Từ 6 người dương tính với ma túy tại một quán bar, cơ quan Công an mở rộng điều tra, bắt giữ 151 người liên quan đến đường dây cần sa. Tương tự, từ 4 người dương tính trong một căn hộ ở phường Vũng Tàu, 23 bị can đã bị khởi tố. Công an TPHCM đang lần theo dấu vết từ người sử dụng đến các đầu mối cung cấp, truy tìm đường đi của ma túy, dù việc mua bán diễn ra tại góc hẻm, được rao bán trong các nhóm kín, thanh toán qua tài khoản ngân hàng hay ngụy trang trong những kiện hàng chuyển phát.
Từ một đêm kiểm tra, lộ ra cả đường dây
Vụ việc được Công an TPHCM công bố ngày 01/11 bắt đầu từ một căn hộ tại chung cư The Sóng, phường Vũng Tàu. Khoảng 3 giờ ngày 03/10, Công an phường Vũng Tàu phối hợp Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy kiểm tra một căn hộ, phát hiện 4 người dương tính với chất ma túy. Những người này khai nhận đã mua ma túy từ một đối tượng khác. Trong vòng chưa đầy 3 ngày, các lực lượng phối hợp truy xét, triệu tập tổng cộng 30 người. Đến thời điểm công bố vụ việc, Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT) Công an TPHCM đã khởi tố, bắt tạm giam 23 bị can về các tội "Sử dụng trái phép chất ma túy", "Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy" và "Mua bán trái phép chất ma túy"; những người liên quan còn lại tiếp tục được xử lý theo quy định.
Bốn ngày sau, từ những trường hợp dương tính với ma túy tại một cơ sở kinh doanh dịch vụ, một chuyên án có quy mô lớn hơn được triển khai. Rạng sáng 07/10, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy phối hợp Công an phường Cầu Ông Lãnh và các đơn vị nghiệp vụ kiểm tra một quán bar trên đường Võ Văn Kiệt, phát hiện 6 trường hợp dương tính với chất ma túy.
Cuộc kiểm tra là kết quả của quá trình rà soát, theo dõi trước đó, khi lực lượng Công an nhận diện một phương thức đối phó mới: nhiều người sử dụng ma túy ở địa điểm khác rồi mới đến các cơ sở kinh doanh dịch vụ để tụ tập, vui chơi, gây khó khăn cho công tác phát hiện, xử lý. Vì vậy, 6 trường hợp dương tính trong đêm kiểm tra không chỉ dừng lại ở việc lập biên bản xử lý. Từ dữ liệu điện tử thu thập được, các trinh sát tiếp tục lần theo các đầu mối, phát hiện đường dây mua bán cần sa có tổ chức do Trần Huy Long cầm đầu, với nhiều đối tượng hoạt động tại TPHCM và các tỉnh Tây Nam bộ. Cơ quan CSĐT Công an TPHCM đã khởi tố vụ án, triển khai nhiều mũi trinh sát, truy xét các đối tượng liên quan.
Cần sa được ngụy trang trong túi cá khô (Ảnh: BCA)
Từng mắt xích trong đường dây dần bị bóc gỡ, từ người vận chuyển, địa điểm tập kết, cất giấu đến các đầu mối phân phối tại Đồng Tháp, Vĩnh Long, trước khi cần sa được đưa về TPHCM tiêu thụ. Theo Công an TPHCM, các đối tượng liên lạc qua những ứng dụng có tính bảo mật cao, sử dụng tài khoản ẩn danh và giao dịch trong các hội, nhóm kín trên mạng. Ma túy được ngụy trang trong các kiện hàng, gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh, vận chuyển qua nhiều địa bàn nhằm che giấu hành tung, xóa dấu vết. Ngay từ đầu, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã phối hợp với Phòng 1 Viện KSND TPHCM để củng cố chứng cứ, làm rõ vai trò của từng đối tượng trong đường dây.
Đến ngày 19/10, Công an TPHCM đã bắt giữ 151 người. Trong đó, 81 người có đủ căn cứ để khởi tố, xử lý hình sự; 70 người bị xử lý hành chính và áp dụng các biện pháp quản lý nghiệp vụ. Tang vật thu giữ gồm 176,2kg cần sa và 178 cây thuốc lá điện tử chứa tinh dầu cần sa. Vụ án tiếp tục được mở rộng điều tra, truy xét các đầu mối cung cấp.
Kiên quyết đấu tranh
Đây không phải lần đầu một đường dây mua bán cần sa qua mạng tại TPHCM bị triệt phá. Tháng 01/2026, trong đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm dịp Tết Bính Ngọ, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã triệt xóa một đường dây mua bán cần sa qua không gian mạng. Hàng chục người bị mời làm việc, tất cả đều có kết quả dương tính với ma túy. Trong số này có 8 người quốc tịch Hàn Quốc và 1 người đang bị truy nã quốc tế. Tang vật thu giữ gồm hơn 3,2kg cần sa và 139 thiết bị thuốc lá điện tử chứa tinh dầu cần sa – loại tang vật cũng xuất hiện trong chuyên án tháng 10.
