Bài 1: Chủ động khơi thông từ phía người dùng

Tại hội nghị đánh giá tiến độ kế hoạch hành động 100 ngày đêm xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số do TPHCM tổ chức ngày 18/9/2026 đưa kết quả khảo sát hơn 14.000 tình nguyện viên tham gia chiến dịch "Mùa hè số 2026" cho thấy chỉ một phần nhỏ không gặp trở ngại, còn 85,4% người được hỏi cho biết đang gặp vấn đề khi làm thủ tục hành chính, do một số thủ tục còn phức tạp và cơ sở dữ liệu giữa các nơi chưa liên thông với nhau.

Nhận diện những mặt còn hạn chế

Điều đáng chú ý của cuộc khảo sát nằm ở đối tượng được hỏi. Đó không phải người cao tuổi hay những người ít tiếp xúc với điện thoại thông minh, mà là lực lượng tình nguyện viên trẻ - những người được tập huấn để đi hướng dẫn người khác sử dụng dịch vụ số. Khi được hỏi về thời gian thực hiện một thủ tục hành chính, phần lớn các bạn cho rằng mất từ 10 đến 20 phút là quá lâu. Một số nút thắt đã được cơ quan quản lý nhìn ra. Tại hội nghị ngày 18/9/2026, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết trong lĩnh vực thủ tục hành chính gắn với dữ liệu, Thành phố đang tập trung cao và là một trong những địa phương làm tốt nội dung này. Tuy nhiên, việc sử dụng chung Cổng dịch vụ công quốc gia vẫn còn một số hạn chế, trục trặc.

Công an phường Phước Long đồng hành cùng người dân thực hiện Đề án 06

Trước đó, báo cáo của UBND TPHCM cũng chỉ ra tình trạng đường truyền có lúc còn chậm khi truyền dữ liệu giấy phép lái xe, cập nhật biên lai đóng phạt trực tuyến. Ngoài ra, việc thiếu quy định về thể thức kết quả giải quyết thủ tục bản điện tử khiến công chức phải làm song song quy trình điện tử và thủ công. Phản hồi trực tiếp của người dùng cũng là một kênh đáng lưu tâm. Trên trang giới thiệu ứng dụng "SOS An ninh trật tự CATP HCM" tại App Store, một bộ phận người dùng phản ánh chức năng quét mã QR trên căn cước bị lỗi, không đăng nhập được và đề nghị đơn vị phát triển sớm khắc phục. Phản hồi tưởng nhỏ ấy cho thấy người dân sẵn lòng tham gia và điều họ cần là một công cụ vận hành ổn định ngay từ bước đầu tiên.

Người dùng của các hệ thống số không chỉ là người dân. Chính đội ngũ cán bộ, chiến sĩ tiếp nhận và xử lý hồ sơ cũng là những người dùng trực tiếp và nếu họ chưa thực sự làm việc trên môi trường số, người dân ở phía bên kia sẽ khó có được trải nghiệm liền mạch. Tại hội nghị phát động Chiến dịch 100 ngày đêm tổ chức vào chiều 23/7/2026, Trung tướng Mai Hoàng - Giám đốc CATP, đã nghiêm khắc phê bình tình trạng một số lãnh đạo, cán bộ cấp cơ sở vẫn giữ tư duy cũ, in văn bản giấy rồi nhập lại vào phần mềm để hợp thức hóa quy trình số trên báo cáo, trong khi thực chất chưa thay đổi phương thức làm việc. Lãnh đạo CATPHCM yêu cầu các đơn vị triển khai nhiệm vụ với tinh thần thần tốc nhưng thực chất, liên thông dữ liệu trực tiếp giữa các hệ thống thay vì tiếp tục giao việc qua giấy tờ. Ở cấp Thành phố, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM Đặng Minh Thông yêu cầu khẩn trương khắc phục những phần mềm cán bộ đang sử dụng nhưng không hiệu quả, đồng thời hoàn thành cơ sở hạ tầng, trang thiết bị và các nền tảng liên quan trong tháng 9/2026. Hai chỉ đạo cùng chỉ ra, muốn người dân dùng dịch vụ số thuận tiện, bộ máy xử lý phía sau phải thực sự vận hành trên nền tảng số.

