(CATP) TPHCM đang tăng tốc Chương trình chỉnh trang đô thị với quy mô lớn chưa từng có khi nâng chỉ tiêu di dời nhà ở trên và ven kênh rạch từ 20.000 lên 40.000 căn nhằm cải thiện môi trường sống, tăng năng lực chống ngập và tạo động lực tăng trưởng kinh tế cho giai đoạn tới.
Trọng tâm của chương trình là di dời nhà ở ven kênh, rạch được Đảng bộ và chính quyền TPHCM triển khai quyết liệt với nhiều giải pháp, chương trình hành động cụ thể, hướng đến mục tiêu nâng cao mỹ quan đô thị, giảm ô nhiễm tại các tuyến sông, kênh, rạch trên địa bàn thành phố (TP).
Theo báo cáo của Sở Xây dựng (XD) TPHCM, từ nay đến năm 2030 TP đặt mục tiêu di dời tối thiểu 20.000 căn nhà nằm ven sông, kênh, rạch nhằm chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường sống và phát triển hạ tầng giao thông đường thủy. Các khu vực triển khai trọng điểm gồm kênh Đôi, kênh Tẻ, rạch Ông Lớn và nhiều tuyến kênh, rạch khác trên địa bàn. Đối với các khu vực nhỏ lẻ, TP sẽ giao địa phương chủ động tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế.
Nhà ven kênh, rạch tại TPHCM
Theo kế hoạch, toàn TP dự kiến triển khai 44 dự án (DA) di dời nhà ven kênh, rạch; trong đó có 40 DA sử dụng vốn ngân sách và 4 DA thực hiện theo hình thức xã hội hóa, tổng số nhà cần di dời là 23.429 căn. Riêng tại 3 phường Bình Đông, Chánh Hưng và Phú Định, lượng nhà ven kênh, rạch cần di dời chiếm hơn 65% tổng số toàn TP, tương đương khoảng 15.708 căn. Đây được xác định là khu vực trọng điểm trong Chương trình chỉnh trang đô thị ven sông, kênh, rạch giai đoạn tới.
Đối với khu vực này, TPHCM đã XD đề án riêng với mục tiêu di dời 14.609 căn nhà. Song song với đó, TP sẽ triển khai 9 DA phát triển nhà ở tái định cư (TĐC), nhà ở xã hội và tạo quỹ đất đấu giá nhằm bổ sung nguồn vốn thực hiện chương trình. Theo đơn vị phụ trách DA, công trình nạo vét, XD hạ tầng và cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi tại phường Phú Định hiện ảnh hưởng đến 804 trường hợp, gồm 319 trường hợp trên bờ và 485 trường hợp sống ven sông.
Tại phường Chánh Hưng, DA cải tạo môi trường và chỉnh trang đô thị đã ảnh hưởng đến khoảng 800 trường hợp. Đến nay, địa phương đã hoàn tất bàn giao mặt bằng 760 trường hợp với tổng diện tích hơn 28.000m²; trong đó có 163 trường hợp đăng ký nhận nhà TĐC. Trong số này, 40 hộ dân đã được bố trí căn hộ tại DA nhà ở xã hội số 2.225 Phạm Thế Hiển, góp phần ổn định nơi ở và đời sống cho người dân thuộc diện di dời.
Sở XD yêu cầu các địa phương phải lên danh mục DA cụ thể, trong đó xác định sơ bộ tổng mức đầu tư, chi phí bồi thường, TĐC và kinh phí XD hạ tầng kỹ thuật liên quan. Việc nâng quy mô di dời được kỳ vọng không chỉ giúp cải thiện điều kiện sống cho người dân ở các khu vực xuống cấp, mất an toàn, mà còn góp phần khơi thông dòng chảy, giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao năng lực chống ngập cho đô thị. Bên cạnh đó, TPHCM cũng đặt mục tiêu tái thiết không gian ven sông, kênh rạch theo hướng hiện đại, đồng bộ về hạ tầng và cảnh quan đô thị, hướng tới phát triển bền vững.
Sở XD được giao chủ trì tham mưu các giải pháp tổng thể về chỉnh trang đô thị ven kênh rạch và nâng cao khả năng chống ngập trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực đô thị hóa ngày càng lớn. Việc đẩy mạnh các DA hạ tầng, chỉnh trang đô thị và cải thiện môi trường sống được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026.