Một đối tượng trong đường dây bị bắt cùng số cần sa thu giữ. Ảnh: Công an TPHCM
Đến tháng 6/2026, từ việc bắt giữ một người nghiện ma túy, Công an phường Khánh Hội phối hợp Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy tiếp tục lần ra Dương Văn Luyến (trú xã Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk), đối tượng cầm đầu đường dây trồng, mua bán cần sa. Luyến mua hạt giống trên mạng, ươm cây rồi đặt các chậu cần sa xen lẫn những loại cây trồng khác tại một khu rẫy vắng người. Khi cây ra hoa, cần sa được thu hoạch, sấy khô, đóng vào túi nylon dán nhãn trà, thực phẩm sấy, hút chân không để giảm mùi rồi gửi qua đường bưu điện đến nhiều tỉnh, thành. Theo Thiếu tá Lê Anh Tuấn, Phó Trưởng Công an phường Khánh Hội, lực lượng chức năng thu giữ khoảng 500kg cần sa khô cùng hàng trăm cây cần sa tươi; đồng thời bắt giữ tổng cộng 27 người thuộc các đường dây, nhánh tiêu thụ nhỏ lẻ đang lẩn trốn tại nhiều tỉnh, thành.
Quy mô lớn nhất trong các chuyên án được đề cập là Chuyên án 128T do Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) xác lập từ tháng 10/2024. Quá trình điều tra bắt đầu khi lực lượng chức năng phát hiện một nhóm trên Telegram công khai rao bán cần sa, thu hút hàng nghìn tài khoản tham gia. Theo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, sau khi Thái Lan hợp pháp hóa việc trồng cần sa, một số người Việt Nam sang nước này đầu tư trang trại. Cần sa sau khi thu hoạch được hút chân không, ngụy trang trong các loại thực phẩm khô, trà thảo mộc, táo đỏ, trầm hương, rồi vận chuyển theo đường bộ qua Campuchia, Lào về Việt Nam. Hàng được tập kết tại TPHCM, Đồng Nai, Hà Nội và Bắc Giang trước khi phân phối. Người được xác định cầm đầu đường dây là Đặng Sử Hòa, hiện đang lẩn trốn ở nước ngoài.
Những chậu cần sa trồng xen giữa cây khác trên khu rẫy ở xã Ea Súp, tỉnh Đắk Lắk
Phương thức hoạt động của đường dây này phần nào lý giải vì sao việc thu giữ ma túy có thể thực hiện được, nhưng truy tìm dòng tiền và những kẻ điều hành phía sau lại vô cùng phức tạp. Các đối tượng cài đặt chế độ tự xóa tin nhắn, sử dụng số điện thoại và tài khoản ngân hàng không chính chủ, thanh toán qua ví điện tử, tiền mã hóa. Người được tuyển làm nơi cất giấu hàng phải tự quay video cầm căn cước công dân, đọc rõ họ tên, địa chỉ để được xét duyệt. Sau đó, họ được cấp sim, hỗ trợ tiền thuê nhà và hướng dẫn cách cất giấu, giao nhận hàng vào ban đêm tại những điểm hẹn vắng người. Đáng chú ý, tiền mua bán ma túy được chuyển thẳng ra nước ngoài, không đi qua các kho hàng trong nước.
Qua 3 giai đoạn điều tra, đến tháng 10/2025, chuyên án đã thu giữ hơn 1 tấn cần sa, trong đó riêng đợt đầu tại Dĩ An (nay thuộc TPHCM) và các kho hàng ở TPHCM, Đồng Nai, Bắc Giang đã phát hiện, thu giữ 550kg; 26 người bị bắt giữ. Cơ quan chức năng đánh giá vụ án cho thấy tội phạm ma túy đã chuyển từ phương thức hoạt động thủ công sang vận hành bằng công nghệ, có khả năng điều hành từ nước ngoài mà không cần trực tiếp có mặt tại Việt Nam.
Điểm chung của các đường dây này là sự phân tách vai trò giữa các mắt xích: người mua không cần biết người bán là ai, người giữ kho không cần biết hàng được chuyển đi đâu. Nhưng sự tách biệt ấy không đồng nghĩa với việc họ đứng ngoài trách nhiệm pháp lý. Khi lực lượng chức năng truy xét, người nhận giữ hàng, người vận chuyển hay nhận gửi hàng hộ đều có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu hành vi cấu thành tội phạm.
Từ ngày 01/7/2025, Bộ luật Hình sự (BLHS) sửa đổi, bổ sung có hiệu lực, trong đó có những thay đổi về chế tài đối với các hành vi liên quan đến ma túy. Theo quy định, mức hình phạt thấp nhất của các tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được nâng lên 3 năm tù. Mua bán cần sa, dù với số lượng nhỏ, vẫn có thể cấu thành tội phạm; hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào cũng bị xử lý nghiêm. Việc cần sa được phép trồng, mua bán tại một quốc gia khác không đồng nghĩa với việc hành vi này được pháp luật Việt Nam cho phép.
Từ thực tế các vụ án, công tác phòng ngừa cũng cần bắt đầu từ mỗi gia đình và từng người trẻ. Phụ huynh cần quan tâm đến những thiết bị thuốc lá điện tử, những kiện hàng không rõ nguồn gốc được gửi đến cho con em mình. Người trẻ tuyệt đối không nhận giữ, vận chuyển hoặc gửi hộ hàng hóa cho người lạ, dù được hứa trả công cao; không tùy tiện thử những chất được mời chào dưới danh nghĩa "cho vui". Khi phát hiện dấu hiệu mua bán, tàng trữ hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, người dân cần kịp thời thông báo cho Công an phường, xã nơi gần nhất.