Tạo “kháng thể số” trước tội phạm mạng
Ngày 8/10, Công an TPHCM phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cùng Tổng Công ty Viễn thông MobiFone tổ chức lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu quy định pháp luật về an ninh mạng” năm 2026. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Internet và các nền tảng công nghệ đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội. Từ học tập, làm việc, kinh doanh đến giao tiếp, giải trí, nhiều hoạt động thường ngày của người dân đều gắn liền với không gian mạng. Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích thiết thực, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ cũng kéo theo nhiều nguy cơ, thách thức đối với công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu quy định pháp luật về an ninh mạng” năm 2026 giúp trang bị thêm "kháng thể" cho người dân trên không gian mạng
Đáng chú ý, sự xuất hiện và phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đang khiến các phương thức, thủ đoạn phạm tội trên không gian mạng ngày càng tinh vi. Các đối tượng có thể sử dụng công nghệ Deepfake để giả mạo hình ảnh, giọng nói; mạo danh cơ quan chức năng, người thân hoặc tổ chức có uy tín nhằm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Bên cạnh đó, tình trạng đánh cắp dữ liệu cá nhân, xâm nhập tài khoản, phát tán thông tin sai sự thật và những hành vi vi phạm pháp luật trên môi trường mạng tiếp tục đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao nhận thức, kỹ năng tự bảo vệ cho người dân.
Xuất phát từ thực tiễn trên, hưởng ứng Ngày An ninh mạng Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Vì một không gian mạng nhân văn cho mỗi người”, Công an TPHCM với vai trò Cơ quan Thường trực Tiểu ban An ninh mạng Thành phố đã phối hợp cùng Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM và Tổng Công ty Viễn thông MobiFone tổ chức Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu quy định pháp luật về an ninh mạng” năm 2026. Đây là hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng hình thức trực tuyến, tạo điều kiện để đông đảo người dân chủ động tiếp cận kiến thức, tìm hiểu các quy định pháp luật và nâng cao ý thức trách nhiệm khi tham gia môi trường số.
Cuộc thi diễn ra trong 7 ngày từ ngày 19/8 đến hết ngày 25/8/2026, trên nền tảng trực tuyến tại địa chỉ ngayanninhmangvietnam2026.mobiedu.vn. Mỗi thí sinh có tối đa 15 phút để hoàn thành 15 câu hỏi trắc nghiệm được lựa chọn ngẫu nhiên và một câu hỏi tự luận. Nội dung thi được xây dựng theo hướng gần gũi, thiết thực, bám sát những vấn đề thường gặp trong quá trình sử dụng Internet. Trong đó, nhiều câu hỏi tập trung vào kỹ năng phòng ngừa lừa đảo trực tuyến, bảo vệ dữ liệu cá nhân, định danh và xác thực điện tử, nhận diện thông tin sai sự thật, sử dụng AI an toàn và có trách nhiệm.

Thượng tá Nguyễn Văn Dũng, Phó Trưởng phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TPHCM
Đặc biệt, các tình huống liên quan đến hành vi giả mạo bằng công nghệ Deepfake, phát tán tin giả, xúc phạm danh dự, uy tín của cá nhân, tổ chức cũng được đưa vào nội dung thi. Qua đó, người tham gia không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn có cơ hội vận dụng các quy định pháp luật để xử lý những tình huống có thể xảy ra trong thực tế.
Theo Ban Tổ chức, cuộc thi ghi nhận hơn 5.000 lượt thí sinh đến từ 168 phường, xã, đặc khu trên địa bàn TPHCM tham gia. Sau vòng thi trắc nghiệm, 50 bài thi có điểm số cao nhất được Ban Giám khảo tiếp tục chấm phần tự luận để lựa chọn những cá nhân xuất sắc. Việc kết hợp giữa trắc nghiệm và tự luận góp phần đánh giá toàn diện hơn khả năng nhận thức, vận dụng kiến thức pháp luật của người dự thi. Thay vì chỉ ghi nhớ những quy định có sẵn, thí sinh phải chủ động nghiên cứu, phân tích và đưa ra quan điểm, giải pháp trước các tình huống liên quan đến an ninh mạng.
Phát biểu tại lễ trao giải, Thượng tá Nguyễn Văn Dũng, Phó Trưởng phòng An ninh mạng Công an TPHCM nhấn mạnh tình hình an ninh mạng hiện nay đang diễn biến hết sức phức tạp. Các hành vi lừa đảo trực tuyến, tấn công mạng và những hoạt động vi phạm pháp luật trên không gian mạng vẫn liên tục xảy ra, tác động trực tiếp đến đời sống người dân cũng như tình hình an ninh, trật tự xã hội.
Theo Thượng tá Nguyễn Văn Dũng, một trong những vấn đề cần đặc biệt quan tâm là bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Khi điện thoại thông minh và Internet ngày càng phổ biến, trẻ em có điều kiện tiếp cận công nghệ từ sớm nhưng đồng thời cũng đối diện với nhiều nguy cơ bị xâm hại, lừa đảo hoặc tiếp nhận những thông tin độc hại.

