Từ khám sức khỏe toàn dân đến Hồ sơ sức khỏe điện tử theo vòng đời

Người dân được chăm sóc sức khỏe chủ động

Hướng tới kỷ niệm 50 năm TP.Hồ Chí Minh vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (02/7/1976 - 02/7/2026), ngành Y tế Thành phố đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng HSSKĐT cho mỗi người dân. Được hình thành từ hai nguồn dữ liệu cốt lõi là dữ liệu sức khỏe và dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, HSSKĐT không chỉ là thành quả của chuyển đổi số mà còn là nền tảng cho mô hình chăm sóc sức khỏe chủ động, liên tục và lấy người dân làm trung tâm. Đây là mục tiêu mà ngành Y tế TPHCM kiên trì theo đuổi suốt nhiều năm qua. Một HSSKĐT chỉ thực sự có giá trị khi không chỉ lưu giữ các thông tin hành chính hay dữ liệu của một vài lần khám, chữa bệnh, mà phải phản ánh đầy đủ và liên tục diễn biến sức khỏe cũng như quá trình bệnh tật của mỗi người dân theo thời gian. Điều tưởng như rất khó thực hiện trên quy mô gần 15 triệu dân của TPHCM nay đang từng bước trở thành hiện thực.

Trạm y tế các phường ra quân Ngày hội chăm sóc sức khỏe toàn dân

Chương trình khám sức khỏe toàn dân không chỉ nhằm phát hiện sớm bệnh tật, quản lý các yếu tố nguy cơ và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân, mà còn tạo ra một nguồn dữ liệu sức khỏe có giá trị đặc biệt cho cả cá nhân và hệ thống y tế. Theo kế hoạch, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ ít nhất mỗi năm một lần. Kết quả của mỗi lần khám sẽ được chuẩn hóa và tự động cập nhật vào HSSKĐT. Qua từng năm, các chỉ số về thể trạng, huyết áp, đường huyết, mỡ máu, chức năng các cơ quan, các yếu tố nguy cơ, kết quả sàng lọc và phân tầng nguy cơ sẽ được bổ sung liên tục, tạo thành một chuỗi dữ liệu phản ánh quá trình thay đổi sức khỏe của mỗi người dân từ khi còn khỏe mạnh cho đến các giai đoạn tiếp theo của cuộc đời. Đó chính là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời - một nguồn thông tin nền tảng mà trước đây ngành Y tế rất khó có điều kiện xây dựng một cách đồng bộ cho toàn dân.

Sẽ không còn tình trạng một người có nhiều hồ sơ ở nhiều viện khác nhau

Song song với chương trình khám sức khỏe toàn dân, Sở Y tế TPHCM đang khẩn trương xây dựng Kho dữ liệu ngành y tế, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Khi hệ thống này được đưa vào vận hành, dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh của người dân tại các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn sẽ được liên thông, chuẩn hóa và tích hợp vào HSSKĐT. Mỗi lần người dân đến khám bệnh, điều trị nội trú, phẫu thuật, thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, sử dụng thuốc hay theo dõi bệnh mạn tính sẽ tiếp tục bổ sung thêm những thông tin mới vào hồ sơ. Theo thời gian, hệ thống sẽ hình thành dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, phản ánh toàn bộ lịch sử khám, chữa bệnh của mỗi người dân.

Như vậy, bên cạnh các thông tin định danh cá nhân, bảo hiểm y tế, tiền sử dị ứng, tiền sử gia đình, tiêm chủng và các thông tin hành chính khác, HSSKĐT sẽ từng bước được hình thành từ hai nguồn dữ liệu cốt lõi. Thứ nhất là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời, được tạo nên từ các lần khám sức khỏe định kỳ hằng năm, phản ánh sự thay đổi về tình trạng sức khỏe, các yếu tố nguy cơ và mức độ nguy cơ của mỗi người dân trong suốt cuộc đời. Thứ hai là dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, được hình thành từ toàn bộ quá trình khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế, bao gồm chẩn đoán, điều trị, phẫu thuật, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, sử dụng thuốc và diễn biến của các bệnh lý theo thời gian. Đây chính là hai lớp dữ liệu có giá trị nhất của HSSKĐT. Một lớp phản ánh tình trạng sức khỏe của người dân khi còn khỏe mạnh hoặc ở giai đoạn chưa mắc bệnh; lớp còn lại phản ánh toàn bộ quá trình phát sinh, điều trị và kiểm soát bệnh tật. Hai nguồn dữ liệu này bổ sung cho nhau, giúp hình thành một "bức tranh sức khỏe" đầy đủ và liên tục của mỗi người.