Người dân có thể thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến qua VNeID

Đưa dịch vụ đến tận khu dân cư

Nếu một phần nguyên nhân khiến người dân ngại dùng dịch vụ số là khoảng cách giữa họ với thiết bị và người hướng dẫn, thì mô hình "Trạm Công dân số" (TCDS) là cách CATP trực tiếp rút ngắn khoảng cách đó. Ngay trong thời gian diễn ra chiến dịch, ngày 11/8/2026, TCDS tại phường Tân Hưng được khánh thành, là mô hình thứ 7 được đặt trong khu dân cư, giúp người dân dễ dàng tiếp cận các tiện ích thông minh hoàn toàn miễn phí. Đến ngày 21/8/2026, TPHCM có 8 Trạm CDS, đặt tại phường Hòa Bình, Tân Hưng, Bình Phú, phố đi bộ Nguyễn Huệ, khu đô thị Celadon City, Vinhomes Ba Son, Đảo Kim Cương và Cityland Park Hills. Theo Phòng CSQLHC về TTXH CATP, việc ra mắt và nhân rộng TCDS là kết quả của sự chuyển mình từ quản lý hành chính sang phục vụ hành chính, với phương châm lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm. Trạm cung cấp thiết bị số tập trung, đa tiện ích để sử dụng miễn phí ngay tại khu dân cư, không phân biệt và hạn chế đối tượng sử dụng. Thay vì mỗi người dân tự xoay xở trên chiếc điện thoại của mình, dịch vụ và thiết bị được đặt sẵn ở nơi họ sinh sống.

Giá trị của TCDS không chỉ nằm ở vị trí, mà còn ở việc gom nhiều dịch vụ vào một điểm. Dựa trên nền tảng định danh và xác thực điện tử quốc gia VNeID, trạm mở rộng đến 6 nhóm tính năng gồm hành chính công, an ninh an toàn, y tế số, tiện ích dân sinh, tra cứu và đóng phạt nguội, tài chính - ngân hàng. Riêng nhóm hành chính công cung cấp 201 thủ tục, tập trung vào những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống của người dân như đăng ký cư trú, cấp định danh điện tử, căn cước và một số thủ tục liên quan hộ tịch. Hiệu quả của mô hình đã được ghi nhận ở cấp Bộ. Trong tháng 7/2026, Hội đồng xét sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ thuộc Bộ Công an đã làm việc với CATP, đánh giá mô hình giúp giảm thời gian, chi phí, khoảng cách thực hiện thủ tục, tích hợp nhiều tiện ích trong một thiết bị, góp phần giảm tải cho cơ quan hành chính và tăng tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến. Trạm Công dân số sau đó được công nhận là sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ vào tháng 8/2026. Những con số sử dụng cũng cho thấy người dân sẵn sàng tiếp cận khi dịch vụ được đặt đúng chỗ. Tính đến ngày 04/9/2026, mạng lưới TCDS đã ghi nhận hơn 83.000 lượt người dân sử dụng, trong đó gần 21.000 lượt sử dụng dịch vụ công; CATP đặt mục tiêu mở rộng lên 100 trạm trong năm 2026 và 168 trạm vào cuối quý 2/2027, tương ứng mỗi phường, xã, đặc khu có tối thiểu một trạm.

Công an phường Cát Lái cùng người dân tham gia Ngày hội chuyển đổi số INNOFEST 2026

TPHCM đặt mục tiêu cắt giảm thời gian xử lý dịch vụ công xuống không quá 5 phút đối với các thủ tục đã hoàn thiện về dữ liệu, đồng thời cam kết người dân, doanh nghiệp chỉ phải nhập thông tin một lần duy nhất. Khoảng cách giữa ngưỡng "10 - 20 phút là quá lâu" mà người được khảo sát phản ánh và mục tiêu "không quá 5 phút" chính là mục tiêu cụ thể mà chiến dịch cần đạt được. Tốc độ phục vụ người dân phụ thuộc trực tiếp vào tiến độ làm sạch, kết nối dữ liệu, đúng như yêu cầu liên thông trực tiếp mà Trung tướng Mai Hoàng đặt ra khi phát động chiến dịch. Để những mục tiêu trên không dừng ở văn bản, TPHCM đã siết lại kỷ luật thực thi. Tại hội nghị ngày 18/9/2026, Phó Bí thư Thành ủy Đặng Minh Thông yêu cầu cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo đánh giá cụ thể các đơn vị đã hoàn thành và lập danh sách những nơi đạt dưới 50% nhiệm vụ. Đến ngày 30/11/2026, đơn vị không hoàn thành sẽ bị đưa vào đánh giá cuối năm, nơi hoàn thành sớm được đưa vào danh sách khen thưởng. Trong lực lượng Công an, Ban Giám đốc CATP cũng đã khẳng định sẽ tăng cường các đoàn kiểm tra chéo, kể cả vào ngày nghỉ, kịp thời biểu dương đơn vị làm tốt và xử lý nghiêm các trường hợp lơ là.

Nhìn từ phía người dùng, các biện pháp thắt chặt kỷ luật này cũng chính là thước đo hiệu quả thực chất. Mỗi phần mềm được khắc phục, mỗi thủ tục được rút gọn một bước là thêm một người dân không phải bỏ dở hồ sơ trực tuyến để quay lại quầy nộp hồ sơ giấy. Còn khoảng hai tháng trước hạn chót 30/11/2026, chiến dịch 100 ngày đêm không chỉ là cuộc chạy đua hoàn thành nhiệm vụ trên báo cáo, mà là cuộc chạy đua để con số 85,4% được kéo xuống bằng chính trải nghiệm thực tế của người dân.