(CAO) Sở Xây TPHCM đang khẩn trương xây dựng chính sách miễn phí vé xe buýt. Nếu được thông qua vào cuối tháng 4, chính sách có thể bắt đầu áp dụng với kỳ vọng tạo cú hích lớn cho giao thông công cộng.
Theo Phó giám đốc Sở Xây dựng Bùi Hòa An cho biết, phương án miễn vé xe buýt đang được các đơn vị nghiên cứu theo hướng áp dụng trên toàn bộ các tuyến nội tỉnh, gồm cả trợ giá và không trợ giá, với quy mô hiện có khoảng 135 tuyến. Đây là mạng lưới vận tải hành khách công cộng chủ lực tỏa đi khắp địa bàn. Riêng các tuyến buýt liên tỉnh, do đặc thù vận hành và cơ chế tài chính khác, việc miễn vé chưa được xem xét.
Tuyến xe buýt số 8 lưu thông trên khu vực cầu Bình Triệu. Ảnh: Đình Văn
Ông An cho hay hiện bình quân mỗi năm ngân sách thành phố chi khoảng 1.500 tỷ đồng trợ giá cho mạng lưới xe buýt. Khi miễn vé toàn bộ, mức chi cho hoạt động này sẽ tăng lên, do vậy các phương án đang được tính toán tổng thể để vừa tuân thủ các quy định pháp lý, vừa đảm bảo hiệu quả triển khai và tiết kiệm ngân sách.
Theo chủ trương chung, hành khách được miễn phí đi xe buýt, nhưng cơ quan quản lý cần theo dõi, đo đếm và thống kê số lượng đi lại. Đây là cơ sở để phân bổ ngân sách hợp lý và làm cơ sở dữ liệu phục vụ điều hành. Để thực hiện việc này, thành phố sẽ ứng dụng công nghệ giám sát, đảm bảo thuận lợi, minh bạch. Bên cạnh yếu tố tài chính, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết trong bối cảnh giá vé xe buýt dao động 5.000- 7.000 đồng/lượt, nếu mở rộng miễn phí toàn dân sẽ giúp tăng lượng hành khách sử dụng xe buýt tại thành phố lên khoảng 30% so với năm 2025.
Hiện nhiều tuyến xe buýt mới khai thác chưa tới 50% công suất nên vẫn còn dư địa phục vụ. Tuy nhiên, nếu lượng khách tăng đột biến, quy mô đoàn xe hiện đã đủ hay chưa đang được tính toán nhằm đáp ứng nhu cầu. Tần suất hoạt động cũng sẽ nghiên cứu theo hướng rút ngắn thời gian giãn cách giữa các chuyến xe, đặc biệt là những tuyến đông khách kết nối trường học, khu công nghiệp phục vụ học sinh, sinh viên, người lao động...
Chính sách miễn phí vé sẽ được triển khai song song với lộ trình chuyển đổi giao thông xanh đối với phương tiện công cộng. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% xe buýt công cộng sử dụng điện hoặc năng lượng sạch, phù hợp định hướng phát triển đô thị bền vững. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, mạng lưới xe buýt TPHCM đã tăng lên 179 tuyến với 2.112 phương tiện, trong đó có 1.301 xe buýt điện, chiếm khoảng 62%. Trong giai đoạn 2025 - 2030, thành phố dự kiến tiếp tục chuyển đổi thêm 3.011 xe buýt chạy dầu và CNG sang xe điện, qua đó đẩy nhanh quá trình “xanh hóa” toàn hệ thống vận tải hành khách công cộng.
Các chính sách được xây dựng kỹ lưỡng nhưng đồng thời sẽ làm nhanh nhất theo yêu cầu của lãnh đạo thành phố để người dân sớm được hưởng lợi và dự kiến phương án sẽ hoàn thiện để trình HĐND TPHCM xem xét, thông qua tại kỳ họp gần nhất vào cuối tháng 4.