Theo Rospotrebnadzor – cơ quan của Nga phụ trách về các bệnh truyền nhiễm thì nhà nghiên cứu này là một nữ kỹ thuật viên phòng thí nghiệm 28 tuổi làm việc tại Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk (Siberia), thuộc thị trấn Shelekhov. Cô đã qua đời sau khi được chẩn đoán mắc bệnh viêm phổi không rõ nguyên nhân.
Rospotrebnadzor đã giảm nhẹ khả năng có mối liên hệ giữa cái chết của nhà nghiên cứu này – người được truyền thông địa phương nêu tên là Darya Shipilova và công việc của cô.
Cơ quan này khẳng định: "Không phát hiện vi sinh vật nào liên quan đến nhiệm vụ chuyên môn của nhân viên này trong các mẫu bệnh phẩm thu thập từ bệnh nhân", đồng thời cho biết thêm rằng "tình hình dịch tễ" trong khu vực vẫn ổn định.
Tuy nhiên, theo Thống đốc địa phương Igor Kobzev, người đứng đầu cơ quan này là bà Anna Popova đã đến Irkutsk vào cuối tuần trước để tham dự cuộc họp khẩn cấp của ủy ban phòng chống dịch bệnh khu vực.
Ông Kobzev chia sẻ trên Telegram rằng cuộc họp liên quan đến một "ca nghi nhiễm bệnh đặc biệt nguy hiểm của một cư dân trong vùng".
Theo Maxim Modin, người đứng đầu quận Shelekhovsky ở miền đông nước Nga, gần biên giới Mông Cổ thì chính quyền khu vực đang thực hiện “một loạt các biện pháp chống dịch toàn diện”.
Chính quyền Irkutsk cũng hủy bỏ sự kiện dọn dẹp cộng đồng thường niên dự kiến diễn ra vào cuối tuần.
Truyền thông địa phương đã xác định Darya Shipilova là nhà nghiên cứu đã qua đời - Ảnh: VK/Darya Shipilova
Cái chết của người phụ nữ đã được các quan chức xác nhận vào tuần trước.
Ekaterina, một cư dân ở Shekelov, nói với CNN hôm 5/10 rằng không có thay đổi rõ ràng nào trong thành phố, nhưng người dân địa phương vẫn lo lắng. “Những người quen của tôi hơi hoảng sợ” – bà cho biết.
Một người dân khác cho biết anh “bị sốc” trước tin này.
Các báo cáo không chính thức, bao gồm cả hãng tin độc lập khu vực Liudi Baikala, cho biết gần 200 người đang được theo dõi.
Điện Kremlin kêu gọi người dân chỉ tin vào những tin tức đến từ các kênh chính thức.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết họ đang liên lạc với cơ quan y tế Nga để "xác minh sự việc, các tình tiết liên quan, các xét nghiệm đang được tiến hành cũng như kết quả của chúng".
"Dựa trên những thông tin không chính thức hiện có, rủi ro đối với sức khỏe của người dân nói chung dường như ở mức thấp" - tổ chức này cho biết.
Bất chấp những trấn an đó, một số quốc gia trong khu vực đã triển khai các biện pháp phòng ngừa.
Bộ Y tế Kazakhstan cho biết mặc dù rủi ro là "rất thấp", tình hình vẫn đang được theo dõi sát sao và "các biện pháp kiểm soát vệ sinh, kiểm dịch đã được triển khai tại các cửa khẩu biên giới quốc gia".
Viện phòng chống dịch hạch Irkutsk - nơi xảy ra vụ việc
Uzbekistan cho biết họ đã "nâng cao mức độ sẵn sàng" của các cơ quan chức năng trong việc ứng phó với các bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan cao. Kyrgyzstan – quốc gia không có biên giới đất liền với Nga và cách Irkutsk khoảng khoảng 2.400 km cũng thông báo vào ngày 5/10 rằng họ đang áp dụng các biện pháp kiểm soát kiểm dịch tại các cửa khẩu biên giới.
