Nhật Bản: Xăng sinh học E10 trở thành "lá chắn" giúp bảo đảm an ninh năng lượng

Trước những băn khoăn của người sử dụng về khả năng tương thích với phương tiện, mức tiêu hao nhiên liệu hay nguy cơ ảnh hưởng đến động cơ, theo các chuyên gia, đây là loại xăng sinh học pha 10% ethanol nhiên liệu và 90% xăng khoáng truyền thống, đem lại nhiều lợi ích lớn. Đầu tiên là việc giảm khí gây hiệu ứng nhà kính, góp phần bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu, dù khi bị đốt cháy, xăng E10 cũng thải ra khí carbon dioxide (CO2) nhưng phần lớn sẽ được hấp thu nhờ quá trình quang hợp của các loài thực vật.

Lợi ích kế tiếp là tính liên thông, tương thích với cơ sở hạ tầng và những loại phương tiện hiện có. Theo các chuyên gia, xăng sinh học E10 có thể sử dụng ngay cho các loại động cơ xăng thông dụng hiện nay và tại Nhật Bản - nơi hầu hết các đường phố đều có cây xăng đồng thời có nhiều thuận lợi về phương diện cung cấp loại nhiên liệu này, một số hãng ôtô - trong đó có Toyota - đang tập trung phát triển xăng sinh học thông qua việc vùng trồng nguyên liệu. Ethanol chủ yếu được sản xuất từ nguyên liệu như sắn, mía, ngô... nên cũng có thể xem là nhiên liệu tái tạo, có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên một số thử nghiệm ghi nhận mức tiêu hao nhiên liệu của E10 cao hơn khoảng 2% - 3% so với xăng khoáng, nhưng không phải lúc nào cũng xảy ra.

Thực tế cho thấy việc đốt cháy xăng sinh học chứa ethanol vẫn tạo ra khí thải từ ống xả, nhưng lượng CO2 này tương đương với lượng khí thải mà các cây nguyên liệu (sắn, mía, ngô...) đã hấp thụ trong quá trình sinh trưởng, giúp tạo nên một chu trình tuần hoàn trung hòa carbon. Một số thử nghiệm được thực hiện cho kết quả quãng đường di chuyển của phương tiện khi sử dụng xăng sinh học E10 cũng tương đương hoặc cao hơn xăng khoáng. Loại xăng này đã được sử dụng nhiều năm tại khoảng 60 quốc gia trên thế giới và hiện chưa ghi nhận trường hợp hỏng động cơ và dù ethanol có tính ăn mòn cao hơn xăng khoáng nhưng mức tác động cũng không đáng kể; trong khi phần lớn phương tiện hiện đại được thiết kế tương thích với nhiên liệu chứa ethanol. Các động cơ máy cắt cỏ, bơm nước, thổi lá, máy nông nghiệp... cũng tương thích với loại xăng này.

Một số cây xăng ở thủ đô Tokyo, Nhật Bản đã triển khai bán xăng sinh học từ nhiều năm trước Ảnh: Jiji.com

Liên quan đến lợi ích thứ 3, theo cựu Bộ trưởng Kinh tế và Công nghiệp Nhật Bản Muto Yoji, trong bối cảnh tình hình địa chính trị diễn biến phức tạp như hiện nay, nhiên liệu sinh học đóng vai trò rất quan trọng đối với chiến lược an ninh năng lượng quốc gia của nhiều nước. Đặc biệt xăng E10 sẽ góp phần quan trọng trong việc giảm sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và nguồn cung dầu mỏ từ một số quốc gia, nhất là khi nguồn cung bị đình trệ do xung đột kéo dài ở Trung Đông. Chính phủ Nhật Bản đang tiếp tục thúc đẩy nghiên cứu nhằm phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm của nhiên liệu sinh học...

Mặc dù vậy, giới chuyên môn cũng rút ra một số hạn chế của xăng sinh học, như giá thành còn đắt, trong khi độ hấp thu nước cao dễ dẫn tới ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ và hiệu suất nhiên liệu. Một trong những đặc tính khác biệt của ethanol là khả năng hấp thụ hơi ẩm cao hơn xăng khoáng, vì vậy người sử dụng được khuyến cáo không nên tồn trữ xăng E10 quá lâu, phải bảo đảm bình chứa được vặn kín nắp, tránh để hơi ẩm xâm nhập vào. Trường hợp nước lọt vào bình xăng, xe bị ngập nước, hiện tượng tách lớp có thể xảy ra khi hàm lượng nước tích tụ vượt quá giới hạn hòa tan. Riêng những phương tiện ít sử dụng cần khởi động định kỳ, kiểm tra nhiên liệu và bảo dưỡng theo khuyến nghị của đơn vị sản xuất và không được tự ý pha thêm ethanol vào xăng.