Kế hoạch tăng cường công tác PCCC&CNCH tại 5 phường: Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung, Thạnh Mỹ Tây và Bình Quới của Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TPHCM chính là một nỗ lực thay đổi cách tiếp cận đó. Đây không chỉ là một hoạt động nghiệp vụ, mà là một bước chuyển chiến lược: từ đối phó thụ động sang phòng ngừa chủ động, từ hành động đơn lẻ sang huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, và từ kiểm tra hình thức sang khắc phục thực chất.
Huy động sức mạnh tổng hợp
Các vụ cháy gây thiệt hại về người tại quán ăn trên đường Ngô Đức Kế, phường Bình Thạnh và nhà dân tại địa chỉ số 101/11 đường Phạm Hữu Chí, phường Chợ Lớn không phải là những sự cố cá biệt. Chúng phản ánh một thực trạng phổ biến: nhà ở kết hợp kinh doanh, cơ sở dịch vụ và khu dân cư đông đúc luôn tiềm ẩn những nguy cơ cháy nổ khó lường. Hệ thống điện quá tải, nguồn lửa và nguồn nhiệt không được kiểm soát, hàng hóa dễ cháy tích tụ, và điều kiện thoát nạn bị hạn chế... Đây là những "quả bom nổ chậm" cần được nhận diện và xử lý kịp thời.
Việc lựa chọn 5 phường trọng điểm cho thấy sự tính toán có cơ sở khoa học và thực tiễn của cơ quan chức năng. Đây là những địa bàn có nhiều loại hình nhà ở, nhà trọ, cơ sở sản xuất, kinh doanh xen cài trong khu dân cư; một số khu vực còn khó khăn về giao thông, nguồn nước và khả năng tiếp cận của phương tiện chữa cháy. Điểm đáng ghi nhận là việc lựa chọn không chỉ dựa trên mật độ dân cư hay số lượng cơ sở kinh doanh, mà còn tính đến yếu tố "khả năng tiếp cận của phương tiện chữa cháy", một cách nhìn mang tính quyết định trong việc ứng phó sự cố. Bởi lẽ, trong công tác PCCC, hiểu đúng vấn đề đã là giải quyết được một nửa.
Đại diện các phường tham dự hội nghị
Đại tá Trần Trung Hiếu, Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TPHCM cùng Ban Chỉ huy các đơn vị nghiệp vụ trực thuộc, Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 16, đại diện lãnh đạo UBND và Ban Chỉ huy Công an 5 phường thể hiện một nguyên tắc quan trọng: phòng cháy không thể là công việc riêng của lực lượng cảnh sát PCCC, mà phải là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị và cộng đồng dân cư.
Trong đó, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH phát huy vai trò hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn, kiểm tra và đôn đốc; chính quyền địa phương huy động các ban, ngành, đoàn thể, khu phố và lực lượng tại chỗ cùng tham gia. Sự phân công này không chỉ đảm bảo tính chuyên nghiệp mà còn tạo ra cơ chế phối hợp chặt chẽ, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các bên – một "căn bệnh" cố hữu trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước. Đặc biệt, việc Đội PCCC&CNCH khu vực 16 là đơn vị trực tiếp chiến đấu được giao nhiệm vụ phối hợp với Công an phường thể hiện sự gắn kết giữa công tác phòng ngừa và công tác ứng phó. Người trực tiếp chữa cháy hiểu rõ nhất những khó khăn, bất cập tại từng địa bàn, từ đó có thể đề xuất những giải pháp phòng ngừa sát thực tế.
Loại bỏ "căn bệnh" cố hữu trong công tác PCCC
Trọng tâm của kế hoạch là gắn rà soát, kiểm tra với hướng dẫn, theo dõi và đôn đốc khắc phục. Mỗi địa bàn, cơ sở có nguy cơ cao phải được lập danh mục, xác định rõ nguy cơ chủ yếu, đơn vị và cán bộ phụ trách, thời hạn thực hiện cùng tài liệu chứng minh kết quả. Những tồn tại đã phát hiện phải được theo dõi đến khi có kết quả xử lý, tránh kéo dài hoặc không rõ trách nhiệm.
Đây là cách tiếp cận thể hiện tư duy quản lý dựa trên kết quả, giải quyết một "căn bệnh" cố hữu trong công tác PCCC nhiều năm qua: tình trạng "kiểm tra thì nhiều, khắc phục thì ít". Thay vì kiểm tra hình thức rồi kết thúc bằng biên bản như trước đây, giờ kế hoạch yêu cầu kết quả kiểm tra phải chuyển thành những thay đổi cụ thể về điều kiện an toàn tại cơ sở. Mục tiêu 100% cơ sở được cập nhật dữ liệu và quản lý theo quy định, không bỏ sót, bỏ lọt địa bàn, cơ sở là một chỉ tiêu đầy tham vọng nhưng cần thiết, bởi lẽ trong công tác PCCC, bỏ sót một cơ sở đồng nghĩa với việc để tồn tại một "quả bom nổ chậm" trong cộng đồng.
