(CAO) Bên cạnh đường ray xe lửa của nhà ga Copenhagen, ngay trung tâm thủ đô Đan Mạch sừng sững một tòa nhà gạch đỏ với mặt tiền trang trí công phu và mái vòm ốp đồng.
Khi khánh thành vào năm 1912 với tên gọi Tòa nhà Bưu điện Trung tâm, sự tráng lệ của nó phản ánh sự bùng nổ của dịch vụ bưu chính và điện tín trải khắp Đan Mạch, kết nối người dân Đan Mạch với nhau. Hơn một thế kỷ sau, tòa nhà đó, hiện là một khách sạn sang trọng, đứng sừng sững giữa một thành phố, và một quốc gia, nơi dịch vụ bưu chính không còn chuyển phát thư từ nữa.
Dịch vụ bưu chính nhà nước Đan Mạch (PostNord) sẽ chuyển phát lá thư cuối cùng vào ngày 30/12 khi kỷ nguyên kỹ thuật số chấm dứt 400 năm hoạt động của nó. Điều này khiến Đan Mạch trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới quyết định rằng thư tín vật lý không còn thiết yếu hoặc khả thi về mặt kinh tế nữa.
Sự suy giảm nhanh chóng của dịch vụ bưu chính quốc gia là một câu chuyện quen thuộc, lặp lại ở nhiều nơi khác trong thế giới phương Tây khi mọi người ngày càng phụ thuộc nhiều hơn vào các phương tiện liên lạc kỹ thuật số.
Dịch vụ bưu chính Đan Mạch đã sụt giảm hơn 90% lượng thư vào năm 2024 so với năm 2000. Dịch vụ Bưu chính Mỹ cũng đã giao ít hơn 50% lượng thư vào năm 2024 so với năm 2006.
Toà nhà bưu điện trung tâm ở Copenhagen - Ảnh: Geoff Marshall/Alamy
Và khi việc liên lạc của chúng ta phần lớn chuyển sang trực tuyến – biến đổi thành tin nhắn trên ứng dụng WhatsApp, cuộc gọi video…thì việc giao tiếp và ngôn ngữ của chúng ta cũng thay đổi theo.
Bản thân những lá thư cũng “sẽ thay đổi vị thế”, thường trở thành những thông điệp thân mật hơn so với các phiên bản kỹ thuật số của chúng, theo Dirk van Miert, một giáo sư tại Viện Huygens ở Hà Lan, người chuyên nghiên cứu về mạng lưới tri thức thời kỳ cận đại nhận định.
PostNord đã bắt đầu tháo dỡ 1.500 hộp thư rải rác khắp Đan Mạch từ tháng 6. Khi bán đấu giá chúng để gây quỹ từ thiện vào ngày 10/12, hàng trăm nghìn người dân Đan Mạch đã cố gắng mua một chiếc. Mỗi hộp thư được bán với các mức giá 2.000 krone (315 USD) hoặc 1.500 krone (236USD).
Thay vì gửi thư, người dân Đan Mạch giờ đây sẽ phải bỏ thư vào các ki-ốt trong cửa hàng, từ đó thư sẽ được công ty tư nhân DAO chuyển phát nhanh đến cả địa chỉ trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, PostNord vẫn sẽ tiếp tục giao bưu kiện vì mua sắm trực tuyến vẫn rất phổ biến.
Đan Mạch là một trong những quốc gia số hóa nhất thế giới; ngay cả khu vực công cũng sử dụng nhiều cổng thông tin trực tuyến, giảm thiểu tối đa thư từ vật lý của chính phủ và ít phụ thuộc vào dịch vụ bưu chính hơn nhiều quốc gia khác.
“Hầu hết người dân Đan Mạch đều sử dụng công nghệ số, có nghĩa là thư vật lý không còn phục vụ mục đích như trước nữa. Hầu hết các thông tin liên lạc hiện nay đều đến qua hộp thư điện tử (e-mail) và thực tế hiện nay là thương mại điện tử và thị trường bưu kiện vượt xa thư tín truyền thống” - Andreas Brethvad, người phát ngôn của PostNord nói với CNN.
Những thùng thư bị dỡ bỏ khắp mọi nơi tại Đan Mạch - Ảnh: EPA
Điều đó có thể giải thích tại sao đây là quốc gia đầu tiên thực hiện những thay đổi này, mặc dù có vẻ như các quốc gia khác cuối cùng cũng sẽ làm theo. Ông Van Miert, sống ở Hà Lan, cho biết ông phải đến cửa hàng để gửi thư vì thị trấn của ông không còn hộp thư nào nữa.
Tuy nhiên, nhu cầu về thư từ vật lý vẫn tiếp tục tồn tại trên toàn thế giới, ngay cả khi nó đã giảm đi. Theo Liên minh Bưu chính Quốc tế (thuộc Liên hợp quốc), gần 2,6 tỷ người vẫn không có kết nối internet, và nhiều người khác “thiếu kết nối hiệu quả” do thiết bị không đầy đủ, vùng phủ sóng kém và kỹ năng kỹ thuật số hạn chế. Các cộng đồng nông thôn, phụ nữ và những người sống trong nghèo khó nằm trong số những người bị ảnh hưởng nặng nề nhất, tổ chức này cho biết thêm.
Và ngay cả ở các quốc gia như Đan Mạch, một số nhóm người phụ thuộc nhiều hơn vào dịch vụ bưu chính, như người cao tuổi, có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi những thay đổi này.
“Chúng ta rất dễ dàng truy cập thư từ trên điện thoại hoặc trang web… nhưng chúng ta đã quên cung cấp những khả năng tương tự cho những người không sử dụng công nghệ số” - Marlene Rishoej Cordes, người phát ngôn của Hiệp hội DaneAge, một tổ chức vận động cho người cao tuổi cho biết.
Bà Cordes nói với CNN rằng DAO, dịch vụ chuyển phát bưu kiện mới, có dịch vụ thu gom thư tại địa chỉ nhà nhưng “vẫn yêu cầu bạn phải sử dụng công nghệ số vì bạn phải trả phí cho dịch vụ này và chỉ có thể thanh toán bằng hình thức kỹ thuật số.”