thông thoáng, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà thầu triển khai máy móc thi công. Nhiều người dân sống trong khu vực (KV) vui mừng cho biết, bất kể ngày đêm, các công nhân (CN) đều tăng ca làm việc trên công trường. Hiện chủ đầu tư và nhà thầu đang đẩy mạnh việc thi công.
Dọc rạch Xuyên Tâm - nơi từng gắn với tình trạng ô nhiễm kéo dài, nay đang là đại công trường chỉnh trang đô thị với nhiều mũi thi công đồng loạt. Dự án được kỳ vọng không chỉ cải thiện cảnh quan, thoát nước, môi trường sống cho người dân dọc tuyến, mà còn góp phần thay đổi diện mạo của TPHCM. Nhìn tiến độ thi công, nhiều người dân đang kỳ vọng về hình hài một tuyến kênh hiện đại đi qua KV trung tâm TPHCM.
Theo ghi nhận của PV Chuyên đề Công an TPHCM, trong những ngày cuối tháng 9 này, dọc 2 bờ rạch Xuyên Tâm, công trường thi công nhộn nhịp với máy múc, máy ủi san phẳng mặt bằng; CN làm việc liên tục để đẩy nhanh tiến độ DA chỉnh trang, cải tạo DA hơn 17.200 tỷ đồng. Tại KV gói thầu XL-01, đoạn gần cầu Bùi Đình Túy, anh Trần Công Thức (24 tuổi, quê Nghệ An) cho biết, đang chờ Ban quản lý (BQL) DA tính toán phương án để đóng cọc và đổ dầm mũ bờ kè. Khi được hỏi về cảm nhận khi trực tiếp tham gia thi công dòng rạch ô nhiễm bậc nhất TPHCM, anh Thức chia sẻ: "Làm công trình này để cải tạo lại kênh rạch thì tốt quá rồi! Hai bên bờ kênh này trước đây ô nhiễm lắm, hôi không chịu nổi. Chúng tôi làm ở đây, ban đêm gió thổi một cái là muốn nghẹt thở, nhưng được làm cho con rạch sạch đẹp, cải tạo lại môi trường sống cho dân thì ai cũng mừng".
Trang thiết bị, máy móc được đưa vào để thi công rạch Xuyên Tâm
Theo tìm hiểu của chúng tôi, DA rạch Xuyên Tâm chia thành 3 gói thầu xây lắp và đang được triển khai đồng loạt. Trong đó, gói thầu XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật dài khoảng 1,4 km (đi qua P. An Nhơn và P. Bình Lợi Trung) hiện đạt 85% khối lượng. Trong những ngày đầu tháng 9, chủ đầu tư phối hợp với nhà thầu tổ chức lễ thông xe kỹ thuật đoạn bờ trái dài 1,4 km thuộc gói thầu XL-03. Trong khi đó, hiện nay DA nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật đang được nhà thầu đẩy nhanh tiến độ. Theo người dân địa phương, rạch Xuyên Tâm đang dần thay đổi diện mạo từng ngày. Chủ đầu tư và các nhà thầu đang tăng tốc thi công, phấn đấu hoàn thành toàn bộ DA vào cuối năm 2027, sớm hơn 1 năm so với kế hoạch.
Theo BQL dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM, toàn tuyến rạch dài hơn 8,8 km; trong đó, tuyến chính dài gần 6,7 km, từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật; 3 nhánh cầu Sơn, Bình Triệu, Bình Lợi dài hơn 2,2 km. Theo thiết kế, lòng rạch được nạo vét sâu khoảng 3,5 m, rộng 20 - 30 m, kết hợp xây hệ thống thu gom nước thải, nước mưa. Hai bên rạch sẽ có đường rộng 2 làn xe mỗi bên, cùng vỉa hè, công viên, hệ thống chiếu sáng. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 17.230 tỷ đồng từ ngân sách. Trong khi đó, gói thầu XL-01 thực hiện đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến cầu Bùi Đình Túy, bao gồm rạch Cầu Sơn dài 2,94 km; gói XL-02 từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến, gồm rạch Bình Lợi và rạch Bình Triệu, dài khoảng 4,5 km; gói XL-03 từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, dài khoảng 1,3 km.
Tăng tốc để sớm về đích
Theo ông Nguyễn Quang Duy - Phó Giám đốc Công ty Hồng An, đại diện liên danh thực hiện gói thầu XL-03, đơn vị đã tổ chức 6 mũi thi công với khoảng 70 CN làm việc ngày đêm để bảo đảm tiến độ. Đặc thù của gói thầu XL-03 là làm gần như suốt ngày đêm bởi gói thầu rạch Xuyên Tâm là công trình nội thành, gần như phải thi công những việc chính vào ban ngày, còn ban đêm huy động vật tư, vì thế phải chia ca kíp để anh em vừa làm vừa nhận vật tư và thi công liên tục. Theo kế hoạch, toàn bộ gói thầu XL-03 sẽ hoàn thành, đưa vào phục vụ người dân cuối năm 2026.