Đại tá Trần Trung Hiếu, Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an TPHCM, phát biểu tại hội nghị
Song song với kiểm tra, kế hoạch chú trọng tuyên truyền, huấn luyện phù hợp từng nhóm đối tượng, nhất là chủ nhà trọ, người thuê trọ, hộ gia đình, chủ cơ sở và lực lượng tại chỗ. Các mô hình "Tổ liên gia an toàn PCCC", "Điểm chữa cháy công cộng", "Nhà tôi 3 có" tiếp tục được củng cố, hướng đến việc hình thành thói quen chủ động bảo vệ an toàn trong từng hộ gia đình.
Đây là cách tiếp cận đúng đắn, bởi trong nhiều vụ cháy, thời gian vàng để dập tắt đám cháy ban đầu chỉ tính bằng phút. Nếu lực lượng tại chỗ được huấn luyện bài bản, có phương tiện tại chỗ và biết cách xử lý, thiệt hại có thể được giảm thiểu đáng kể trước khi lực lượng chuyên nghiệp đến hiện trường. Vai trò của cộng đồng trong PCCC không chỉ là "hỗ trợ" mà thực sự là "tuyến đầu" trong cuộc chiến chống "giặc lửa".
Việc thực hiện được chia thành các giai đoạn rõ ràng: chuẩn bị, rà soát và xây dựng danh mục trọng điểm đến hết tháng 10/2026; triển khai đồng bộ các nhiệm vụ từ tháng 11/2026 đến hết tháng 5/2027; sơ kết, đánh giá và duy trì kết quả từ tháng 6/2027. Cách tổ chức này thể hiện tư duy quản lý theo lộ trình, tránh tình trạng "đánh trống bỏ dùi" triển khai rầm rộ ban đầu rồi lắng xuống khi hết chiến dịch. Đặc biệt, giai đoạn duy trì kết quả từ tháng 6/2027 cho thấy mục tiêu không chỉ là giải quyết tình trạng trước mắt, mà là tạo ra sự thay đổi bền vững trong ý thức và hành động của toàn xã hội. Đây chính là điểm khác biệt giữa một "chiến dịch" và một "chiến lược" giữa giải pháp tình thế và giải pháp căn cơ.
Nhân rộng cách làm hiệu quả
Từ việc triển khai tại 5 phường, Phòng Cảnh sát PCCC & CNCH sẽ đánh giá, rút kinh nghiệm để tiếp tục nhân rộng cách làm phù hợp tại các địa phương khác, trong đó có phường Chợ Lớn. Mục tiêu xuyên suốt là kiểm soát nguy cơ ngay từ cơ sở, kéo giảm số vụ cháy và hạn chế thiệt hại, nhất là thiệt hại về người. Đây là một cách tiếp cận có tính chiến lược, bởi không thể triển khai đồng loạt trên toàn thành phố với nguồn lực hạn chế. Việc tập trung vào một số địa bàn trọng điểm, sau đó đánh giá, rút kinh nghiệm và nhân rộng là cách làm khoa học.
Hội nghị triển khai Kế hoạch tăng cường công tác PCCC&CNCH tại 5 phường: Gia Định, Bình Thạnh, Bình Lợi Trung, Thạnh Mỹ Tây và Bình Quới
Hiệu quả của kế hoạch cần được thể hiện bằng những nguy cơ được loại bỏ, những lối thoát nạn được bảo đảm, những tồn tại được khắc phục và khả năng ứng phó của lực lượng tại chỗ được củng cố. Với sự chỉ đạo sát sao của Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH Công an Thành phố, sự phối hợp của chính quyền địa phương và trách nhiệm của mỗi cơ sở, mỗi người dân, công tác phòng ngừa hỏa hoạn sẽ có thêm nền tảng vững chắc để bảo vệ tính mạng, tài sản và sự bình yên cho cộng đồng.
Để kế hoạch thực sự đi vào cuộc sống, lực lượng phối hợp còn cần có sự thay đổi từ trong nhận thức và hành động của mỗi người dân. Nhà nước có thể ban hành quy định, lực lượng chức năng có thể kiểm tra, nhắc nhở, xử phạt, nhưng chỉ có sự chủ động, tự giác của mỗi cá nhân, mỗi tổ chức mới có thể tạo ra một môi trường sống an toàn bền vững. Bởi lẽ, trong công tác PCCC, an toàn không phải là đích đến cuối cùng, mà là một hành trình không ngừng nghỉ. Mỗi ngày không có cháy là một ngày thành công, nhưng thành công đó chỉ được duy trì nếu mỗi chúng ta luôn ý thức rằng: ngọn lửa có thể bùng lên bất cứ lúc nào, và chỉ có sự chuẩn bị tốt nhất mới có thể bảo vệ được những gì quý giá nhất.
Nhưng để kế hoạch thực sự thành công, lực lượng chức năng cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, và trên hết là sự đồng lòng, chung sức của mỗi người dân. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể xây dựng được một Thành phố Hồ Chí Minh an toàn, văn minh và đáng sống.