(CATP) Trong bối cảnh đô thị hóa tăng tốc, nhà ở cao tầng, chung cư mini và các hộ kinh doanh kết hợp sinh hoạt xuất hiện ngày càng dày đặc, nguy cơ cháy, nổ luôn tiềm ẩn trong từng ngóc ngách đời sống. Chỉ một tia lửa nhỏ, một thiết bị chập điện hay rò rỉ khí gas đều có thể dẫn đến hậu quả thương tâm. Thực tế từ nhiều vụ cháy gần đây cho thấy, thiếu thiết bị cảnh báo, thiếu kỹ năng thoát nạn và thiếu phương tiện chữa cháy ban đầu là 3 nguyên nhân chính khiến thiệt hại tăng cao. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ tính mạng và tài sản, phóng viên Chuyên đề Công an TPHCM đã có buổi trao đổi với Thiếu tá Nguyễn Vi Đin, Phó đội trưởng Đội CC&CNCH Khu vực 20, về những dụng cụ cần trang bị trong mỗi gia đình và các giải pháp xử lý tình huống khi có cháy.
P.V: Các thiết bị đầy đủ dùng PCCC trong gia đình hiện nay gồm những dụng cụ nào thưa đồng chí?
- Thiếu tá Nguyễn Vi Đin: Các thiết bị phòng cháy, chữa cháy cần có trong gia đình hiện nay gồm: các thiết bị cảnh báo cháy, thiết bị cảnh báo rò rỉ khí gas (nếu dùng gas), ngoài ra có thể trang bị hệ thống họng nước chữa cháy trong nhà. Các phương tiện chữa cháy ban đầu như: bình chữa cháy xách tay, chăn chiên... Các phương tiện cứu nạn, cứu hộ như: đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn, dụng cụ phá dỡ (búa, rìu, xà beng...), mặt nạ phòng độc, thang dây, bộ dây hạ chậm... Đây là "lá chắn" đầu tiên giúp phát hiện sớm nguy cơ, nhất là vào ban đêm - thời điểm đa số vụ cháy gây chết người. Lưu ý quan trọng là mỗi hộ gia đình cần có ít nhất 2 lối thoát nạn. Tất cả thành viên phải được hướng dẫn, tập dượt phương án thoát nạn; nên tham gia phong trào "Nhà tôi 3 có” (có thiết bị cảnh báo cháy, có mặt nạ phòng độc, có lối thoát nạn thứ hai).
Thiếu tá Nguyễn Vi Đin, Phó đội trưởng Đội CC&CNCH Khu vực 20
P.V: Đồng chí hướng dẫn chi tiết cách sử dụng từng loại bình chữa cháy trong nhà như bình bột, bình CO2, bình bọt.
- Thiếu tá Nguyễn Vi Đin: Khi xảy ra cháy, cần sử dụng đúng từng loại bình chữa cháy. Cụ thể, với Bình CO2, phải đứng đầu hướng gió (ngoài trời) hoặc gần cửa (trong phòng). Tiếp cận ngọn lửa trong khoảng 1,5 - 2m. Một tay bóp van, tay còn lại cầm đáy bình, hướng loa phun vào gốc lửa và bóp mạnh. Lưu ý cần tránh: không cầm vào phần kim loại của loa phun (dễ gây bỏng lạnh); không dùng để chữa cháy kim loại kiềm, than cốc, phân đạm (dễ sinh khí CO); không dùng nơi có gió mạnh; không để bình nơi nhiệt độ >55°C. Đối với bình bột và bình foam, lắc mạnh 5 - 7 lần trước khi phun. Đứng cách đám cháy 3 - 4m; rút chốt an toàn, bóp van, hướng vào gốc lửa. Về phương thức bảo quản, cần kiểm tra đồng hồ áp lực định kỳ. Không để gần nguồn nhiệt hay hóa chất ăn mòn. Nếu đã mở hoặc đã phun, phải nạp lại.
P.V: Xin đồng chí nói rõ thêm về cách kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ các thiết bị PCCC trong gia đình như đầu báo khói, vòi chữa cháy hay đèn thoát hiểm.
