(CAO) Hôm 3/11, Reuters đưa tin các cuộc tiếp xúc giữa Iran và Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài tám tháng vẫn đang tiếp diễn, sau nhiều ngày đàm phán giữa Iran và các nhà trung gian Qatar kết thúc với các đề xuất được sửa đổi nhưng không có bước đột phá.
"Các cuộc tham vấn thông qua các nhà trung gian đang diễn ra rất tích cực. Chúng tôi đã trình bày các điều kiện và đề xuất của mình và mọi thứ phụ thuộc vào tính hợp lý chính trị của Washington" - Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết trong bình luận được hãng thông tấn nhà nước IRNA đăng tải.
Trong bối cảnh lo ngại xung đột có thể bùng phát trở lại sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, Trung Quốc và Nga đều lên tiếng phản đối khả năng tái diễn hành động quân sự trong một cuộc chiến đã gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu.
Trong khi giá dầu giảm gần 4% hôm 2/11 do giới đầu tư hy vọng rằng vòng hòa giải mới nhất có thể dẫn đến một giải pháp ngoại giao cho cuộc khủng hoảng thì các nguồn tin Iran cho biết họ tin rằng một cuộc tấn công mới của Mỹ vẫn có khả năng xảy ra hơn là một thỏa thuận. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - Esmaeil Baghaei cho biết kế hoạch mà Iran đã đệ trình hồi tháng 9 để chấm dứt chiến tranh vẫn là trọng tâm của các cuộc thảo luận, nhưng ông xác nhận những đề xuất này có thể được rút ngắn.
Ông Baghaei nhấn mạnh: "Cơ sở của đối thoại và đàm phán giữa Iran và Mỹ thông qua các trung gian hòa giải vẫn là đề xuất bảy bước của Iran, hiện đã được rút gọn, cho phép thực hiện trong vòng hai ngày". Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất bảy bước này hồi tháng 9.
Kế hoạch này kêu gọi Mỹ chấm dứt phong tỏa các cảng của Iran, Iran mở lại tuyến đường thủy qua eo biển Hormuz, Mỹ miễn trừ cho việc bán dầu của Iran, hủy bỏ các lệnh trừng phạt mới đối với Iran và sau đó là đàm phán về các vấn đề khác.
Người dân Iran di chuyển trên đường phố thủ đô Tehran vào tháng 10 giữa xung đột với Mỹ - Ảnh: Reuters
Ông Baghaei nhắc lại rằng việc rút gọn kế hoạch sẽ không thay đổi lập trường cơ bản của Iran rằng việc quay trở lại đàm phán về chương trình hạt nhân của nước này chỉ có thể xảy ra sau khi Iran xác minh rằng tất cả các điều kiện của mình đã được đáp ứng. Khi được hỏi liệu khả năng chuyển giao kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran cho một quốc gia khác có được nêu ra trong các cuộc đàm phán hay không, và liệu Iran có thể đồng ý với điều đó hay không, ông trả lời là không.
Một quan chức được thông báo về các cuộc đàm phán cho biết các nhà đàm phán của Iran đã rời đi vào ngày 1/11 nhưng không phải vì bất kỳ vấn đề nào trong các cuộc đàm phán, đồng thời cho biết thêm rằng một dự thảo đề xuất đang được lưu hành mà không nêu chi tiết.
Các nhà trung gian hòa giải Qatar đã đến Tehran vào tối 2/11 để đàm phán với Ngoại trưởng Iran - Araqchi về một phiên bản của dự thảo thỏa thuận Mỹ-Iran đã được đàm phán trong tám ngày qua.
Hôm 2/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Iran muốn đạt được một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh và một thỏa thuận như vậy “có thể xảy ra” nhưng không cung cấp thông tin chi tiết ngay lập tức.
Cuộc chiến mà Mỹ và Israel bất ngờ phát động vào ngày 28/2 đã dẫn đến việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz quan trọng, Mỹ phong tỏa các cảng của Iran, các cuộc tấn công liên tục của máy bay không người lái và tên lửa của Iran vào các quốc gia vùng Vịnh và xung đột mới ở Yemen.
Ông Trump đã nhiều lần nói rằng sẽ không có cuộc tấn công mới nào nhắm vào Iran trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào ngày 3/11. Iran trong khi đó cho biết họ sẽ đáp trả mạnh mẽ bất kỳ cuộc tấn công nào được nối lại bằng kế hoạch tấn công các mục tiêu cả trong và ngoài Trung Đông.
Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị hôm 2/11 cho biết tất cả các bên trong cuộc xung đột nên tập trung vào các giải pháp chính trị thay vì sử dụng vũ khí trở lại, sau cuộc gặp với quan chức an ninh cấp cao Iran - Ali Bagheri Kani tại Bắc Kinh.
Trung Quốc là một khách hàng lớn của các sản phẩm năng lượng vùng Vịnh, đang tham gia tích cực hơn vào ngoại giao Trung Đông trong tuần này khi đón tiếp Quốc vương Haitham bin Tariq al-Said của Oman, quốc gia nằm ở phía nam eo biển Hormuz.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ông Vương cũng đã gặp cố vấn an ninh quốc gia Musaed bin Mohammed al-Aiban của Ả Rập Saudi tại Bắc Kinh hôm 2/11 đồng thời nhấn mạnh lập trường rằng tất cả các bên nên nỗ lực bảo vệ năng lượng khu vực và an ninh của các tuyến đường vận chuyển.
Tại Moscow, Bộ Ngoại giao Nga cho biết các báo cáo về hành động quân sự mới chống lại Iran là nguyên nhân gây quan ngại sâu sắc đồng thời kêu gọi tăng cường nỗ lực ngoại giao.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nói chuyện qua điện thoại với quan chức an ninh hàng đầu của Iran - Mohsen Rezaei hôm 2/11.