Cuộc thi "Dữ liệu với cuộc sống - Data for Life" Mùa 1 được Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội - Bộ Công an phối hợp cùng Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư, Đại học Bách khoa Hà Nội và Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức, phát động từ tháng 8/2023. Cuộc thi ra đời trong bối cảnh Thủ tướng Chính phủ xác định năm 2023 là năm của tạo lập và khai thác dữ liệu số để tạo ra giá trị mới và trở thành cuộc thi đầu tiên về dữ liệu do Bộ Công an chủ trì tổ chức.
Đặt nền móng cho sân chơi dữ liệu
Tháng 01/2024, tại Trường quay S16 của Đài Truyền hình Việt Nam, đội Tổ Công nghệ cao và giải pháp cộng đồng - Công an tỉnh Sơn La bước lên bục cao nhất với đề tài "Ứng dụng AI trong việc phát hiện biển số ôtô giả đang lưu hành trên các tuyến đường giao thông công cộng". Họ vượt qua 9 đội còn lại trong top 10 để giành giải Nhất chung cuộc mùa đầu tiên của cuộc thi "Dữ liệu với cuộc sống - Data for Life". Đó là một trong những hình ảnh khép lại mùa thi đầu tiên, đồng thời mở ra một sân chơi công nghệ được duy trì và mở rộng liên tục trong 3 năm sau đó, để đến năm 2026 bước sang mùa thứ tư với chủ đề "Build Together".
Vòng chung kết Mùa 3 năm 2025 với Quán quân là đội Cheppy
Về quy mô, theo tổng hợp của Ban Tổ chức, mùa đầu tiên có 583 thí sinh dự thi với 197 đội thi. Qua 3 vòng, Ban Giám khảo đã lựa chọn được 10 đội có số điểm cao nhất để tranh tài tại vòng chung kết, được tổ chức trong hai ngày 03 và 04/01/2024 tại Đại học Bách khoa Hà Nội và Trường quay S16 - Đài Truyền hình Việt Nam. Kết quả chung cuộc Mùa 1, bên cạnh giải Nhất của Công an tỉnh Sơn La, giải Nhì được trao cho đội CCCD.IO với "Giải pháp định danh điện tử bằng công nghệ AI", giải Ba thuộc về đội W1.Shark với "Phương pháp phát hiện website lừa đảo dựa trên học sâu đa phương thức kháng mẫu trốn tránh bảo vệ người dùng cuối". Trong top 5 còn có giải pháp của Công an tỉnh Thanh Hóa về ứng dụng cơ sở dữ liệu căn cước công dân gắn chip trong phòng, chống mua bán trẻ sơ sinh và mang thai hộ trái quy định của pháp luật, đạt giải Khuyến khích.
Ngay từ mùa đầu, tinh thần của cuộc thi đã được lãnh đạo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội - Bộ Công an xác định rõ. Phát biểu khai mạc vòng chung kết, Đại tá Vũ Văn Tấn, khi đó là Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, cho biết hệ thống cơ sở dữ liệu sẽ là "vàng", "kim cương" khi trở thành các giải pháp phục vụ cuộc sống người dân, phát triển đất nước.
Bước ra sân chơi quốc tế
Sang Mùa 2 năm 2024, cuộc thi có bước chuyển quan trọng khi được nâng tầm thành cuộc thi quốc tế và giải thưởng cao nhất được nâng lên thành 300 triệu đồng. Thời gian nhận hồ sơ trực tuyến mùa 2 kéo dài từ ngày 10/7/2024 đến trước ngày 31/8/2024, với đơn vị phối hợp gồm Đài Truyền hình Việt Nam, Đại học Bách khoa Hà Nội và Báo điện tử VnExpress.
Ban Tổ chức Mùa 2 đã nhận được bài dự thi từ 376 đội thi với 925 thí sinh đăng ký, trong đó có 4 đội thi nước ngoài đến từ Úc, Singapore, Hàn Quốc và Indonesia. So với năm 2023, số lượng đội thi đăng ký tăng hơn 90%, thí sinh đăng ký tăng gần 72%. Về giải thưởng, tổng giá trị giải thưởng cuộc thi Mùa 2 lên tới 390 triệu đồng, gồm 1 giải Nhất 300 triệu đồng, 1 giải Nhì 50 triệu đồng, 1 giải Ba 30 triệu đồng và 1 giải Khuyến khích 10 triệu đồng.
Tổ công nghệ cao và giải pháp cộng đồng Công an tỉnh Sơn La nhận giải Nhất cuộc thi Data For Life năm 2023
Chung cuộc Mùa 2, đội GoTrust giành giải Nhất với giải pháp Kiosk MediPay, giúp tối ưu hóa quy trình thanh toán và truy vấn lịch sử khám chữa bệnh thông qua căn cước công dân, được các giám khảo trong và ngoài nước đánh giá cao. Các giải Nhì, Ba và Khuyến khích lần lượt thuộc về các đội Zero To Hero, X-Fea và NCB-CDS-AIML.
