Tai nạn "từ trên trời rơi xuống"
Đến chiều 01/10, lực lượng chức năng vẫn đang khẩn trương xử lý hiện trường sự cố cây xanh ngã đè sập tường nhà dân trên đường số 7, Khu công nghiệp (KCN) Vĩnh Lộc (phường Bình Tân, TPHCM). Trận mưa lớn kéo dài cùng gió giật đã khiến một cây xanh cao hàng chục mét, tán rộng bất ngờ bật rễ trơ trọi, quật sập toàn bộ đoạn tường gạch dài và đè bẹp mái tôn dãy nhà tạm bên cạnh.
Là người thoát chết trong gang tấc, ông Lê Văn Duy (65 tuổi) vẫn chưa hết bàng hoàng. Ông Duy nhớ lại, rạng sáng cùng ngày, do nước ngập sâu vào phòng nên ông giăng võng nằm sát vách tường. Khi trời vừa dứt mưa, ông nghe tiếng "bực, bực" phát ra từ phía ngoài vách. Nghi có chuyện chẳng lành, ông vội lao nhanh ra cửa. Chỉ vài giây sau, thân cây khổng lồ đổ ập xuống ngay vị trí ông vừa nằm.
Tại hiện trường, phần rễ cây bật trơ khỏi mặt đất. Ông Hồ Hải Sơn, chủ khu đất cho biết, hàng cây dọc tuyến đường này có tuổi đời hàng chục năm nhưng hệ thống rễ cọc bám rất nông. Người dân xung quanh từng phải tự cắt tỉa một số nhánh khô vì lo ngại mất an toàn. Trong khi đó, việc duy tu, bảo dưỡng và mé nhánh định kỳ chưa được đơn vị quản lý thực hiện đầy đủ khiến cành lá um tùm, tiềm ẩn tai nạn cho công nhân và xe cộ qua lại đông đúc mỗi ngày.
Lực lượng chức năng chặt nhánh cây trên đường An Dương Vương
Thực tế cho thấy, đã có không ít tai nạn thương tâm cướp đi mạng sống của người đi đường chỉ vì cành cây gãy đổ. Tối 18/9, tại khu vực trước trạm xe buýt trường Đại học Sư phạm (số 290 An Dương Vương, phường Chợ Quán), một cây xanh bất ngờ đổ đè lên xe buýt do anh Lý Anh Tuấn điều khiển. Cành cây văng xuống đường tiếp tục đè trúng xe máy do ông L.V.D (SN 1967) cầm lái chở vợ là bà D.T.T (SN 1969). Công an phường Chợ Quán phối hợp cùng lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH khẩn trương đưa các nạn nhân đi cấp cứu, song ông L.V.D đã tử vong, còn người vợ bị thương nặng.
Cũng trên tuyến đường này, vào chiều 04/9, một người phụ nữ (52 tuổi) chạy xe máy đến trường đón con thì bị một nhánh cây đường kính khoảng 20cm rơi từ độ cao gần 20m đè trúng. Nạn nhân nhập viện trong tình trạng chấn thương nặng sọ não và cột sống cổ. Dù được các bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy nỗ lực hồi sức, nhưng nạn nhân không qua khỏi.
Trước đó không lâu, một nhánh cây lớn trong công viên Tao Đàn bất ngờ gãy rơi trúng nhóm người đang tập thể dục phía dưới. Hậu quả, 2 người tử vong tại chỗ và 3 người khác bị thương nặng phải đi cấp cứu... Những tai nạn xảy ra liên tiếp cho thấy, cây xanh đô thị dù mang lại bóng mát và góp phần cải thiện môi trường sống, nhưng khi cây có dấu hiệu sâu bệnh, mục ruỗng, nghiêng, bộ rễ bị tổn thương hoặc gặp gió giật mạnh thì có thể trở thành mối lo cho con người.
Hiểm họa không chỉ đến từ cây xanh
Theo Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ, mùa mưa năm nay chính thức bắt đầu. Đặc biệt, mưa lớn thường đi kèm các hiện tượng thời tiết cực đoan như giông mạnh, lốc xoáy, sét đánh và gió giật. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự cố cây xanh bật gốc, tốc mái nhà, đứt dây điện, đổ cột điện... Chính vì thế, bên cạnh mối lo cây đổ, nguy cơ tai nạn điện và ngập nước cũng gia tăng đáng kể.
Những cơn mưa từ khoảng 50mm trở lên nếu xuất hiện cùng thời điểm triều cường có thể gây ngập sâu tại nhiều tuyến đường. Khi nước dâng, các miệng cống, hố ga bị che khuất trở thành những "cái bẫy" khó nhận biết. Nếu tại khu vực ngập có dây điện bị đứt hoặc nguồn điện bị rò rỉ, người đi đường có thể đối mặt với nguy hiểm mà bằng mắt thường không thể nhận biết.
