Hậu "Pháo" phải bồi thường toàn bộ thiệt hại
Sáng 10/01, Tòa án quân sự Quân khu 5 đã tuyên án sơ thẩm 9 bị cáo liên quan đến sai phạm trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng tại sân bay Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa). Theo đó, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Chiến Thắng bị tuyên phạt mức án 4 năm tù về tội danh "Vi phạm các quy định về quản lý đất đai". Cùng với mức hình phạt 22 năm 6 tháng tù tại bản án trước đó, bị cáo Chiến phải chấp hành hình phạt chung là 26 năm 6 tháng tù. Cùng tội danh nêu trên, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Lê Đức Vinh bị tuyên 3 năm 6 tháng tù. Tổng hợp hình phạt tại bản án trước là 13 năm 6 tháng tù, bị cáo Vinh phải chấp hành hình phạt chung là 17 năm tù. Cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Đào Công Thiên và cựu Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Võ Tấn Thái cùng bị tuyên 3 năm 6 tháng tù. Với mức hình phạt tại bản án trước là 16 năm 6 tháng tù, bị cáo Thiên phải chấp hành hình phạt chung là 20 năm tù. Bị cáo Nguyễn Duy Cường (cựu Hiệu trưởng trường Sĩ quan Không quân) và Hoàng Viết Quang (cựu Phó Cục trưởng Cục Tác chiến - Bộ Quốc phòng), cùng lãnh mức án 2 năm 6 tháng tù cùng về tội danh "Vi phạm các quy định về quản lý đất đai".
Về tội danh "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", Tòa tuyên phạt bị cáo Nguyễn Văn Hậu (tức Hậu "Pháo" - cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn) mức án 11 năm tù. Tổng hợp hình phạt 30 năm tù tại bản án trước, bị cáo Hậu phải chấp hành hình phạt chung là 30 năm tù. Bị cáo Nguyễn Thị Hằng (chị gái Hậu, cựu Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Phúc Sơn), bị tuyên 7 năm 6 tháng tù. Bị cáo Trần Hữu Định (Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Nam Á) nhận mức án 8 năm 6 tháng tù.

Khu "đất vàng" sân bay bên bờ biển Nha Trang
Theo bản án, các bị cáo là lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa và 2 cựu thiếu tướng quân đội là những người đều có chức vụ cao, nhưng vi phạm với tính chất rất nghiêm trọng, xâm phạm quy định quản lý Nhà nước về đất đai, ảnh hưởng niềm tin trong Nhân dân đến chủ trương của Đảng và Nhà nước, gây mất bình đẳng, môi trường đầu tư kém công bằng.
Bị cáo Hậu và 2 đồng phạm đã lợi dụng sai phạm của các cựu cán bộ trên, đưa thông tin gian dối, lừa đảo chiếm đoạt tài sản của hơn 680 bị hại với số tiền thu về hơn 7.000 tỷ đồng. Hành vi phạm tội là đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng xấu đến môi trường đầu tư và các nguồn lực xã hội cũng như các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của địa phương.
Theo Hội đồng xét xử, cựu Chủ tịch Nguyễn Chiến Thắng là người ký nhiều văn bản mang tính chất quyết định trong hành vi giao đất sai, do đó sai phạm của bị cáo Thắng là tiền đề để các sai phạm sau đó xảy ra. Hậu cũng bị xác định là chủ mưu trong hành vi lừa đảo, thực hành tích cực, chỉ đạo chị gái và bạn thân phạm tội. Song xét các hành vi giảm nhẹ, công trạng, thành tích, Hội đồng xét xử đều tuyên án các bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt.
Về dân sự, các bị cáo Hậu, Hằng và Định phải có trách nhiệm liên đới bồi thường hơn 7.000 tỷ đồng cho các bị hại. Tòa xác định Hậu là Tổng Giám đốc công ty, chiếm 99,1% cổ phần, toàn bộ tiền thu được từ các nhà đầu tư đều được chuyển về cho Hậu để sử dụng theo yêu cầu của Hậu, nên cần yêu cầu Hậu phải bồi thường toàn bộ.
Hội đồng xét xử ghi nhận các bị cáo đã khắc phục tổng cộng số tiền 160 tỷ đồng, Tòa tiếp tục kê biên 2.148 bất động sản của Hậu và một số tài sản khác để tiếp tục bảo đảm thi hành án.
Về thỏa thuận giữa bị cáo Nguyễn Văn Hậu và một "đại gia" trong việc sang nhượng Tập đoàn Phúc Sơn, để người này thay bị cáo Hậu bồi thường và tiếp tục thực hiện dự án, tòa xét thấy hợp đồng chuyển nhượng chưa đủ điều kiện, nên không có cơ sở để xem xét chấp nhận.