Ông Alexander Chepurnov, một chuyên gia về virus tại Siberia, chia sẻ với CNN rằng các quy trình nghiêm ngặt đang được áp dụng nhằm ngăn chặn sự lây lan tiếp theo.
"Sau bất kỳ trường hợp nghi ngờ phơi nhiễm nào, nhân viên đều được yêu cầu phải báo cáo ngay lập tức, thực hiện khử trùng, trải qua kiểm tra y tế và cách ly tại một cơ sở chuyên biệt riêng biệt trong suốt thời gian họ có khả năng lây bệnh" - ông cho biết.
Truyền thông quốc tế đang nghi ngờ nghiên cứu viên này tử vong vì dịch hạch thể phổi.
Bà Angela Rasmussen, chuyên gia về virus tại Tổ chức Vaccine và Bệnh truyền nhiễm (VIDO) chia sẻ với CNN rằng mặc dù bệnh dịch hạch thể phổi có tỷ lệ tử vong cao, nhưng khả năng lây lan của nó lại thấp; người bệnh cần phải tiếp xúc với một lượng lớn vi khuẩn mới có nguy cơ mắc bệnh.
Theo bà, xét về khía cạnh này, nó khác biệt so với các bệnh hô hấp như COVID-19.
Bà Rasmussen nói thêm rằng dịch hạch là căn bệnh lưu hành tự nhiên trong quần thể động vật hoang dã tại một số khu vực ở Siberia.
Theo thông tin trên trang web của mình, Viện Phòng chống Dịch hạch (Anti-Plague Institute) có đội ngũ khoảng 95 nhà nghiên cứu và là cơ sở y tế công cộng quan trọng, chịu trách nhiệm giám sát cũng như ngăn chặn các đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn và virus có nguy cơ cao gây ra trên khắp vùng Siberia và Viễn Đông của Nga. Ông Alexei Tsydenov, người đứng đầu nước cộng hòa Buryatia, trước đó cho biết nhân viên này tử vong "có thể do bệnh dịch hạch", nhưng lưu ý rằng không có đợt bùng phát dịch bệnh nào tại khu vực của ông.
Dịch hạch thể phổi là một trong ba thể bệnh dịch hạch do vi khuẩn Yersinia pestis gây ra. Hai thể còn lại thường lây lan qua tiếp xúc với bọ chét, động vật hoặc các mô bị nhiễm bệnh.
Các nhân viên phòng thí nghiệm tại Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk thuộc Siberia và Viễn Đông - Ảnh: AP
Một nhà máy nhôm gần phòng thí nghiệm đã yêu cầu nhân viên đeo khẩu trang như một biện pháp phòng ngừa. Ông Artem Fominikh, giám đốc Nhà máy Nhôm Irkutsk, lưu ý rằng đang có những "thông tin trái chiều" lan truyền và kêu gọi mọi người bình tĩnh.
Ông Gennady Onishchenko, cựu lãnh đạo cơ quan giám sát y tế Nga Rospotrebnadzor, phát biểu rằng ca nhiễm tại khu vực Irkutsk "nhiều khả năng không phải là dịch hạch, nhưng ngay cả khi được xác nhận, dịch bệnh này cũng sẽ không lây lan.
Ông Onishchenko chia sẻ với hãng tin TASS rằng thời tiết chuyển lạnh có thể sẽ ngăn chặn sự lây truyền của bệnh.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, bệnh nhân mắc dịch hạch thể phổi thường có các triệu chứng sốt, đau đầu, suy nhược và "viêm phổi tiến triển nhanh kèm khó thở, đau ngực, ho, đôi khi khạc ra đờm lẫn máu hoặc dịch lỏng".
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lưu ý rằng dịch hạch có tỷ lệ tử vong cao nhưng có thể dễ dàng điều trị bằng thuốc kháng sinh nếu được phát hiện sớm.