Hiện trường vụ cây đổ đè sập nhà dân trên đường số 7, KCN Vĩnh Lộc
Một nguy cơ khác là cây xanh ngã đổ vào đường dây điện. Khi thân cây, cành cây kéo đứt dây hoặc làm hư hỏng hệ thống điện, khu vực xung quanh có thể trở thành "vùng nguy hiểm". Việc người dân tò mò đến gần, tự ý di chuyển dây điện, cây đổ hoặc các vật dụng kim loại trong khu vực ngập nước có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Trước thực trạng trên, các cơ quan chức năng TPHCM quyết liệt vào cuộc. Sở Xây dựng TPHCM đã có văn bản yêu cầu các địa phương và đơn vị liên quan tăng cường giải pháp bảo đảm an toàn cây xanh đô thị trong mùa mưa bão năm 2026. Các đơn vị quản lý được yêu cầu rà soát toàn bộ cây xanh trên đường phố, trong công viên; đốn hạ, thay thế những cây sâu bệnh, già cỗi, mục ruỗng, nghiêng gây nguy hiểm, có nguy cơ gãy đổ.
Đặc biệt, những cây có bộ rễ bị ảnh hưởng bởi quá trình thi công hạ tầng như nâng cấp vỉa hè, hệ thống cấp thoát nước, điện lực, viễn thông... phải được kiểm tra kỹ. Các loại cây cao lớn như: sao, dầu, lim xẹt tại khu vực đông dân cư, có mật độ phương tiện cao cũng cần được theo dõi. Đây là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh TPHCM có mật độ dân cư, phương tiện và công trình đô thị cao. Một cây lớn đổ xuống tuyến đường đông người vào đúng giờ cao điểm không chỉ gây thiệt hại tài sản mà còn có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về tính mạng.
Về phía ngành điện, theo ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC), đơn vị cũng đã triển khai kế hoạch phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, yêu cầu các đơn vị thực hiện phương châm "4 tại chỗ", "3 sẵn sàng"; đồng thời tập trung kiểm tra những khu vực ngầm hóa lưới điện, điểm giao giữa lưới nổi và lưới ngầm, các vị trí đấu nối vào nhà dân, tuyến điện ven sông, kênh rạch và khu vực thường xuyên ngập nước...
Công an khám nghiệm hiện trường vụ nhánh cây rơi trong công viên Tao Đàn, khiến 5 người thương vong
"Cẩm nang an toàn" trong mùa mưa
Để phòng tránh tai nạn đau lòng, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an TPHCM đặc biệt khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện nghiêm các biện pháp an toàn. Trước khi mưa bão xảy ra, phải chủ động gia cố, kiểm tra, chằng chống lại nhà cửa; gia cố mái tôn, mái tôn xi măng, trần nhựa, cửa kính, pa-nô quảng cáo, bồn nước trên cao; tự cắt tỉa cây xanh quanh nhà hoặc báo chính quyền xử lý cành cây vươn ra vỉa hè, mái nhà; kiểm tra toàn bộ hệ thống điện trong nhà, nâng cao ổ cắm và lắp đặt thiết bị chống rò điện.
Khi xảy ra mưa bão, giông lốc, phải tìm nơi trú ẩn an toàn; nên ở trong nhà kín cửa, tránh xa cửa sổ, cửa kính; tuyệt đối không trú mưa dưới gốc cây lớn, cột điện, khu vực công trình đang thi công hoặc gần các vật dễ đổ; hạn chế ra đường, tuyệt đối không cố di chuyển khi có gió giật mạnh hay giông sét; không di chuyển qua vùng nước ngập sâu chảy xiết; không chạm vào thiết bị điện khi tay ướt hoặc đang đứng dưới nước. Khi cúp điện, người dân dùng đèn pin chiếu sáng, không dùng nến khi tìm kiếm đồ đạc gần khu vực bếp gas hay không gian hẹp đề phòng cháy nổ.
Sau khi mưa bão tan, cần cảnh giác rủi ro rò rỉ điện; tránh xa các đường dây điện đứt, rơi xuống đường hoặc ngâm trong nước; kiểm tra nhà cửa trước khi vào; ngắt cầu dao/Aptomat chính trước khi vào lại nhà bị ngập nước; chỉ mở lại điện khi nhà đã khô ráo hoàn toàn và hệ thống đã kiểm tra an toàn; quản lý trẻ em, tuyệt đối không cho trẻ em tắm mưa, lội nước hay chơi đùa gần miệng cống thoát nước, khe rãnh, sông rạch.
Đối với các công trình và đơn vị quản lý thi công, phải có biện pháp bảo đảm an toàn cho cần trục tháp, máy vận thăng khi giông bão. Chủ đầu tư các tháp viễn thông, trụ bê-tông điện lực phải rà soát, kiểm định tải trọng và giằng chống kiên cố. Đơn vị quản lý cây xanh phải nhanh chóng tháo gỡ vướng mắc thủ tục, cắt tỉa dứt điểm các cây nguy hiểm, không để xảy ra tình trạng "đợi sự cố rồi mới khắc phục".
An toàn tính mạng của bản thân và gia đình không thể chỉ trông chờ vào may mắn. Khi phát hiện cây xanh nghiêng, gốc bị bung rễ, cột điện xiêu vẹo hay dây điện bị chùng đứt, người dân hãy tránh xa và báo ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan chức năng để kịp thời xử lý...