Ông Surachai Parunram là một nông dân kỳ cựu trồng lúa và mía ở vùng Đông Bắc của Thái Lan. Ông đã nhiều năm đối mặt với thời tiết thất thường và các hiện tượng cực đoan gây ảnh hưởng đến các vụ mùa của mình nhưng những gì đang chứng kiến là điều ông chưa từng gặp, theo chia sẻ với Channel News Asia (Singapore).
"Khí hậu giờ đây hoàn toàn khó lường. Lúc thì nóng bức, ngay sau đó lại đổ mưa" - người nông dân 55 tuổi chia sẻ.
Ông đã dành hơn một năm để chuẩn bị và thích nghi với những điều kiện khắc nghiệt sắp tới, chẳng hạn như thay đổi cơ cấu cây trồng và đưa thêm các loại vật nuôi chịu hạn tốt hơn – như lợn rừng – vào mô hình canh tác quy mô nhỏ của mình tại tỉnh Nakhon Ratchasima. "Tôi rất lo lắng. Chúng tôi không biết nên sản xuất gì vì nông dân ai cũng đang gánh nợ, và cũng chẳng biết lấy thu nhập từ đâu khi không còn nước để canh tác" - ông Surachai chia sẻ.
Khu vực Đông Nam Á đang trong tình trạng cảnh giác cao độ trước hiện tượng mà các chuyên gia nhận định có khả năng là một trong những đợt El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận.
"Chúng tôi chưa từng gặp tình huống nào như thế này trước đây. Mặc dù các sự kiện Siêu El Nino từng xảy ra trong quá khứ, nhưng chúng diễn ra vào thời điểm nhiệt độ toàn cầu chưa cao như hiện nay" - ông Seree Supratid, hiện là Giám đốc Trung tâm Biến đổi Khí hậu và Thảm họa thuộc Đại học Rangsit (Thái Lan) cho biết. "Sự kiện lần này diễn ra trên một hành tinh đã nóng lên khoảng 1,4-1,5°C, nghĩa là các tác động chắc chắn sẽ nghiêm trọng hơn nhiều" - vị chuyên gia này chỉ ra.
Một người bán hàng di chuyển trong tiết trời nắng nóng do hiện tượng El Nino gây ra ở khu vực Đông Nam Á - Ảnh: CNA
Việc gọi hiện tượng này là "siêu" (super) El Nino không phải là một phân loại khoa học chính thức, mà là cách mô tả mức độ nghiêm trọng – "một trường hợp cực đoan khi nhiệt độ đại dương tăng vọt vượt xa mức bình thường", theo lời Ming Yi, nhà khoa học khí hậu vật lý tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS).
Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), sự kiện mới nhất này đã bắt đầu hình thành tại khu vực Thái Bình Dương. Các mô hình dự báo cho thấy hiện tượng này sẽ mạnh lên nhanh chóng; nhiệt độ bề mặt nước biển tại một khu vực trọng yếu ở vùng xích đạo Thái Bình Dương được dự báo sẽ cao hơn mức trung bình khoảng 2°C trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 9. El Niño thường đạt đỉnh điểm vào khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau.
Chuyên gia Ming Yi cho biết, các mô phỏng mô hình hiện tại chỉ ra rằng khu vực Đông Nam Á đang đối mặt với nguy cơ trải qua một đợt El Niño có thể còn nghiêm trọng hơn cả sự kiện kỷ lục giai đoạn 1997-1998. Trong giai đoạn đó, tình trạng hạn hán gay gắt đã bao trùm khu vực, đặc biệt là gây ra các vụ cháy rừng và cháy đất than bùn quy mô lớn tại Indonesia; khói bụi từ các đám cháy này đã bao phủ các nước láng giềng trong lớp khói ngột ngạt, gây thiệt hại kinh tế lên tới hàng tỷ đô la Mỹ.
Lần này, Thái Lan đặc biệt bị ảnh hưởng bởi nông nghiệp, hồ chứa, nhu cầu năng lượng và nhiệt độ cực cao. Rủi ro cũng lan rộng khắp sông Mê Kông và khu vực rộng hơn của lưu vực con sông này tới Campuchia, Lào, Việt Nam và Myanmar thông qua sản xuất lương thực, thủy sản, thủy điện, hỏa hoạn và tác động đến sinh kế.
Areeya Obidiegwu - trợ lý giáo sư tại Khoa Kinh tế Nông nghiệp và Tài nguyên tại Đại học Kasetsart (Thái Lan) nhận định: "Tác động hạn hán lớn gần đây nhất của chúng tôi xảy ra vào năm 2019-2020. Với việc đây là Siêu El Nino, tôi dự đoán mức độ nghiêm trọng sẽ tăng lên - không chỉ gấp đôi - mà có khả năng theo cấp số nhân, mặc dù không ai có thể dự đoán con số chính xác".