Yếu tố quốc tế của mùa 2 để lại dấu ấn rõ. Vòng chung kết mở đầu bởi đội thi Small World Big Venture đến từ Úc với giải pháp DeepBreath - ứng dụng giám sát, cảnh báo mức độ ô nhiễm không khí; trong khi X-Fea là một trong hai đội thi nước ngoài vào chung kết, với các thành viên đến từ Singapore mang tới giải pháp đánh giá đường thở khẩn cấp dựa trên AI.
"Hack For Growth" và cú nhảy về quy mô
Mùa 3 năm 2025 được tổ chức với chủ đề "Hack for Growth". Sáng 17/4/2025 tại Hà Nội, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội tổ chức Hội thảo khởi động cuộc thi với phiên bản "Giải pháp công nghệ đột phá - Hack For Growth", tiếp nối thành công của hai mùa trước và linh hoạt thích ứng với định hướng chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị. Tổng giá trị giải thưởng mùa 3 là 690 triệu đồng, trong đó giải Nhất 500 triệu đồng.
Quy mô Mùa 3 là bước nhảy rõ rệt. Sau hơn một tháng phát động, cuộc thi "Data for Life 2025" đã khép lại vòng hồ sơ với hơn 2.600 đội thi, 9.100 thí sinh đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu, cơ quan và doanh nghiệp trên toàn quốc; đồng thời lan tỏa ra các quốc gia trên thế giới với 20 đội thi nước ngoài, và có 30 đội chính thức tham gia vòng chung kết.
Vòng chung kết Mùa 3 diễn ra tại Đài Truyền hình Việt Nam, khép lại hành trình tìm kiếm và tôn vinh các giải pháp công nghệ sáng tạo ứng dụng dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tại lễ chung kết và trao giải, Ban Tổ chức đã trao thưởng cho Quán quân là đội Cheppy với tiền thưởng 500 triệu đồng; Á quân trao cho hai đội Intron và Factorem, mỗi giải trị giá 100 triệu đồng; hạng Ba thuộc các đội Thăng Hoa, Landbase, Viditec, mỗi giải 50 triệu đồng. Năm giải triển vọng được trao cho các đội Starfox, Viện dữ liệu và AI Minh Dương, Aquasafe, VN Fiscal, ANTformer. Nhà vô địch Cheppy là một minh chứng cho tinh thần "sức trẻ và công nghệ" với các thành viên chủ yếu thuộc thế hệ Gen Z sinh năm 2000, mang đến một giải pháp giáo dục dựa trên nền tảng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo mang bản sắc văn hóa Việt.
Đội Small World Big Venture trình bày giải pháp DeepBreath - ứng dụng giám sát, cảnh báo mức độ ô nhiễm không khí tại Mùa 2 năm 2024.
Điểm mới đáng chú ý nhất của Mùa 3 là sự xuất hiện lần đầu của hạng mục "Ngân hàng ý tưởng". Bên cạnh phần thi của các tác giả và nhóm tác giả với phần thưởng dự kiến lên tới 500 triệu đồng đối với giải Nhất, cuộc thi bổ sung phần đóng góp ý tưởng có giải thưởng đi kèm, phục vụ xây dựng "Ngân hàng ý tưởng" với mục tiêu thu thập các ý tưởng về vấn đề thực tiễn cần giải quyết bằng công nghệ để các đội thi phát triển giải pháp thiết thực.
Cơ chế này nhanh chóng thu hút cộng đồng. Theo Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an, chỉ trong thời gian ngắn kể từ hội thảo khởi động, chương trình thu thập ý tưởng đã ghi nhận hơn 100 ý tưởng đóng góp cho "Ngân hàng ý tưởng", trải rộng trên nhiều lĩnh vực như quản lý hành chính công, tài chính - ngân hàng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giải quyết các vấn đề xã hội như giáo dục, y tế, môi trường và hỗ trợ đối tượng yếu thế.
Có thể thấy, đường đi của cuộc thi bám khá sát tiến trình chuyển đổi số quốc gia và đã ghi nhận nhiều giải pháp công nghệ dữ liệu xuất sắc được ứng dụng. Nhìn lại chặng đường ba mùa đã qua của cuộc thi do Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội - Bộ Công an chủ trì, có thể thấy rõ một quỹ đạo đi lên cả về quy mô, chất lượng lẫn tầm vóc quốc tế. Từ một cuộc thi trong nước với vài trăm đội, đến mùa thứ ba đã có hàng nghìn đội đăng ký cùng sự tham gia của các nhóm tác giả nước ngoài.
(Còn tiếp...)