(CAO) Hôm 12/4, Reuters đưa tin giá tiêu dùng của Mỹ đã tăng mạnh nhất trong gần bốn năm vào tháng 3/2026 do cuộc chiến với Iran dẫn đến giá xăng và dầu diesel tăng kỷ lục. Tình trạng này đã giáng một đòn mạnh vào Tổng thống Mỹ Donald Trump khi khiến tỷ lệ ủng hộ ông giảm dần do sự bất mãn của dư luận về cách ông điều hành nền kinh tế.
Mặc dù báo cáo Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) của Bộ Lao động Mỹ được công bố hôm 10/4 cho thấy thước đo lạm phát cơ bản (không bao gồm các thành phần thực phẩm và năng lượng dễ biến động) đã tăng vừa phải trong tháng trước, các nhà kinh tế cho biết đó là do dữ liệu tháng 3 chỉ ghi nhận những tác động ban đầu của cú sốc giá dầu, với những tác động vòng hai dự kiến sẽ xảy ra mạnh hơn trong những tháng tới.
Các nhà kinh tế cũng lưu ý rằng cái gọi là “CPI cốt lõi” đã bị kiềm chế tăng bởi cái mà họ gọi là “sự sụt giảm bất thường về giá xe hơi và xe tải đã qua sử dụng cũng như bảo hiểm y tế. Do đó, họ cho biết các chỉ số lạm phát cốt lõi khả quan sẽ không mang lại sự an tâm cho các quan chức tại Cục Dự trữ Liên bang (Fed). Giới chuyên gia vẫn tin rằng Fed rất có thể sẽ không cắt giảm lãi suất trong năm nay.
Báo cáo được công bố sau sự phục hồi mạnh mẽ về tăng trưởng việc làm trong tháng 3, cho thấy sự ổn định của thị trường lao động. “Nền kinh tế vừa chịu một cú sốc lạm phát trực tiếp do chiến tranh ở Trung Đông gây ra” - Christopher Rupkey, nhà kinh tế trưởng tại FWDBONDS nhận định. “Các nhà kinh tế nói rằng một khi lạm phát đã vượt tầm kiểm soát, gần như không thể đảo ngược xu hướng tăng giá và đưa chi phí trở lại mức cũ” – Rupkey cảnh báo thêm.
Theo Cục Thống kê Lao động thuộc Bộ Lao động cho biết chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 0,9% trong tháng trước tại Mỹ là mức tăng lớn nhất kể từ tháng 6/2022.
Người dân Mỹ bơm xăng ở một trạm xăng ở thành phố Chicago, Mỹ - Ảnh: Reuters
Giá xăng tăng 21,2%, mức tăng lớn nhất kể từ khi chính phủ Mỹ bắt đầu theo dõi chuỗi số liệu này một cách nhất quán vào năm 1967, chiếm gần ba phần tư mức tăng CPI hàng tháng. Các loại nhiên liệu động cơ khác, bao gồm dầu diesel cũng tăng vọt với mức kỷ lục 30,8%.
Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran đã khiến giá dầu thô toàn cầu tăng vọt hơn 30%, với giá xăng bán lẻ trung bình toàn nước Mỹ lần đầu tiên vượt quá 4USD/gallon sau hơn 3 năm. Mặc dù ông Trump hồi đầu tuần đã tuyên bố lệnh ngừng bắn hai tuần với điều kiện Iran mở lại eo biển Hormuz, nhưng thỏa thuận này dường như rất mong manh.
Trong 12 tháng tính đến tháng 3/2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 3,3% sau khi tăng 2,4% trong tháng 2. Sự tăng vọt này nhấn mạnh những thách thức về khả năng chi trả mà người tiêu dùng Mỹ đang phải đối mặt và rủi ro chính trị ngày càng leo thang đối với ông Trump - người đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024 với lời hứa sẽ ra sức kéo giảm giá cả sinh hoạt cho người dân.
Tỷ lệ ủng hộ của người Mỹ đối với ông Trump đã giảm đi đáng kể do cách ông điều hành nền kinh tế và chi phí sinh hoạt tăng cao khiến tỷ lệ này ở mức thấp nhất kể từ khi ông trở lại Nhà Trắng, vào thời điểm mà đảng Cộng hòa đang chuẩn bị bảo vệ thế đa số ghế ở quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào mùa thu năm nay.
Người dân mua sắm ở siêu thị Costco, thành phố New York, Mỹ trong bối cảnh giá cả sinh hoạt tăng cao - Ảnh: Reuters
Nhà Trắng hôm 10/4 đã tìm cách chuyển hướng sự chú ý của dư luận khỏi giá xăng dầu khi đăng tải trên mạng xã hội rằng "giá trứng, thịt bò, thuốc kê đơn, sữa và các mặt hàng thiết yếu khác đang giảm hoặc ổn định nhờ các chính sách của Tổng thống Trump".
Tâm trạng ảm đạm được phản ánh qua Khảo sát Người tiêu dùng của Đại học Michigan, cho thấy Chỉ số Tâm lý người tiêu dùng đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trong tháng này trong bối cảnh dư luận dự đoán rằng chiến tranh Iran sẽ làm gia tăng lạm phát.