Trong khi đó, chuyên gia Seree Supratid cho biết lượng mưa ở Thái Lan sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng vào năm tới. Và sau khi siêu El Nino đạt đến đỉnh điểm, những tác động mạnh nhất sẽ xảy ra trong vòng 4 đến 6 tháng tới. Ông nhận định: “Khi mùa hè ở Thái Lan đến, nhiệt độ chắc chắn sẽ tăng cao. “Sau giữa năm tới, lượng mưa lớn sẽ quay trở lại, có khả năng đủ nghiêm trọng để gây ra các đợt lũ lụt kéo dài”. Sonthi Kochawat - chuyên gia môi trường và sức khỏe tại Hiệp hội Học giả Môi trường Thái Lan, cảnh báo, mặc dù mùa mưa sẽ bị trì hoãn nhưng khi mưa rơi, nó có thể xuất hiện dưới dạng “bom mưa” do bão gây ra, thất thường và tập trung hơn, những trận mưa như trút nước, ngắn và rất dữ dội.
Một ngư dân đánh bắt trong tiết trời nắng nóng ở Philippines - Ảnh: CNA
Sự nóng lên của khí hậu có thể khuếch đại các tác động liên quan đến El Nino vì đại dương và bầu không khí ấm hơn làm tăng độ ẩm và năng lượng sẵn có cho các hiện tượng cực đoan bao gồm lượng mưa lớn.
Indonesia và Malaysia phải đối mặt với rủi ro ngày càng tăng đối với nông nghiệp cũng như cháy rừng và khói mù, trong khi lượng mưa giảm có thể gây căng thẳng cho các trang trại, nguồn cung cấp nước và thủy điện ở Philippines. Singapore ít phải chịu hạn hán nông nghiệp hơn nhưng vẫn dễ bị ảnh hưởng bởi nắng nóng cực độ, khói lan xuyên biên giới và chi phí nhập khẩu lương thực cao hơn.
El Nino đe dọa hoạt động sản xuất các mặt hàng chính của khu vực bao gồm gạo và dầu cọ, có khả năng đẩy giá lương thực tăng cao vào thời điểm người tiêu dùng đang phải đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng lớn hơn.
Chuyên gia Ming cho biết các điều kiện khí hậu sắp tới sẽ làm trầm trọng thêm nỗi đau kinh tế do cuộc khủng hoảng năng lượng đang diễn ra ở Đông Nam Á. El Nino có thể đồng thời tấn công các mặt hàng chính như gạo và dầu cọ, nghĩa là các nước có thể phải đối mặt với tổn thất sản xuất trong nước và giá nhập khẩu trong khu vực cao hơn. Trong đợt El Nino mạnh 2015-2016, sản lượng lúa gạo ở Đông Nam Á giảm đáng kể. Theo nghiên cứu của Bloomberg Economics dựa trên các sự kiện trước đó, nó cũng có thể làm tăng thêm gần 2 điểm phần trăm vào lạm phát giá tiêu dùng ở cả Indonesia và Philippines, phần lớn là do sản lượng mùa màng giảm đã đẩy giá lương thực lên cao.
Các chuyên gia cho biết, trên toàn khu vực, nhiệt độ đại dương tăng cao có thể sẽ gây ra tình trạng tẩy trắng san hô trên diện rộng, gây tổn hại cho cả môi trường biển và ngành du lịch liên quan, phản ánh các sự kiện cực đoan trong quá khứ.
Mực nước ở sông Mê Kông xuống thấp do nắng nóng gây ra bởi hiện tượng siêu El Nino ở Đông Nam Á - Ảnh: CNA
Do El Nino có thể được dự báo trước nên chính phủ các nước trong khu vực đã và đang chuẩn bị cho những gì sắp xảy ra.
Chuyên gia Ming cho biết, họ có thể đóng vai trò then chốt trong việc giảm thiểu ảnh hưởng của hiện tượng siêu El Nino thông qua các biện pháp như quản lý tài nguyên nước hiệu quả hơn, khuyến khích áp dụng các loại cây trồng chịu hạn và trợ cấp bảo hiểm cây trồng.
(CAO) Biến đổi khí hậu đã tạo ra tình trạng nắng nóng cực hạn ở thị trấn Floridia, vùng Sicily của Ý khiến cuộc sống của người dân nơi đây bị đảo lộn.