Không chỉ đối với người bệnh mà đối với người thầy thuốc, đây là bước thay đổi có ý nghĩa rất lớn. Khi tiếp nhận người bệnh, bác sĩ không chỉ biết người bệnh đang mắc bệnh gì ở thời điểm hiện tại mà còn có thể theo dõi toàn bộ diễn biến sức khỏe và bệnh tật trong nhiều năm trước đó. Những thông tin này sẽ hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn, cá thể hóa điều trị, hạn chế chỉ định các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh không cần thiết, giảm chi phí cho người bệnh, đồng thời tránh trùng lặp dữ liệu giữa các cơ sở khám, chữa bệnh. Ở góc độ quản lý, kho dữ liệu sức khỏe được tích lũy liên tục sẽ giúp ngành y tế theo dõi xu hướng bệnh tật của cộng đồng, đánh giá hiệu quả các chương trình can thiệp, dự báo nhu cầu chăm sóc sức khỏe, phân bổ nguồn lực hợp lý và xây dựng các chính sách y tế dựa trên bằng chứng khoa học. Xa hơn nữa, khi dữ liệu được chuẩn hóa và tích lũy đủ lớn, đây sẽ là nền tảng để phát triển trí tuệ nhân tạo trong y tế, y học dự phòng, y học chính xác và y học cá thể hóa. Hệ thống y tế sẽ từng bước chuyển từ mô hình điều trị khi đã mắc bệnh sang mô hình quản lý sức khỏe chủ động, dự báo nguy cơ sớm và can thiệp trước khi bệnh tiến triển.

Người dân vui mừng khi được khám sức khỏe miễn phí

Nhiều xã, phường tăng tốc thực hiện khám sức khỏe toàn dân

Qua thống kê, nhiều địa phương đã nổi lên là những đơn vị triển khai quyết liệt và đạt kết quả nổi bật. Top dẫn đầu toàn Thành phố là An Nhơn Tây với 8.100 người được khám sức khỏe, tiếp theo là Bà Điểm với 7.887 người. Các địa phương khác trong nhóm dẫn đầu gồm Tân Nhựt (3.439 người), Bắc Tân Uyên (3.213 người), Hiệp Phước (3.091 người), Tăng Nhơn Phú (2.876 người), Tân Mỹ (2.802 người), Xuân Thới Sơn (2.719 người), Tân Tạo (2.481 người) và Đất Đỏ (2.146 người). Điểm chung của các địa phương này là sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương; chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám sức khỏe và huy động các tổ chức đoàn thể tham gia vận động người dân. Đây là những kinh nghiệm thực tiễn cần được nhân rộng trong toàn Thành phố. Bên cạnh nhóm dẫn đầu, nhiều xã, phường, đặc khu cũng đã đạt kết quả tích cực với trên 1.000 người được khám sức khỏe như Đặc khu Côn Đảo, các phường/xã: Hồ Tràm, Tân Thuận, Thủ Đức, Bình Hưng Hòa, Bình Tân, An Lạc, Hóc Môn, Tân Khánh, Linh Xuân, Phú Hòa Đông, Chợ Lớn, Đông Hòa, Đông Hưng Thuận, Vĩnh Lộc, Bình Trị Đông, Hưng Long và Bà Rịa. Ngoài ra, còn có gần 30 xã, phường đạt từ 500 đến dưới 1.000 người được khám sức khỏe, cho thấy chương trình đang từng bước được triển khai đồng bộ trên nhiều địa bàn có quy mô dân số và điều kiện tổ chức khác nhau.

Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu tích cực, số liệu cập nhật cũng cho thấy sự chênh lệch khá lớn giữa các địa phương. Một số xã, phường hiện vẫn có số lượng người được khám sức khỏe rất thấp, chưa tương xứng với yêu cầu tiến độ của chương trình. Trong 6 tháng còn lại của năm 2026, Thành phố sẽ bước vào giai đoạn tăng tốc để hoàn thành mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe. Sở Y tế đề nghị 168 xã, phường, đặc khu tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ sở khám sức khỏe, đồng thời cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời kết quả khám lên Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng. Việc duy trì tiến độ triển khai song song với bảo đảm chất lượng dữ liệu không chỉ góp phần hoàn thành mục tiêu của chương trình mà còn từng bước hình thành cơ sở dữ liệu sức khỏe thống nhất của Thành phố, tạo nền tảng quan trọng cho việc quản lý, dự báo và chăm sóc sức khỏe người dân một cách liên tục, chủ động và hiệu quả.