Thượng tá Nguyễn Văn Dũng trao Giải Nhất cuộc thi cho thí sinh Tạ Hoàng Khang
“Qua hội thi lần này, tôi rất vui mừng khi nhận thấy phần lớn các thí sinh đạt giải đều thuộc lứa tuổi thanh thiếu niên. Điều đó cho thấy các em đã có sự quan tâm, chủ động tìm hiểu và nâng cao nhận thức về pháp luật liên quan đến an ninh mạng. Đây là tín hiệu rất đáng mừng, bởi trong đời sống hiện nay, từ người lớn đến trẻ em, hầu như ai cũng có thể tiếp cận và sử dụng điện thoại thông minh, tham gia vào các hoạt động trên không gian mạng. Cùng với những tiện ích mà công nghệ mang lại, các nguy cơ xâm hại, đặc biệt là đối với trẻ em, đang trở thành vấn đề đáng báo động”, Thượng tá Nguyễn Văn Dũng chia sẻ.
Chung tay xây dựng không gian mạng an toàn
Thượng tá Nguyễn Văn Dũng cũng lưu ý, xây dựng văn hóa ứng xử trên không gian mạng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chuyên trách hay các cơ quan quản lý nhà nước, mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội. Trong đó, các bậc phụ huynh cần quan tâm giáo dục, định hướng, đồng hành cùng con em trong quá trình sử dụng Internet.
Đánh giá về hiệu quả của cuộc thi, Thượng tá Nguyễn Văn Dũng cho rằng hình thức tuyên truyền thông qua các hội thi có ý nghĩa thiết thực. Bởi người tham gia không tiếp nhận thông tin một cách thụ động mà phải chủ động tìm hiểu, tích lũy kiến thức và vận dụng vào việc giải quyết các câu hỏi. Từ kết quả đạt được, lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an TPHCM xác định thành công của cuộc thi lần đầu tiên tổ chức sẽ là tiền đề để tiếp tục triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về an ninh mạng trong thời gian tới.

Ông Đặng Văn Dũng, Phó Giám đốc phụ trách MobiFone TPHCM
Ông Đặng Văn Dũng, Phó Giám đốc phụ trách MobiFone TPHCM cũng đánh giá cao ý nghĩa xã hội của cuộc thi. Theo đó, không gian mạng ngày nay đã trở thành một phần của cuộc sống thực. Mọi người học tập, làm việc, giao tiếp và tương tác trên môi trường số hằng ngày. Vì vậy, cũng giống như khi tham gia giao thông phải chấp hành đèn tín hiệu, biển báo và các quy định pháp luật, mỗi cá nhân khi tham gia không gian mạng cần hiểu rõ những hành vi được phép thực hiện, những hành vi bị nghiêm cấm và trách nhiệm của bản thân.
Theo đại diện MobiFone, các chương trình tuyên truyền trong tương lai cần mở rộng hoạt động tuyên truyền đến nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là người cao tuổi. Đây là nhóm có thể gặp nhiều khó khăn trong việc nhận diện các thủ đoạn lừa đảo bằng công nghệ mới. Có những người dành dụm, tích lũy tài sản trong suốt cuộc đời nhưng chỉ vì thiếu thông tin, thiếu kỹ năng nhận diện các thủ đoạn gian lận mà có nguy cơ mất đi tài sản trong thời gian rất ngắn.

Đại diện Công an TPHCM tặng hoa đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM và MobiFone trong công tác tổ chức cuộc thi
Bên cạnh đó, chương trình cần được thiết kế phù hợp với từng nhóm người dân. Đối với thanh thiếu niên, cần chú trọng nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, văn hóa ứng xử và trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội. Trong khi đó, với người cao tuổi, nội dung cần tập trung vào kỹ năng nhận diện, phòng tránh các hành vi lừa đảo và bảo vệ tài sản, dữ liệu cá nhân.
Cuộc thi khép lại, nhưng thông điệp về trách nhiệm và ý thức tự bảo vệ trên không gian mạng tiếp tục được lan tỏa. Đây cũng là mục tiêu mà Công an TPHCM cùng các đơn vị phối hợp hướng đến: từng bước hình thành “sức đề kháng số” trong cộng đồng, phát huy vai trò chủ động của người dân trong phòng ngừa vi phạm pháp luật, chung tay xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, văn minh và nhân văn.
Tại lễ tổng kết, Ban Tổ chức đã công bố và trao 14 giải thưởng dành cho những thí sinh có thành tích xuất sắc nhất, gồm 1 Giải Nhất thuộc về thí sinh Tạ Hoàng Khang, với phần thưởng là một máy tính xách tay trị giá 20 triệu đồng; 3 Giải Nhì tai nghe AirPods 4 trị giá 4 triệu đồng và 10 Giải Ba với phần thưởng sạc dự phòng cao cấp trị giá một triệu đồng. Ngoài ra, chương trình còn tặng 500 phần quà may mắn dành cho người tham gia, góp phần khuyến khích tinh thần tìm hiểu, học tập kiến thức pháp luật về an ninh mạng trong cộng đồng.