- Thiếu tá Nguyễn Vi Đin: Kiểm tra và bảo dưỡng thiết bị PCCC tại nhà, đối với đầu báo cháy. Báo nhiệt: dùng máy sấy hoặc thiết bị test để tăng nhiệt tại đầu báo. Báo khói: dùng bình tạo khói giả, tuyệt đối không dùng lửa thật. Báo lửa: dùng nguồn sáng mô phỏng IR/UV. Hệ thống phải kích hoạt cảnh báo từ 10 - 30 giây.
Nếu hộ gia đình có hệ thống họng nước vách tường, cách sử dụng gồm: rải và nối vòi vào lăng phun - họng nước; mở van cấp nước rồi phun vào đám cháy từ khoảng cách 5 - 7m. Lưu ý, với loại lăng không khóa cần 2 người thao tác để bảo đảm an toàn. Vòi không để gấp khúc, không kéo lê, không đặt lên vật sắc nhọn. Sau khi dùng phải giặt, phơi khô rồi mới cuộn lại. Với đèn thoát hiểm, đèn sự cố, thời gian chiếu sáng tối thiểu 120 phút khi mất điện. Biển báo "lối ra/exit" phải rõ ràng, màu nền xanh, chữ trắng. Kiểm tra theo định kỳ hướng dẫn của nhà sản xuất.
Thiếu tá Nguyễn Vi Đin tham gia cao điểm tuyên truyền PCCC tại các xã
Nguyên lý hoạt động của hệ thống báo cháy tự động luôn ở chế độ trực. Khi các yếu tố môi trường (nhiệt - khói - lửa) vượt ngưỡng, đầu báo sẽ gửi tín hiệu về trung tâm, kích hoạt chuông - còi - đèn báo cháy. Hệ thống có 4 chế độ gồm: trực: chỉ sáng đèn nguồn AC; sự cố: loa kêu ngắt quãng, đèn Trouble sáng; báo cháy: chuông reo, đèn báo cháy và đèn vùng sáng liên tục; hồi phục: nhấn reset.
Quy trình xử lý khi báo cháy kích hoạt gồm: Bước 1: Báo động - báo cháy phải hô hoán để mọi người biết, nhấn nút báo cháy khẩn cấp (nếu có). Gọi 114 hoặc ứng dụng Help 114. Bước 2: Cắt điện khu vực cháy giúp hạn chế cháy lan và tránh nguy cơ giật điện. Bước 3: Chữa cháy ban đầu, sử dụng bình chữa cháy, chăn chiên, họng nước..., dùng dụng cụ phá dỡ hỗ trợ giải cứu người mắc kẹt. Bước 4: Hướng dẫn thoát nạn - bảo vệ tài sản, đưa người già, trẻ em, người khó di chuyển ra trước. Di chuyển tài sản quan trọng khỏi vùng có nguy cơ cháy lan. Bước 5: Nếu chữa cháy ban đầu không hiệu quả, phải rời khỏi nhà càng nhanh càng tốt theo lối thoát nạn đã chuẩn bị. Đón và hướng dẫn lực lượng Cảnh sát PCCC khi xe chữa cháy đến.
Từ thực tế hàng trăm vụ cháy, ý thức phòng ngừa trong gia đình quan trọng không kém thiết bị. Một số thói quen cần duy trì là kiểm tra điện trước khi ngủ hoặc ra khỏi nhà. Không tích trữ nhiều xăng, dầu, gas trong nhà. Không sạc xe điện qua đêm hoặc gần vật dễ cháy. Không khóa kín toàn bộ cửa thoát hiểm. Dạy trẻ cách nhận biết báo cháy và cách thoát hiểm. Mỗi hộ nên tự tổ chức tập huấn chữa cháy và thoát hiểm định kỳ. Việc trang bị thiết bị, tuân thủ kỹ năng thoát nạn, ứng phó đúng cách khi có sự cố không chỉ bảo vệ tính mạng từng người mà còn góp phần ổn định an ninh trật tự, giảm thiểu nguy cơ cháy lan trong khu dân cư - nơi mật độ người và tài sản đều rất lớn.
P.V: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!
KIM NGỌC - YẾN ÁNH (thực hiện)