Nhiều bị hại có mặt tại Tòa để theo dõi phiên xét xử
Nhiều cá nhân liên quan không bị xem xét trách nhiệm hình sự
Liên quan đến vụ việc Tập đoàn Phúc Sơn thâu tóm "đất vàng" sân bay Nha Trang để lập dự án và "bán lúa non" để hưởng lợi, còn có nhiều đối tượng liên quan đến các sai phạm của 9 bị cáo bị truy tố trong vụ án này. Tuy nhiên, hành vi của những người này chưa đến mức phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cụ thể, theo cáo trạng, đó là "các cá nhân thuộc Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa giai đoạn 2014 - 2017: Trong quá trình khai thác quỹ đất tại sân bay Nha Trang và lựa chọn Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn là chủ đầu tư dự án, các cá nhân thuộc Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa cho ý kiến đồng ý về mặt chủ trương, việc triển khai thực hiện là trách nhiệm của UBND tỉnh".
Theo Viện Kiểm sát quân sự Trung ương: "Do vậy, không đủ cơ sở để xem xét trách nhiệm hình sự đối với các cá nhân thuộc Ban Thường vụ Tỉnh ủy Khánh Hòa" giai đoạn đã nêu.
Còn đối với "các cá nhân thuộc một số cơ quan của UBND tỉnh Khánh Hòa: Trong quá trình tham mưu đề xuất liên quan đến việc phối hợp với Bộ Quốc phòng, giao đất, lựa chọn Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn làm chủ đầu tư các dự án, những người này là cấp dưới, thực hiện theo mệnh lệnh của cấp trên và không có động cơ, mục đích vụ lợi. Do vậy, chưa đến mức phải xem xét trách nhiệm hình sự".

Nguyễn Văn Hậu cùng các bị cáo tại tòa
Ngoài ra, cũng theo cáo trạng "còn một số cán bộ khác thuộc các cơ quan của Bộ Quốc phòng có chức năng tham mưu, đề xuất trong quá trình thực hiện chủ trương bàn giao đất sân bay Nha Trang nhưng những người này không vì động cơ, mục đích vụ lợi cá nhân, thực hiện theo nhiệm vụ; không được đào tạo chuyên sâu pháp luật về đất đai. Do vậy, chưa đến mức phải xem xét trách nhiệm hình sự".
Trong quá trình xét xử tại tòa cũng như theo cáo trạng vụ án, liên quan đến việc giao đất quốc phòng tại sân bay Nha Trang, các bị cáo Nguyễn Văn Hậu (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn) và bị cáo Hoàng Viết Quang (cựu Phó Cục trưởng Cục Tác chiến - Cơ quan Tham mưu Bộ Quốc phòng) đều xác nhận việc đưa, nhận số tiền quà là khoảng 3 - 4 tỷ đồng. Theo cáo trạng, "bị can Quang không yêu cầu, gợi ý hay thỏa thuận thống nhất việc đưa, nhận quà với bị can Hậu; không gây khó khăn nhằm mục đích Nguyễn Văn Hậu phải đưa quà để cảm ơn; việc nhận quà diễn ra sau khi Bộ Quốc phòng đã bàn giao đất cho tỉnh Khánh Hòa và tỉnh Khánh Hòa đã giao đất cho Công ty Phúc Sơn". Trong quá trình điều tra, bị can Hoàng Viết Quang đã tự nguyện nộp 4 tỷ đồng tiền quà đã nhận của Hậu và đã bị tịch thu nộp vào ngân sách Nhà nước. Do vậy, theo Viện Kiểm sát quân sự Trung ương: "Cơ quan Điều tra không xem xét trách nhiệm trong việc đưa, nhận số tiền 4 tỷ đồng của Nguyễn Văn Hậu và Hoàng Viết Quang là có cơ sở".
Ngoài ra, cáo trạng của Viện Kiểm sát quân sự Trung ương còn nêu về việc ông Lê Hữu Tài có quen biết Nguyễn Văn Hậu từ trước nên khi biết Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn triển khai đầu tư dự án tại sân bay Nha Trang, ông Tài ký hợp đồng để đầu tư 1 lô đất tại dự án. Đến năm 2017, ông Tài đã chuyển nhượng lại lô đất này và thu lời được số tiền 4 tỷ đồng. Khi làm việc với Cơ quan điều tra, ông Tài được thông báo về dự án tại sân bay Nha Trang của Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn không đủ điều kiện pháp lý, việc chuyển nhượng mua bán là trái pháp luật nên ông Tài đã tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền thu lời được từ việc chuyển nhượng lại lô đất cho Cơ quan điều tra để sung quỹ Nhà nước. Do đó, vụ việc liên quan đến ông Tài không bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Ngày 28/10/2016, Công ty Phúc Sơn được UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành quyết định giao 62,3ha đất sân bay Nha Trang để thực hiện dự án, đến ngày 23/11/2017 và ngày 04/12/2017 được Sở Xây dựng Khánh Hòa cấp phép xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại khu đô thị. Với cương vị là Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn, Nguyễn Văn Hậu biết rõ đất quốc phòng tại Sân bay Nha Trang chưa được Thủ tướng Chính phủ sắp xếp cơ sở nhà đất, chưa có quyết định thu hồi đất, quyết định giao đất; Dự án Khu trung tâm đô thị - Thương mại - Dịch vụ - Tài chính - Du lịch Nha Trang chưa được phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500, chưa được UBND tỉnh Khánh Hòa công nhận, chưa bàn giao đất trên thực địa và cấp phép xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại khu đô thị.
Thời điểm đó, Tập đoàn Phúc Sơn chưa được phép huy động vốn, các sản phẩm tại dự án chưa được phép chuyển nhượng đất nền cho người dân tự xây dựng, song Hậu vẫn chỉ đạo nhân viên trong công ty tổ chức truyền thông, giới thiệu với các khách hàng là dự án đã có thủ tục pháp lý; triển khai hoạt động phân phối bán hàng; ký 983 hợp đồng tiến trình chuyển nhượng quyền sử dụng đất với 683 cá nhân, thu tổng số tiền hơn 7.032 tỷ đồng.