Trong khi đó, 2 gói thầu còn lại là XL-01 và XL-02 cũng đang được đẩy nhanh tiến độ sau khi phần lớn mặt bằng được bàn giao. Gói thầu còn lại là XL-01 và XL-02 có tổng chiều dài hơn 7,4 km, đi qua các phường Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung. Sau khi tiếp nhận phần mặt bằng được bàn giao cuối tháng 6/2026, nhà thầu đã triển khai 13 mũi thi công đồng thời tiếp tục dọn dẹp chướng ngại vật để mở thêm mũi mới.
Rạch Xuyên Tâm ngày càng thông thoáng
Tại KV từ số 181 đến 197 đường Điện Biên Phủ thuộc gói thầu XL-01, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Vài tháng trước, nơi đây vẫn là đoạn rạch ô nhiễm, đầy rác thải và cây dại. Đến nay, đường công vụ đã hình thành giữa lòng rạch; máy móc, thiết bị, xe chở vật liệu hoạt động liên tục. Không dừng lại đó, nhiều cấu kiện bê-tông đúc sẵn được tập kết tại công trường, trong khi máy khoan CDM hoạt động ở nhiều vị trí.
Ông Đặng Đình Quyền - quản lý DA của nhà thầu Trung Nam E&C, đại diện liên danh nhà thầu - cho biết, công trường đang triển khai 6 mũi thi công với hơn 50 CN, kỹ sư cùng nhiều máy móc, thiết bị. Các đơn vị tập trung san gạt mặt bằng, khoan CDM, đóng cọc và rung hạ cừ. Thời gian tới, nhà thầu tiếp tục đổ bê-tông dầm mũ đỉnh kè. Dự kiến đến cuối năm nay, các phần việc nền tảng cơ bản hoàn thành, tạo điều kiện tăng tốc thi công. Cũng theo ông Quyền, đến nay khối lượng gói thầu XL-01 đạt hơn 10% so với kế hoạch do phát sinh nhiều vướng mắc. Trong đó, nhà thầu phải xử lý lượng lớn xà bần do người dân phá dỡ nhà để lại; nhiều vị trí hạ tầng điện, nước và viễn thông chưa được di dời; hệ thống cấp nước ngầm chưa được xử lý đồng bộ. Việc vận chuyển máy móc, thiết bị, vật tư vào công trường cũng gặp khó khăn do chủ yếu chỉ được thực hiện từ 10 giờ đêm đến 6 giờ sáng hôm sau.
Hiện nay một số tuyến đường còn hạn chế lưu thông và tải trọng. Dịp này, nhà thầu cũng kiến nghị cơ quan chức năng hỗ trợ thiết lập "luồng xanh", tạo điều kiện vận chuyển vật tư vào ban ngày và cho phép phương tiện đi qua một số tuyến đường đang hạn chế lưu thông nhằm phục vụ DA trọng điểm. Theo ông Quyền, với nỗ lực của nhà thầu và chủ đầu tư, công việc đang được đẩy nhanh. Nếu vướng mắc đối với "luồng xanh", di dời hạ tầng được giải quyết sớm thì nhà thầu có thể đạt tiến độ hoàn thành DA vào cuối năm 2027.
Phối cảnh dự án rạch Xuyên Tâm sau khi hoàn thành
Trong khi đó, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng - Phó Giám đốc BQL dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TPHCM - cho biết, trong tổng thể các chương trình này, DA rạch Xuyên Tâm được kỳ vọng trở thành hình mẫu về cải tạo kênh rạch, chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng sống của người dân. Chủ đầu tư cùng các nhà thầu đang tổ chức thi công ngày đêm, tìm giải pháp tối ưu để vừa bảo đảm chất lượng vừa rút ngắn thời gian thực hiện. Mục tiêu là hoàn thành DA cải tạo rạch Xuyên Tâm vào cuối năm 2027 theo chỉ đạo của UBND TPHCM, sớm hơn 1 năm so với kế hoạch ban đầu.
Nói về con rạch ô nhiễm hàng đầu thành phố, bà Nguyễn Thị Kim (ngụ P. Gia Định) cho biết: "Trước đây rạch Xuyên Tâm ô nhiễm rất nặng, nào là muỗi, gián rồi rác thải. Gia đình tôi cũng như bà con ở đây đều rất mừng khi thấy tuyến đường mỗi ngày một thành hình. Nhưng niềm vui đó cũng đi kèm với nhiều khó khăn, trước đây nhà tôi rộng khoảng 65m², giờ chỉ còn hơn 27m², chật chội đủ đường. Trước kia ngủ xoay kiểu gì cũng được, giờ cả nhà chỉ có thể nằm theo một chiều...". Bà Kim mong chính quyền có thêm chính sách hỗ trợ đối với những trường hợp diện tích nơi ở còn lại quá nhỏ, giúp các hộ này giảm bớt áp lực sau giải tỏa.